Flækjur í fjölskyldum Matthildur Björnsdóttir skrifar 2. febrúar 2026 12:32 Hæfnisleysi og viljaleysi hindra skyldu Almættið getur ekki séð um það sem hefur ekki verið kennt á jörðu Ef þau sem höfðu kynlífið sem skapaði getnað höfðu enga þrá fyrir að eignast börn, né hefðu ekki heldur fengið ástríkt uppeldi sjálf frá þeim sem settu þau í heiminn. Og engin kennsla verið veitt í skólum um grunnatriði þess að ala upp sjálfbæra einstaklinga með nægt sjálfvirði. Þá eins og Thomas Hubl segir í bók sinni ferðast erfiðu tilfinningarnar áfram til næstu kynslóða af því að það mátti ekki kvarta. Það er ekki sanngjarnt að skylda einstaklinga til hluta sem þau hafi engan skilning né þekkingu á hvað þurfi að gerast með blessuð börnin. Engin kennsla eða réttar fyrirmyndir frá eigin foreldrum þýðir þá oftast að engin almennileg kunnátta er í gangi. Það hefur verið athyglisvert að sjá tjáskipti í meira en einni grein um þetta með hugtakið „Fjölskyldu“. Það er ansi rammlæst orð og hugtak, sem kemur á móti enska orðinu „Family“ sem inniheldur að eiga sameiginlegt með, eða ekki. En hugtakið skylda er á við að ætla að ómenntað fólk með snúinn bakgrunn, hoppi svo upp með heimafenginni gráðu í foreldrun. Hér tala ég líka um dæmi þess sem hefur verið algengt um aldir og fram´á okkar tíma að börn fæddust af því að þau sem settu þau í heiminn án hugsunar, höfðu látið kynlíf eftir sér smástund en voru ekki komin í það ástand að vera tilbúin að verða foreldrar. Sá villti fíll í lífum fólks í heiminum enn þann dag í dag, eins og sést í ótal dæmum í dag á Íslandi og víðar og Epstein sagan er stór. Ef að stjórnvöld ætla að halda hugtakinu „skyldu“ til hlýtar? Þá þarf að veita einhverja kennslu um barneignir og uppeldi á gagnfræðaskólastigi og áfram með hvaða námi sem er. Kennarar flettu hratt framhjá þeim kafla á mínum skólaárum á landinu og engin leiðbeining fór heldur fram heima. Ástin þarf að vera í þeim foreldrum fyrirfram, áður en börnin séu getin hjá þeim sem setja börn í heiminn. Svo þarf líka að vera skilningur á hvað byggir mannverur upp tilfinningalega og hugrænt, og sleppa niðurrifi sem tekur langan tíma að snúa við í sér. Það er oft ástæða þess að margir flýja í fíkn, frekar en leita leiða til að sortera slæmu viðhorfin með sem komu að þeim út með tjáskiptum, orðum og slíku, og skapa kannski lærdóm frá því. En kannski mest áberandi í Epstein sögu mikillar kynlífsfíknar. Hann lokkaði ótal aðila yfirvalda inn í hópinn til að allir fengju tækifæri til að sinna kynlífsfíkn sinni. Grein á Vísi skrifuð nafnlaus sýnir gömlu ályktunina um að allir séu með eða eigi að hafa meirapróf í foreldrun. Sem því miður er ekki nærri alltaf tilfellið. En er meiriháttar ljúft og yndislegt þegar það er til staðar. Það voru tímar fyrir daga getnaðarvarna þegar kynlíf gerði fólki meiri grikk. Vildi bara nautnina en ekki afkvæmin. Auðvitað þrá allir sem fæðast að fá þessa yndislegu foreldra. Þó að því miður sé það ekki alltaf það sem gerist. Í gegn um tímana virðist það hafa verið ályktun yfirvalda og trúarbragða að allir sem verði foreldrar séu fæddir með meirapróf í foreldrun. Sumir hafa verið heppnir af því þau sem settu þau í heiminn voru nógu þroskuð í sjálfum sér með nægan skilning á grunn atriðum þess sem sálir barna þurfa. Það eru ansi margar frægar ríkar fjölskyldur í heiminum sem við höfum lært að foreldrar í, höfðu allt önnur forgangsatriði en að sinna mikilvægum þörfum í grunn byggingu á sjálfi barna sinna. Trúarstofnanir settu líf margra einstaklinga á hliðina með að hóta þeim að enda í helvíti ef þau myndu ekki segja já að altari, af því að þau höfðu leyft sér kynlíf smástund. En fulltrúar skóla og trúarstofnana ekki haft hugsun og tillitssemi til að veita næga gagnlega fræðslu getnaðarfærakerfi líkamans. Hvað þá að frætt væri um rétta meðferð á hugum, sálum, og tilfinningum barna, og þá ekki sinna eigin. Um aldir voru ekki neinar gagnlegar getnaðarvarnir. Svo að því miður komu ótal einstaklingar í heiminn sem upplifðu fljótt að þau voru óvelkomin. Ég hef hitt þó nokkra á lífsleiðinni sem hafa haft það erfiða veganesti. Sum aldrei náð að blómstra sem það sem þau gætu hafa fæðst til að verða og gera. Það voru Breskir þættir í sjónvarpinu hér í Ástralíu fyrir slatta af árum síðan sem höfðu titilinn „Eitt barn fæðist á mínútu hverri“. Það var unaðslegt að vitna foreldra í þeim þáttum gleðjast svo djúpt af því að þau höfðu verið tilbúin hið innra, og skipulagt að verða foreldrar. Veruleiki sem ég hafði ekki séð af þeirri gráðu í kring um mig sem unglingur. Svo er það að börn geta leikið sér með systkinum á meðan þau eru ung, en svo þroskast þau stundum í sitt hvora áttina. Þá tætast oft hin svokölluðu fjölskyldu-bönd. Ég fór að skilja og heyra mismun á virkri gegn vanvirkri fjölskyldu frá að kynnast fjölskyldu í sveit þar sem foreldrar höfðu talað, spjallað um sig og sitt líf og alla tilveruna á einlægan og opinn hátt, og gátu það af því að þau höfðu engin skipuð leyndarmál um borð í sér. Voru í alvöru tilbúin í foreldra-hlutverkið og vildu börnin sín. Á mínum tímum á Íslandi heyrði ég ekki neinn prest í messum minnast á þá staðreynd að sumir einstaklingar vildu annarskonar líf en börn og buru af því að þau höfðu séð nóg af basli forvera sinna og vandræðum í því hlutskipti. Á síðustu áratugum er það svo að verða æ algengara að fólk flytji til annars lands. Stundum til menntunar en svo líka til tilbreytingar. Svo er það mögulegt að mannverur séu að þurfa æ meira að upplifa fleiri tegundir menningar, veðurs og annars til að víkka sjálf sig út. Höfundur er Íslendingur sem hefur búið til lengri tíma í Ástralíu. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Börn og uppeldi Mest lesið Að virða niðurstöðu sem manni líkar ekki Erna Bjarnadóttir Skoðun Börnin eru ekki þau sem hafa brugðist, það er námsumhverfið sem hefur breyst Inga Henriksen Skoðun Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun Fjölmiðlakreppan: Lýðræðishalli en ekki bara rekstrarvandi Stefán Jón Hafstein Skoðun Ferðaþjónustunni hent fyrir rútu hallalausra fjárlaga Njáll Trausti Friðbertsson Skoðun The EU’s reduced attractiveness for prosperous countries Carl Baudenbacher Skoðun Helmingsafsláttur af mennskunni Arndís Þórarinsdóttir Skoðun Ábyrgðin er okkar allra Valdimar Víðisson Skoðun Virðismiðuð velferðarþjónusta Finnur Pálmi Magnússon Skoðun Hvað borga ferðamenn fyrir nýtingu náttúru og innviða? Jóhannes Þór Skúlason Skoðun Skoðun Skoðun Að virða niðurstöðu sem manni líkar ekki Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Börnin eru ekki þau sem hafa brugðist, það er námsumhverfið sem hefur breyst Inga Henriksen skrifar Skoðun Bætir tækni í kennslustofunni nám? Anna Laufey Stefánsdóttir skrifar Skoðun Gervigreindin alls staðar Gauti Kristmannsson skrifar Skoðun Helmingsafsláttur af mennskunni Arndís Þórarinsdóttir skrifar Skoðun Hvað borga ferðamenn fyrir nýtingu náttúru og innviða? Jóhannes Þór Skúlason skrifar Skoðun Fjölmiðlakreppan: Lýðræðishalli en ekki bara rekstrarvandi Stefán Jón Hafstein skrifar Skoðun The EU’s reduced attractiveness for prosperous countries Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Ábyrgðin er okkar allra Valdimar Víðisson skrifar Skoðun Hvar á gervigreind að vinna fyrir hið opinbera? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Ferðaþjónustunni hent fyrir rútu hallalausra fjárlaga Njáll Trausti Friðbertsson skrifar Skoðun Virðismiðuð velferðarþjónusta Finnur Pálmi Magnússon skrifar Skoðun Skuldadagar í Reykjavík Björg Magnúsdóttir skrifar Skoðun Að þora að spyrja og þola svarið Katrín Þrastardóttir skrifar Skoðun Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Um fitulag og burðarvirki – atlaga að velferð barna og unglinga í Reykjavík Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir skrifar Skoðun Stokkið á (barna)vagninn Diljá Mist Einarsdóttir skrifar Skoðun Opnum Skálafell Valdimar Breiðfjörð Birgisson skrifar Skoðun Allir ósáttir við PISA – en hvað er hægt að gera? Fanný Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Örvæntingafullir karlar Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Endurreisa þarf Kennaraháskólann Jón Bjarnason skrifar Skoðun Loksins úr mínus í plús Daði Már Kristófersson skrifar Skoðun Hreyfing skiptir sköpum – fyrir og eftir heilablóðfall Guðbjörg Þóra Andrésdóttir skrifar Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir skrifar Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Eru tómstundir allra? Margrét Júlía Rafnsdóttir skrifar Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir skrifar Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Sjá meira
Hæfnisleysi og viljaleysi hindra skyldu Almættið getur ekki séð um það sem hefur ekki verið kennt á jörðu Ef þau sem höfðu kynlífið sem skapaði getnað höfðu enga þrá fyrir að eignast börn, né hefðu ekki heldur fengið ástríkt uppeldi sjálf frá þeim sem settu þau í heiminn. Og engin kennsla verið veitt í skólum um grunnatriði þess að ala upp sjálfbæra einstaklinga með nægt sjálfvirði. Þá eins og Thomas Hubl segir í bók sinni ferðast erfiðu tilfinningarnar áfram til næstu kynslóða af því að það mátti ekki kvarta. Það er ekki sanngjarnt að skylda einstaklinga til hluta sem þau hafi engan skilning né þekkingu á hvað þurfi að gerast með blessuð börnin. Engin kennsla eða réttar fyrirmyndir frá eigin foreldrum þýðir þá oftast að engin almennileg kunnátta er í gangi. Það hefur verið athyglisvert að sjá tjáskipti í meira en einni grein um þetta með hugtakið „Fjölskyldu“. Það er ansi rammlæst orð og hugtak, sem kemur á móti enska orðinu „Family“ sem inniheldur að eiga sameiginlegt með, eða ekki. En hugtakið skylda er á við að ætla að ómenntað fólk með snúinn bakgrunn, hoppi svo upp með heimafenginni gráðu í foreldrun. Hér tala ég líka um dæmi þess sem hefur verið algengt um aldir og fram´á okkar tíma að börn fæddust af því að þau sem settu þau í heiminn án hugsunar, höfðu látið kynlíf eftir sér smástund en voru ekki komin í það ástand að vera tilbúin að verða foreldrar. Sá villti fíll í lífum fólks í heiminum enn þann dag í dag, eins og sést í ótal dæmum í dag á Íslandi og víðar og Epstein sagan er stór. Ef að stjórnvöld ætla að halda hugtakinu „skyldu“ til hlýtar? Þá þarf að veita einhverja kennslu um barneignir og uppeldi á gagnfræðaskólastigi og áfram með hvaða námi sem er. Kennarar flettu hratt framhjá þeim kafla á mínum skólaárum á landinu og engin leiðbeining fór heldur fram heima. Ástin þarf að vera í þeim foreldrum fyrirfram, áður en börnin séu getin hjá þeim sem setja börn í heiminn. Svo þarf líka að vera skilningur á hvað byggir mannverur upp tilfinningalega og hugrænt, og sleppa niðurrifi sem tekur langan tíma að snúa við í sér. Það er oft ástæða þess að margir flýja í fíkn, frekar en leita leiða til að sortera slæmu viðhorfin með sem komu að þeim út með tjáskiptum, orðum og slíku, og skapa kannski lærdóm frá því. En kannski mest áberandi í Epstein sögu mikillar kynlífsfíknar. Hann lokkaði ótal aðila yfirvalda inn í hópinn til að allir fengju tækifæri til að sinna kynlífsfíkn sinni. Grein á Vísi skrifuð nafnlaus sýnir gömlu ályktunina um að allir séu með eða eigi að hafa meirapróf í foreldrun. Sem því miður er ekki nærri alltaf tilfellið. En er meiriháttar ljúft og yndislegt þegar það er til staðar. Það voru tímar fyrir daga getnaðarvarna þegar kynlíf gerði fólki meiri grikk. Vildi bara nautnina en ekki afkvæmin. Auðvitað þrá allir sem fæðast að fá þessa yndislegu foreldra. Þó að því miður sé það ekki alltaf það sem gerist. Í gegn um tímana virðist það hafa verið ályktun yfirvalda og trúarbragða að allir sem verði foreldrar séu fæddir með meirapróf í foreldrun. Sumir hafa verið heppnir af því þau sem settu þau í heiminn voru nógu þroskuð í sjálfum sér með nægan skilning á grunn atriðum þess sem sálir barna þurfa. Það eru ansi margar frægar ríkar fjölskyldur í heiminum sem við höfum lært að foreldrar í, höfðu allt önnur forgangsatriði en að sinna mikilvægum þörfum í grunn byggingu á sjálfi barna sinna. Trúarstofnanir settu líf margra einstaklinga á hliðina með að hóta þeim að enda í helvíti ef þau myndu ekki segja já að altari, af því að þau höfðu leyft sér kynlíf smástund. En fulltrúar skóla og trúarstofnana ekki haft hugsun og tillitssemi til að veita næga gagnlega fræðslu getnaðarfærakerfi líkamans. Hvað þá að frætt væri um rétta meðferð á hugum, sálum, og tilfinningum barna, og þá ekki sinna eigin. Um aldir voru ekki neinar gagnlegar getnaðarvarnir. Svo að því miður komu ótal einstaklingar í heiminn sem upplifðu fljótt að þau voru óvelkomin. Ég hef hitt þó nokkra á lífsleiðinni sem hafa haft það erfiða veganesti. Sum aldrei náð að blómstra sem það sem þau gætu hafa fæðst til að verða og gera. Það voru Breskir þættir í sjónvarpinu hér í Ástralíu fyrir slatta af árum síðan sem höfðu titilinn „Eitt barn fæðist á mínútu hverri“. Það var unaðslegt að vitna foreldra í þeim þáttum gleðjast svo djúpt af því að þau höfðu verið tilbúin hið innra, og skipulagt að verða foreldrar. Veruleiki sem ég hafði ekki séð af þeirri gráðu í kring um mig sem unglingur. Svo er það að börn geta leikið sér með systkinum á meðan þau eru ung, en svo þroskast þau stundum í sitt hvora áttina. Þá tætast oft hin svokölluðu fjölskyldu-bönd. Ég fór að skilja og heyra mismun á virkri gegn vanvirkri fjölskyldu frá að kynnast fjölskyldu í sveit þar sem foreldrar höfðu talað, spjallað um sig og sitt líf og alla tilveruna á einlægan og opinn hátt, og gátu það af því að þau höfðu engin skipuð leyndarmál um borð í sér. Voru í alvöru tilbúin í foreldra-hlutverkið og vildu börnin sín. Á mínum tímum á Íslandi heyrði ég ekki neinn prest í messum minnast á þá staðreynd að sumir einstaklingar vildu annarskonar líf en börn og buru af því að þau höfðu séð nóg af basli forvera sinna og vandræðum í því hlutskipti. Á síðustu áratugum er það svo að verða æ algengara að fólk flytji til annars lands. Stundum til menntunar en svo líka til tilbreytingar. Svo er það mögulegt að mannverur séu að þurfa æ meira að upplifa fleiri tegundir menningar, veðurs og annars til að víkka sjálf sig út. Höfundur er Íslendingur sem hefur búið til lengri tíma í Ástralíu.
Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun
Skoðun Börnin eru ekki þau sem hafa brugðist, það er námsumhverfið sem hefur breyst Inga Henriksen skrifar
Skoðun Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson skrifar
Skoðun Um fitulag og burðarvirki – atlaga að velferð barna og unglinga í Reykjavík Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir skrifar
Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun