Ég kann að skipta um bleyju og ætti því að fá starfsleyfi sem leikskólakennari Rakel Linda Kristjánsdóttir skrifar 21. apríl 2026 13:17 Já svona staðhæfingu eins og er í fyrirsögn þessa pistils er að finna á spjallþráðum á netinu. Einn aðili sagði að hann ætti nokkur börn og væri þess vegna það reynslumikill að hann teldi sig hæfan til að starfa við kennslu án þess að læra fagið því að hann vildi meina að allir gætu kennt. Ég er þessu auðvitað ósammála og vil benda á að fyrir mitt leyti þá taldi ég mig fyrst hafa þau verkfæri sem þurfti í minni kistu til lestrarkennslu þegar ég hafði lokið mínu háskólanámi sem kennari og farið á ótal námskeið varðandi lestrarkennslu eftir það bæði hérlendis og erlendis . Kennsla er svo miklu, miklu meira en það að hafa ofan af fyrir börnum og sinna grunnþörfum þeirra. Því miður fer ákveðinn hópur í samfélaginu á flug þegar neikvæð umræða um kennara fer af stað. Í aðdraganda kosninga heyrast stjórnmálamenn oft varpa ýmsu fram misgáfulegu og eitt af því er að leysa skuli kennaraskortinn í landinu með því að stytta kennaranámið. Einhverjir vilja meina að Aðalnámskrá grunnskóla sé vandamálið og hvernig nám er metið á grunnskólastigi og vilja ganga hratt í að breyta þeim vitum án samtals við þá sem þekkja til. Útgangspunkturinn hjá mörgum sem hafa skoðanir á menntamálum er því miður oft sá að fagþekkingin í málaflokknum skipti litlu máli. Þetta eru einstaklingar sem eru ekki menntaðir kennarar né hafa unnið við kennslu. Það vill líka oft verða þannig að mikilvægar ákvarðanir eru teknar án samráðs við fagfólkið sem þarf að starfa eftir breytingunum. Ég las í pistli á netinu þar sem menntakerfinu var líkt við bíl með bilaða vél og bilanagreiningin hjá stjórnvöldum væri að það þyrfti að skipta um áklæði á sætunum. Þetta er heila málið. Það er ekki nóg að tala bara við þá sem líta inn um gluggann á bílnum og sjá áklæðið. Hvernig væri að tala við þá sem keyra bílinn ? Fyrir utan þann vanda sem kennarar greina á gólfinu og birtist í líkingu sandstorms á hverjum degi þá eru stjórnvöld ekki að auðvelda róðurinn með því að tala niður til kennara. Þetta síðasta útspil menntamálaráðherra hefur aldeilis fengið ýmsa hópa til að hrópa á torgum vefmiðlanna gegn kennarastéttinni. Kennarar fá aldeilis að heyra það þessa dagana að þeir séu ekki að standa sig í stykkinu. Úthrópanir eins og að börn landsins kunni mörg hver ekki að lesa þrátt fyrir áralanga skólagöngu og séu þjóð sinni til skammar í Pisaprófum. Í alvöru fólk. Hverjir hafa rýnt í alla þá þætti sem liggja þarna að baki í raun ? Réttið upp hönd. Við kennarar vissum í hvað stefndi fyrir aldarfjórðungi síðan og reyndum að ná til eyrna stjórnmálamanna sem hlustuðu ekki. Ekki reyna að klína vandanum í dag alfarið á kennarastéttina því þetta er samfélagslegt vandamál í boði stjórnvalda. Mér er margt til lista lagt varðandi hluti sem ég hef haft snertiflöt við í daglegu lífi þó ég úthrópi mig ekki sem fagaðila á því sviði. Menntamál eru stór hluti af tilveru hverrar þjóðar og flestir hafa skoðun á þeim málaflokki því að hann er hluti af tilveru okkar allra á ákveðnum tímapunkti. Ég hef grun um að margir geri sér ekki grein fyrir því hvernig skólakerfið hér á Íslandi er uppbyggt í dag í samanburði við skólakerfi í samanburðarlöndunum. Það er ekki langt síðan að skólaskylda hér á landi varð með því móti sem hún er í dag. Sumir benda á að áður fyrr hafi mörg börn verið læs áður en þau byrjuðu sína skólagöngu sem er rétt því að margir foreldrar sendu börn sín í einkatíma í lestri áður en hefðbundin skólaganga hófst. Með því að undirbúa börn sín á þennan hátt þá voru foreldrar að benda börnum sínum á mikilvægi þess að læra að lesa sem undanfara þess að geta lesið sér til gagns. Öll jákvæð hvatning er af hinu góða. Það sem ég tel vera dragbít í íslensku menntakerfi í dag er í stuttu máli neikvætt viðhorf til málaflokksins, það vantar líka úrræði fyrir börn í vanda sem hafa ekki forsendur til að vera í almennum skóla en eru þar í dag með tilheyrandi vanlíðan fyrir þau og aðra, það vantar líka námsgögn við hæfi og þá sérstaklega fyrir ÍSAT nemendur og nemendur með sérþarfir, hraði samfélagsin veldur mörgum börnum vanlíðan, mörg börn eiga fáar gæðastundir með fullorðnum og skortir góðar fyrirmyndir, svo ég tali nú ekki um að meira samtal mætti vera við fagfólk í menntageiranum varðandi breytingar. Áður en einhverjar netsprengjuvörpur lenda á mér þá vil ég útskýra hvað ég meina með því þegar ég tala um börn í vanda sem hafa ekki forsendur til að vera í almennum skóla. Stundum er það þannig að nemendur þurfa sérhæfðari aðlögun en skóli án aðgreiningar með stórum nemendahópum getur boðið upp á þó að útgangspunkturinn sé að bjóða upp á persónumiðað nám með leiðsögn, þar sem hugað er að samþættingu með lykilhæfni í huga. Við getum ekki horft framhjá því að innan skólakerfisins eru margir nemendur í það mikilli vanlíðan að þeir þurfa sérfræðiþjónustu til að komast í gegnum skóladaginn sem er ekki í boði í dag. Margt getur orsakað þessa þörf barna á sérfræðiþjónustu eins og áföll, brotin heimili, taugaraskanir eða annað undir sólinni. Á meðan við grípum ekki þessi börn þá eykst vandi þeirra sem hefur áhrif á þau sjálf og getur haft áhrif á aðra í kringum þau. Ég trúi því að með réttri nálgun þá getum við aðstoðað öll börn og hjálpað þeim að blómstra í skólakerfinu. Af hverju erum við á þessum stað sem við erum á í dag ? Ég vil meina eins og ég hef sagt áður opinberlega að ástæðan er sú að þegar sérskólarnir voru lagðir niður og við tókum upp stefnuna “Skóli án aðgreiningar” þá fylgdi ekki það fjármagn og þeir sérfræðingar með inn í skólana sem okkur var lofað og nauðsynlegt var að hafa til að dæmið gengi upp. Hruninu var kennt um á sínum tíma en það hafa skapast aðstæður eftir það til að bæta fyrir það sem miður fór en því miður hafa þau tækifæri ekki verið nýtt. Gerum ekki sömu mistök í menntageiranum og við gerðum í byggingargeiranum þar sem byggt var í óðagoti á methraða og flutt inn ófaglært fólk á færibandi því að iðnskólarnir á Íslandi höfðu ekki undan. Í dag erum við að súpa seyðið af þessu verklagi í byggingargeiranum með tilheyrandi gölluðum byggingum þar sem eru lekavandamál, mygla og annað sem hefur komið í ljós. Lengi býr að fyrstu gerð. Vöndum okkur. Rakel Linda Kristjánsdóttir, grunnskólakennari í veikindaleyfi sem ber hag barna að leiðarljósi og er annt um menntamál Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Rakel Linda Kristjánsdóttir Mest lesið Góð þjónusta kostar, slök þjónusta kostar meira Laufey E. Gissurardóttir Skoðun Iceland Is Better Off than Switzerland Carl Baudenbacher Skoðun Við í Ölfusi höfum ekki beðið eftir öðrum, við erum leiðandi Grétar Ingi Erlendsson Skoðun Eftir Kveiksþátt Anna Björg Jónsdóttir,Hjördís Halldóra Sigurðardóttir Skoðun Nýr meirihluti tók við leikskólakerfi í stórsókn Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir,Bjarnveig Birta Bjarnadóttir Skoðun Ríkið vill minnst tvö og hálft ár milli barnanna þinna Karítas Ólafsdóttir Skoðun Flokkur fólksins tekur í handbremsuna Eyjólfur Ármannsson Skoðun Kostnaðurinn við nei Sigvaldi Einarsson Skoðun Cornell og klefamenning Olga Björt Þórðardóttir Skoðun Hverjum er frelsið ætlað? Guðný S. Bjarnadóttir Skoðun Skoðun Skoðun VSK á baðlón: Vandinn er ekki skatturinn heldur fyrirvarinn Guðmundur Björnsson skrifar Skoðun Tækifærið í Stofnun atvinnuveganna Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Áskorun til dómsmálaráðherra, nú ert þú í dauðafæri Þorbjörg Jón Þorvaldur Heiðarsson skrifar Skoðun Heggur sá er hlífa skyldi Rósa Guðbjartsdóttir skrifar Skoðun Sporin í snjónum Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Stórefla þarf kjarnahlutverk ASÍ Arnaldur Grétarsson skrifar Skoðun Fullorðið fatlað fólk á rétt á áframhaldandi ráðgjöf og greiningu Atli Már Haraldsson Zebitz skrifar Skoðun Við í Ölfusi höfum ekki beðið eftir öðrum, við erum leiðandi Grétar Ingi Erlendsson skrifar Skoðun Hvernig get ég fundið ró þegar barnið mitt er í uppnámi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar Skoðun Vill ráðherra veikja lífeyriskerfið? Finnbjörn A Hermannsson skrifar Skoðun Iceland Is Better Off than Switzerland Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Nýr meirihluti tók við leikskólakerfi í stórsókn Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir,Bjarnveig Birta Bjarnadóttir skrifar Skoðun Góð þjónusta kostar, slök þjónusta kostar meira Laufey E. Gissurardóttir skrifar Skoðun Kostnaðurinn við nei Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hver stal kökunni úr krúsinni? Gunnar Valur Sveinsson skrifar Skoðun Stríð Rússlands gegn utanríkisviðskiptum Úkraínu er stríð gegn fæðuöryggi heimsins Clara Ganslandt skrifar Skoðun Sjónvarpið 60 ára: Þögnin segir líka sögu Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Takk Hörður Jóhann Páll Jóhannsson skrifar Skoðun Firrur um aflareglu fyrir þorsk Ásgeir Daníelsson skrifar Skoðun EES málið, ESA og fullveldi Íslands og tími komin til varna Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Sýnum viljann í verki Aðalbjörg Stefanía Helgadóttir skrifar Skoðun Bókun 35 – þegar molnar undan stjórnkerfinu Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar Skoðun Pínu sársauki á unga fólkið? Helgi Bárðarson skrifar Skoðun Austurland margborgar sig Ragnar Sigurðsson skrifar Skoðun Þorum við að tala um sorgina? Stefán Már Gunnlaugsson skrifar Skoðun Verklokafælni stjórnvalda Kjartan Björgvinsson skrifar Skoðun Við getum gert betur Hulda Brá Magnadóttir skrifar Skoðun Hverjum er frelsið ætlað? Guðný S. Bjarnadóttir skrifar Skoðun Bakslag fyrir barnafjölskyldur í Hafnarfirði Valdimar Víðisson skrifar Skoðun Þorum við að banna Airbnb eða erum við líka siðferðislegir hugleysingjar? Helen Ólafsdóttir skrifar Sjá meira
Já svona staðhæfingu eins og er í fyrirsögn þessa pistils er að finna á spjallþráðum á netinu. Einn aðili sagði að hann ætti nokkur börn og væri þess vegna það reynslumikill að hann teldi sig hæfan til að starfa við kennslu án þess að læra fagið því að hann vildi meina að allir gætu kennt. Ég er þessu auðvitað ósammála og vil benda á að fyrir mitt leyti þá taldi ég mig fyrst hafa þau verkfæri sem þurfti í minni kistu til lestrarkennslu þegar ég hafði lokið mínu háskólanámi sem kennari og farið á ótal námskeið varðandi lestrarkennslu eftir það bæði hérlendis og erlendis . Kennsla er svo miklu, miklu meira en það að hafa ofan af fyrir börnum og sinna grunnþörfum þeirra. Því miður fer ákveðinn hópur í samfélaginu á flug þegar neikvæð umræða um kennara fer af stað. Í aðdraganda kosninga heyrast stjórnmálamenn oft varpa ýmsu fram misgáfulegu og eitt af því er að leysa skuli kennaraskortinn í landinu með því að stytta kennaranámið. Einhverjir vilja meina að Aðalnámskrá grunnskóla sé vandamálið og hvernig nám er metið á grunnskólastigi og vilja ganga hratt í að breyta þeim vitum án samtals við þá sem þekkja til. Útgangspunkturinn hjá mörgum sem hafa skoðanir á menntamálum er því miður oft sá að fagþekkingin í málaflokknum skipti litlu máli. Þetta eru einstaklingar sem eru ekki menntaðir kennarar né hafa unnið við kennslu. Það vill líka oft verða þannig að mikilvægar ákvarðanir eru teknar án samráðs við fagfólkið sem þarf að starfa eftir breytingunum. Ég las í pistli á netinu þar sem menntakerfinu var líkt við bíl með bilaða vél og bilanagreiningin hjá stjórnvöldum væri að það þyrfti að skipta um áklæði á sætunum. Þetta er heila málið. Það er ekki nóg að tala bara við þá sem líta inn um gluggann á bílnum og sjá áklæðið. Hvernig væri að tala við þá sem keyra bílinn ? Fyrir utan þann vanda sem kennarar greina á gólfinu og birtist í líkingu sandstorms á hverjum degi þá eru stjórnvöld ekki að auðvelda róðurinn með því að tala niður til kennara. Þetta síðasta útspil menntamálaráðherra hefur aldeilis fengið ýmsa hópa til að hrópa á torgum vefmiðlanna gegn kennarastéttinni. Kennarar fá aldeilis að heyra það þessa dagana að þeir séu ekki að standa sig í stykkinu. Úthrópanir eins og að börn landsins kunni mörg hver ekki að lesa þrátt fyrir áralanga skólagöngu og séu þjóð sinni til skammar í Pisaprófum. Í alvöru fólk. Hverjir hafa rýnt í alla þá þætti sem liggja þarna að baki í raun ? Réttið upp hönd. Við kennarar vissum í hvað stefndi fyrir aldarfjórðungi síðan og reyndum að ná til eyrna stjórnmálamanna sem hlustuðu ekki. Ekki reyna að klína vandanum í dag alfarið á kennarastéttina því þetta er samfélagslegt vandamál í boði stjórnvalda. Mér er margt til lista lagt varðandi hluti sem ég hef haft snertiflöt við í daglegu lífi þó ég úthrópi mig ekki sem fagaðila á því sviði. Menntamál eru stór hluti af tilveru hverrar þjóðar og flestir hafa skoðun á þeim málaflokki því að hann er hluti af tilveru okkar allra á ákveðnum tímapunkti. Ég hef grun um að margir geri sér ekki grein fyrir því hvernig skólakerfið hér á Íslandi er uppbyggt í dag í samanburði við skólakerfi í samanburðarlöndunum. Það er ekki langt síðan að skólaskylda hér á landi varð með því móti sem hún er í dag. Sumir benda á að áður fyrr hafi mörg börn verið læs áður en þau byrjuðu sína skólagöngu sem er rétt því að margir foreldrar sendu börn sín í einkatíma í lestri áður en hefðbundin skólaganga hófst. Með því að undirbúa börn sín á þennan hátt þá voru foreldrar að benda börnum sínum á mikilvægi þess að læra að lesa sem undanfara þess að geta lesið sér til gagns. Öll jákvæð hvatning er af hinu góða. Það sem ég tel vera dragbít í íslensku menntakerfi í dag er í stuttu máli neikvætt viðhorf til málaflokksins, það vantar líka úrræði fyrir börn í vanda sem hafa ekki forsendur til að vera í almennum skóla en eru þar í dag með tilheyrandi vanlíðan fyrir þau og aðra, það vantar líka námsgögn við hæfi og þá sérstaklega fyrir ÍSAT nemendur og nemendur með sérþarfir, hraði samfélagsin veldur mörgum börnum vanlíðan, mörg börn eiga fáar gæðastundir með fullorðnum og skortir góðar fyrirmyndir, svo ég tali nú ekki um að meira samtal mætti vera við fagfólk í menntageiranum varðandi breytingar. Áður en einhverjar netsprengjuvörpur lenda á mér þá vil ég útskýra hvað ég meina með því þegar ég tala um börn í vanda sem hafa ekki forsendur til að vera í almennum skóla. Stundum er það þannig að nemendur þurfa sérhæfðari aðlögun en skóli án aðgreiningar með stórum nemendahópum getur boðið upp á þó að útgangspunkturinn sé að bjóða upp á persónumiðað nám með leiðsögn, þar sem hugað er að samþættingu með lykilhæfni í huga. Við getum ekki horft framhjá því að innan skólakerfisins eru margir nemendur í það mikilli vanlíðan að þeir þurfa sérfræðiþjónustu til að komast í gegnum skóladaginn sem er ekki í boði í dag. Margt getur orsakað þessa þörf barna á sérfræðiþjónustu eins og áföll, brotin heimili, taugaraskanir eða annað undir sólinni. Á meðan við grípum ekki þessi börn þá eykst vandi þeirra sem hefur áhrif á þau sjálf og getur haft áhrif á aðra í kringum þau. Ég trúi því að með réttri nálgun þá getum við aðstoðað öll börn og hjálpað þeim að blómstra í skólakerfinu. Af hverju erum við á þessum stað sem við erum á í dag ? Ég vil meina eins og ég hef sagt áður opinberlega að ástæðan er sú að þegar sérskólarnir voru lagðir niður og við tókum upp stefnuna “Skóli án aðgreiningar” þá fylgdi ekki það fjármagn og þeir sérfræðingar með inn í skólana sem okkur var lofað og nauðsynlegt var að hafa til að dæmið gengi upp. Hruninu var kennt um á sínum tíma en það hafa skapast aðstæður eftir það til að bæta fyrir það sem miður fór en því miður hafa þau tækifæri ekki verið nýtt. Gerum ekki sömu mistök í menntageiranum og við gerðum í byggingargeiranum þar sem byggt var í óðagoti á methraða og flutt inn ófaglært fólk á færibandi því að iðnskólarnir á Íslandi höfðu ekki undan. Í dag erum við að súpa seyðið af þessu verklagi í byggingargeiranum með tilheyrandi gölluðum byggingum þar sem eru lekavandamál, mygla og annað sem hefur komið í ljós. Lengi býr að fyrstu gerð. Vöndum okkur. Rakel Linda Kristjánsdóttir, grunnskólakennari í veikindaleyfi sem ber hag barna að leiðarljósi og er annt um menntamál
Nýr meirihluti tók við leikskólakerfi í stórsókn Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir,Bjarnveig Birta Bjarnadóttir Skoðun
Skoðun Áskorun til dómsmálaráðherra, nú ert þú í dauðafæri Þorbjörg Jón Þorvaldur Heiðarsson skrifar
Skoðun Fullorðið fatlað fólk á rétt á áframhaldandi ráðgjöf og greiningu Atli Már Haraldsson Zebitz skrifar
Skoðun Nýr meirihluti tók við leikskólakerfi í stórsókn Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir,Bjarnveig Birta Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Stríð Rússlands gegn utanríkisviðskiptum Úkraínu er stríð gegn fæðuöryggi heimsins Clara Ganslandt skrifar
Skoðun Þorum við að banna Airbnb eða erum við líka siðferðislegir hugleysingjar? Helen Ólafsdóttir skrifar
Nýr meirihluti tók við leikskólakerfi í stórsókn Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir,Bjarnveig Birta Bjarnadóttir Skoðun