Ekki mann­úð­legt að halda far­þegunum um borð

Tedros Adhanom Ghebreyesus, yfirmaður Alþjóðaheilbrigðismálastofnunarinnar, sagði ríkjum heims að búa sig undir að ný hantaveirusmit greinist á næstu dögum. Á þessari stundu séu þó ekki nein merki um upphaf faraldurs. Staðan gæti þó breyst í ljósi þess hversu langur meðgöngutími veirunnar er.

Hópsmit kom upp um borð í hollenska skemmtiferðaskipinu Hondius. Níu greindust með veiruna og þrír létust. Frá því á sunnudag hefur verið unnið að því að koma farþegunum heim til sín en þeir eru frá 23 þjóðlöndum. 

Ghebreyesus hélt blaðamannafund með forsætisráðherra Spánar í Madrid í dag og hældi spænsku ríkisstjórninni fyrir að hafa tekið forystu í málinu.

„Við getum fullyrt að þessi áfangi aðgerðarinnar hafi heppnast vel. Eins og þið heyrðuð frá Sanchez forsætisráðherra hafa allir farþegarnir farið frá borði og yfirgefið Tenerife,“ sagði hann.

„Skipið MV Hondius er nú á leið til Hollands. Næstum 150 manns frá 23 löndum voru um borð í skipinu í margar vikur við aðstæður sem hljóta að hafa verið mjög ógnvekjandi. Sumir farþegar voru jafnvel á barmi taugaáfalls.“

Varkárir sérfræðingar

Guðrún Aspelund sóttvarnalæknir segir veiruna ekki vera bráðsmitandi öndunarfærasýkingu líkt og Covid eða inflúensa.

„Þannig að það er vissulega einhver áhætta á að það smitist frá einhverjum en hún er mjög lítil. Þó að það gerist eru mjög litlar líkur að það myndi leiða til einhverrar dreifingar á smitum,“ segir hún.

„Sérfræðingar eru alltaf mjög varkárir og það er voðalega erfitt að segja eitthvað afgerandi, að eitthvað muni aldrei gerast eða geti aldrei gerst. En líkurnar eru mjög litlar og það er búið að segja það endurtekið.“

Búið er að greina raðgreina sýni frá þeim sem greindust með veiruna og ekki sé um nýtt afbrigði af veirunni að ræða. 

Flókin aðgerð

Guðrún segir aðgerðina sem fólst í að koma öllum farþegum Hondius heim til sinna landa hafa verið mjög flókna.

„Það voru alþjóðastofnanir sem komu að, Sóttvarnarstofnun Evrópu, Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin og almannavarnarkerfi í Evrópu og nokkur ríki sem fluttu þegna bæði til síns heimalands og annarra landa. Þetta er vissulega mjög flókið og áhættusamt,“ segir hún.

Hins vegar telur hún það ekki hafa verið réttlætanlegt né mannúðlegt að láta farþegana dvelja áfram um borð í skipinu.

„Þau voru búin að vera þarna í nokkrar vikur og nú þegar er smitáhættan lítil. Aðstæður um borð eru ekki þannig að það sé hægt að bjóða upp á það, þetta er frekar þröngt og það var nú þegar orðið tæpt heilsufarsástand hjá sumum andlega og ég held að það hafi ekki verið réttlætanlegt að gera það og enginn í rauninni sem vildi gera það eða vera í þeim aðstæðum.“