Furðu­legar Eddutilnefningar: Nína Dögg, Ólafur Darri og Edda snið­gengin

Þrettándi þáttur Menningarvaktarinnar, hlaðvarps Símonar Birgissonar um allt það helsta í íslenskri menningu, kom út í síðustu viku og fékk hann Val Grettisson blaðamann hjá Heimildinni og Magnús Jochum Pálsson, menningarblaðamann Vísis og gagnrýnanda, til að ræða málið.

„Það hefur vakið athygli margra hversu fyrirferðarmiklir erlendir leikarar voru í tilnefningum fyrir besta sjónvarpsefnið,“ sagði Símon Birgisson í þættinum.

Aðeins einn íslenskur karlleikari er tilnefndur fyrir aðalhlutverk í íslenskri sjónvarpsseríu, Jón Gnarr fyrir Felix og Klöru. Sama er upp á teningnum í flokkum besta karlkyns leikara í aukahlutverki og kvenkyns leikkonu í aðalhlutverki.

Sjá einnig: Aðeins of leiðinlegt til að vera skemmtilegt

Þáttaraðirnar King and Conqueror og Heimaey eru þar fyrirferðarmiklar og erlendir leikarar á borð við James Norton, Nikolaj Coster-Waldau, Eddie Marsan, Ivo Canelas og Emily Beecham tilnefnd.

„Mér finnst þetta sýna hversu háð erlendu fjármagni við erum orðin. Það eru nánast engir þættir framleiddir í dag án þess að komi erlendir framleiðendur að,” sagði Magnús og tók Dönsku konuna, Heimaey og King and Conqueror sem dæmi.

„Þá eru íslenskir leikarar farnir að keppa um verðlaun við ansi stór nöfn - eins og Nikolaj Coster-Waldau,“ sagði Símon. Nikolaj varð heimsfrægur í Games of Thrones þar sem hann lék Jamie Lannister og hlaut tvenn Emmy-verðlaun fyrir.

„Er íslenska Akademían, þegar Jón Gnarr er einn að keppa við tvo erlenda leikara, ekki að fara að kjósa Jón?“ spurði Valur. „Er það ekki bara sjálfvalið?“

„Einmitt, er erlendi leikarinn einhvern tímann að fara að vinna? Er Nikolaj Coster-Waldau að fara að mæta til Íslands á þessa hátíð að taka við verðlaunum? Ég efast um það,“ sagði Símon.

Fámennir flokkar og furðuleg fjarvera stórra nafna

Annað sem þremenningarnir ræddu var tilnefningafjöldinn en í flestum flokkanna í ár eru bara þrír tilnefndir og í sumum bara tveir að bítast um verðlaunin. Ída Mekkín Hlynsdóttir og María Heba Þorkelsdóttir eru til að mynda aðeins tvær tilnefndar sem leikkona ársins í aukahlutverki í kvikmynd.

Símon tók líka fyrir tilnefningarnar fyrir bestu leikkonu í aðalhlutverki í sjónvarpsseríu, þar eru tilnefndar: Elín Hall fyrir Vigdísi, Catarina Rebelo fyrir Heimaey og Emily Beecham fyrir King and Conqueror.

„Nína Dögg Filippusdóttir. Á hún ekki skilið tilnefningu fyrir Vigdísi? Hún er í forgrunni í þessari seríu, þetta var hennar ástríðuverkefni, búið að vera mörg ár í vinnslu og hún gerir þetta bara vel. Þú getur haft hvaða skoðanir sem er á frammistöðu hennar en… hún er að leika Vigdísi Finnbogadóttur í stærstu sjónvarpsseríu Íslands á árinu og hún er ekki nægilega góð til að vera tilnefnd? Það kemur mér á óvart,“ sagði Símon.

„Eins er Ólafur Darri ekki tilnefndur fyrir Reykjavík Fusion. Það kom mér verulega á óvart,” sagði Magnús Jochum og bætti við: „Svo finnst mér skrýtið að Eldarnir sé tilnefnd sem besta mynd, fyrir besta handrit og ýmsa leikara en leikstjórinn (Ugla Hauksdóttir) fær ekki tilnefningu.“

„Eldarnir voru stórmynd í öllum skilningi. Mjög athyglisvert að leikstjórinn hafi ekki einu sinni fengið tilnefningu. Þetta var augljóslega stærsta og metnaðarfyllsta íslenska bíómyndin á árinu og hún á tilnefningu skilið,“ sagði Valur.

Símon nefndi loks nafn sem margir söknuðu eflaust meðal tilnefninganna.

„Edda Björgvins var líka frábær í Felix og Klöru og hefði alveg átt tilnefningu skilið. Líka margir aukaleikaranna í þeirri seríu sem voru frábærir,“ sagði Símon.

„Svo er það nú furðulegasti flokkurinn. Besta erlenda mynd ársins. Ég veit ekki fyrir hvern það er,” sagði Magnús en þar eru tilnefndar: Heldin (Late shift), It Was Just An Accident, One Battle After Another, Sentimental Value og The Secret Agent.

„Almenningur er ekkert heimskur“

„Þetta eru auðvitað verðlaun fyrir bransann en svona verðlaunahátíðir eru líka fyrir fólkið sem stundar menninguna. Fólk vill sjá bestu leiksýninguna sem það sá yfir árið fá verðlaun, besta leikarann sem heillaði það og svo framvegis,” sagði Símon.

„Það er leiðinlegt, þegar þessar erlendu, hálfíslensku seríur fara að taka yfir, þá eru allt í einu leikarar sem skemmtu íslenskum áhorfendum yfir veturinn, Edda Björgvins, Nína og Ólafur Darri, ekki einu sinni með. Þau eru ekki tilnefnd. Í staðinn er verið að tilnefna og verðlauna leikara í seríum sem voru í raun framleiddar fyrir erlenda áhorfendur og þá missir þetta bara alveg marks,“ bætti hann við.

„King and Conqueror var líka skelfileg sería,“ bætti Valur við og Magnús var sama sinnis. 

„Sammála, hún stendur ekki undir þessum tilnefningarfjölda,” sagði Magnús og velti fyrir sér hvort hægt sé að vera með verðlaun eins og Edduna á hverju ári: „Kannski eiga svona verðlaun bara að vera annað hvort ár til þess að það sé hægt að tilnefna fleiri í hverjum flokki.“

Sjá einnig: Balta bregst bogalistin

„Allar þessar verðlaunhátíðir, hvort sem það er Gríman, Eddan, Íslensku bókmenntaverðlaunin eða Óskarinn eru bara í tilvistarvanda,“ sagði Valur. 

„Ef það er verið að gefa einhverri steypu verðlaun þá hættir fólk að taka mark á þessu. Verðlaunahátíðir verða að hafa trúverðugleika og almenningur er ekkert heimskur. Og ef fólk sér að eitthvað rugl fær margar tilnefningar þá verður þetta bara skrýtið. Við erum sem skattgreiðendur að borga fyrir þetta allt saman. Ekki koma fram við okkur eins og við séum vanvitar.“

Þremenningarnir ræddu einnig ævintýramyndina Project Hail Mary, íslensku myndina Jóhönnu af Örk eftir Hlyn Pálmason, gamanþættina Hæst og svo kom Ómar Úlfur undir lokin og ræddi við Símon um Bully, nýjustu plötu Kanye West. Hægt er að hlusta á Menningarvaktina á Tal.is og öllum helstu veitum.