Lífið

Tala dýrsins 666 og Neró keisari

Atli Ísleifsson skrifar
Frægasta mýtan um Neró er þó eldurinn mikli í Róm árið 64 e.Kr.
Frægasta mýtan um Neró er þó eldurinn mikli í Róm árið 64 e.Kr. Getty

Fáir eiga sér jafn blóði drifin og skrautleg eftirmæli í mannkynssögunni og rómverski keisarinn Neró. Flestir hafa heyrt söguna af geðsjúka harðstjóranum sem lék á fiðlu á meðan Rómaborg brann til ösku. En kemur það heim og saman við staðreyndir?

Í nýjasta þætti hlaðvarpsins Skuggavaldsins kafa prófessorarnir Eiríkur Bergmann og Hulda Þórisdóttir ofan í lygilegar samsæriskenningar fornaldar og rýna í manninn á bak við mýtuna.

Eitraðir sveppir og banvænn lúxusbátur

Leið Nerós að krúnunni var vörðuð svikum, þar sem móðir hans, hin valdamikla Júlía Agrippína, spilaði stærsta hlutverkið. Hún tryggði syni sínum völdin, hugsanlega með því að byrla eiginmanni sínum Claudíusi keisara, eitur. Þegar Neró varð eldri og vildi losna undan stjórn móður sinnar svaraði hann í sömu mynt. Eftir að gríðarlega flókið tilræði sem fólst í að reyna að drekkja henni í sérsmíðuðum lúxusbát fór út um þúfur, endaði hann einfaldlega á því að senda leigumorðingja heim til hennar.

Fiðlan sem var ekki til

Frægasta mýtan um Neró er þó eldurinn mikli í Róm árið 64 e.Kr. Sannleikurinn er sá að Neró spilaði í það minnsta ekki á fiðlu á svölunum á meðan þegnar hans brunnu inni. Fiðlan hafði ekki einu sinni verið fundin upp á þessum tíma og auk þess herma heimildir að keisarinn hafi verið staddur 50 kílómetrum fyrir utan borgina.

Hins vegar nýtti hann sér neyðina til hins ýtrasta eftir brunann og hófst strax handa við að reisa sér yfirgengilega oflætishöll, Gullna húsið, ofan á rústunum. Þegar almenningur fór að hvísla um að keisarinn sjálfur hefði kveikt eldana til að stækka við sig, þurfti hann blóraböggul. Þann blóraböggul fann hann í nýjum, fámennum trúarsöfnuði sem fólk þekkti lítið til - kristnum mönnum. Neró beitti þá hrottalegum ofsóknum til að dreifa athyglinni og gekk svo langt að nota þá sem lifandi kyndlaí einkagörðum sínum.

Valdatími Nerós var frá 54 til 68 e.Kr. Getty

Iron Maiden og andkristur

Í þættinum rekja Eiríkur og Hulda hvernig tala dýrsins 666 úr Opinberunarbók Jóhannesar er í raun sögulegt dulmál. Með því að nota forna talnaspeki hafa sagnfræðingar samtímans sýnt fram á að talan stendur einfaldlega fyrir nafnið „Neró Keisari“. Fyrir frumkristna menn var hann bókstaflegur holdgervingur illskunnar og andkrists.

Saga sigurvegaranna

Neró var á endanum yfirgefinn af öllum og stytti sér loks aldur. En alþýðan, sem dýrkaði hann meira en rómverska yfirstéttin vildi viðurkenna, neitaði að trúa því að hann væri allur og lengi vel lifði sú kenning góðu lífi að hann hefði flúið til Parþíu (núverandi Írans) og myndi snúa aftur með her.

Þáttastjórnendur velta því upp að lokum hvort Neró hafi mögulega verið fórnarlamb rómverskrar ófrægingarherferðar. Þótt hann hafi verið grimmur harðstjóri, var sagan skrifuð af fjandmönnum hans. Flavíanska keisaraættin sem tók við völdum í kjölfarið þurfti að réttlæta valdarán sitt með því að mála forverann upp sem algjört skrímsli. Vespasíanus keisari gekk svo langt að fylla upp í manngerða stöðuvatnið við höll Nerós og reisa Colosseum hringleikahúsið ofan á því, gagngert til að þurrka út arfleifð hans af yfirborði jarðar.

Hægt er að hlusta á þáttinn í spilaranum hér á síðunni eða á helstu hlaðvarpsveitum.

Að neðan má svo heyra spjall þeirra Eiríks og Huldu í Bítinu á Bylgjunni.






Fleiri fréttir

Sjá meira


×


Tarot dagsins

Dragðu spil og sjáðu hvaða spádóm það geymir.