Hlýnun jarðar á að hafa mikil áhrif á maraþonhlaup í heimnum Óskar Ófeigur Jónsson skrifar 6. nóvember 2025 12:01 Þessi ónefndi hlaupari reynir að kæla sig niður í Boston-maraþoninu. Getty/ Danielle Parhizkaran Maraþonhlaup verða enn meira krefjandi í framtíðinni ef marka má nýja rannsókn um breyttar aðstæður fyrir stærstu maraþonhlaup heimsins. Ný rannsókn heldur því fram að hækkandi hitastig um allan heim muni gera það erfiðara fyrir afreksíþróttafólk að slá heimsmet í maraþoni sem og fyrir almenna hlaupara að ná markmiðstímum sínum. Af þeim 221 hlaupum sem greind voru í skýrslu frá Climate Central sem gefin var út í síðustu viku, eru 86 prósent þeirra ólíkleg til að hafa kjöraðstæður fyrir hlaupara árið 2045. Þar á meðal er New York-maraþonið síðastliðinn sunnudag og hin sex stóru maraþonin í heiminum – London, Berlín, Tókýó, Chicago, Boston og Sydney. Marathon running is getting tougher 🥵Rising temperatures across the world is making it much more difficult for runners to perform at their peak 🌡️ pic.twitter.com/p3MzhUBbXY— BBC Sport (@BBCSport) November 2, 2025 Fyrir hlaupara geta afleiðingar þess að hlaupa í heitum aðstæðum verið alvarlegar. „Við höfum séð aftur og aftur þar sem íþróttafólk fellur í yfirlið vegna vökvaskorts og hitastreitu í hlaupum og tekur mánuði að jafna sig,“ sagði skoski langhlauparinn Mhairi Maclennan við CNN Sports. „Það hefur mjög veruleg áhrif á þykkt blóðsins, á hversu hratt líkaminn getur jafnað sig, á vökvabúskap þinn dögum saman, og einnig á getu þína til að æfa eftir slíka reynslu, sem getur síðan tafið fyrir öðrum afrekum og markmiðum sem þú ert að sækjast eftir.“ sagði Maclennan. Samkvæmt rannsókninni er kjörhitastig fyrir afrekskarla í maraþoni fjórar gráður á Celsíus og níu gráður fyrir afrekskonur. Í ár voru 69 prósent líkur á kjörhitastigi á keppnisdegi fyrir afrekskarla í Tókýó-maraþoninu, samkvæmt rannsókninni, en búist er við að þær líkur falli niður í 57 prósent eftir tuttugu ár. Búist er við að líkurnar í Boston-maraþoninu lækki úr 61 prósenti í 53 prósent fyrir sama flokk á sama tíma, en í London lækka þær úr 22 prósentum í 17 prósent. 🏃♂️🏃♀️🏃Running out of Cool Days...Researchers have found there is a “sweet spot” for marathon temperatures where runners perform their best. But as the planet warms, those optimal race-day conditions are becoming less likely. ⤵️ pic.twitter.com/tYnEpnuPPu— Climate Central (@ClimateCentral) October 30, 2025 Fyrir afrekskonur er einnig gert ráð fyrir að líkurnar á kjöraðstæðum minnki í fimm af sjö stóru maraþonunum fyrir árið 2045, þar sem líkurnar minnka um 10 prósent og 11 prósent eða meira í Sydney- og Berlínarmaraþonunum. Samkvæmt gögnum frá loftslagsvöktunarstofnuninni Copernicus var árið 2024 heitasta ár sem mælst hefur – 1,6 gráðum á Celsíus hlýrra en tímabilið áður en menn byrjuðu að brenna miklu magni af jarðefnaeldsneyti. Það sló fyrra met sem sett var árið 2023. Líkamsrækt við hærra hitastig veldur meira álagi á líkamann – sérstaklega við mikinn raka – og vökvunarstefna íþróttamanns verður enn mikilvægari. Í Berlínarmaraþoninu í september náði hitinn óvenjulega háum 24 gráðum á Celsíus en í Tókýó- og Londonmaraþonunum fór hitinn yfir 20 gráður á Celsíus. Það verður að taka það fram að Reykjavíkurmaraþonið þótti ekki nógu merkilegt til að fá að vera með í þessari rannsókn en niðurstöðurnar má finna hér. Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Þórdís sigurvegari Bakgarðshlaupsins Sport 44 hringir ekki nóg fyrir sigurvegarann: „Hefði viljað reyna við brautarmetið“ Sport Baldur hættur í Garðabænum Körfubolti Uppgjörið: Njarðvík - Haukar 75-70 | Njarðvík einum sigri frá titlinum Körfubolti Ævilöng bönn og stúku lokað: „Þurfum öll að burðast með þessa skömm“ Fótbolti Alfreð fékk heiðursorðu Handbolti Calvert-Lewin jafnaði og falldraugurinn enn á sveimi hjá Spurs Enski boltinn „Arsenal væri aldrei á toppnum ef þetta er brot“ Enski boltinn Uppgjörið: Breiðablik - Valur 3-2 | Ótrúlegur sigur Blika Íslenski boltinn „Slot og allir leikmennirnir að bíða eftir að tímabilið sé búið“ Enski boltinn Fleiri fréttir Uppgjörið: Þróttur - Grindavík/Njarðvík 1-2 | Nýliðarnir unnu í Laugardalnum „Getum ekki mætt værukærar í næsta leik“ Blikar knúðu fram oddaleik „Sýnir hvað við getum gert í þessari deild“ Tígrarnir einum sigri frá ensku úrvalsdeildinni Fram - Víkingur 0-1 | Víkingssigur í Reykjavíkurslag Calvert-Lewin jafnaði og falldraugurinn enn á sveimi hjá Spurs „Þetta var vont“ „Get ekki sagt að þetta hafi verið sannfærandi sigur“ Uppgjörið: Breiðablik - Valur 3-2 | Ótrúlegur sigur Blika Fanney skoraði sjálfsmark en Häcken enn með fullt hús stiga Milwaukee Bucks tilbúið að skipta Giannis Fyrsti sigur Hildar og Madrídinga í áttatíu daga Uppgjörið: Njarðvík - Haukar 75-70 | Njarðvík einum sigri frá titlinum Ósáttir við dómgæsluna og bolabrögð andstæðings Úr fótboltalandsliðinu í krikketlandsliðið Í fámennan hóp markvarða Hvar er eiginlega samræmið? Baldur hættur í Garðabænum Reisa minnisvarða fyrir Jota og Silva Skoraði tveimur dögum eftir jarðarför móður sinnar Alfreð fékk heiðursorðu „Arsenal væri aldrei á toppnum ef þetta er brot“ Fann ástríðuna á ný eftir að hafa yfirgefið LIV West Ham kvartar til dómaranefndar „FIFA hefur orðið spillt undir stjórn Infantino“ Þegar Martin Eyjólfsson varð Bjargvætturinn Sjáðu mark Hallgríms frá miðju Móðir heiðruð og ljótur olnbogi Sjáðu risaatvikið í lokin, vörslu Raya og mark Trossards Sjá meira
Ný rannsókn heldur því fram að hækkandi hitastig um allan heim muni gera það erfiðara fyrir afreksíþróttafólk að slá heimsmet í maraþoni sem og fyrir almenna hlaupara að ná markmiðstímum sínum. Af þeim 221 hlaupum sem greind voru í skýrslu frá Climate Central sem gefin var út í síðustu viku, eru 86 prósent þeirra ólíkleg til að hafa kjöraðstæður fyrir hlaupara árið 2045. Þar á meðal er New York-maraþonið síðastliðinn sunnudag og hin sex stóru maraþonin í heiminum – London, Berlín, Tókýó, Chicago, Boston og Sydney. Marathon running is getting tougher 🥵Rising temperatures across the world is making it much more difficult for runners to perform at their peak 🌡️ pic.twitter.com/p3MzhUBbXY— BBC Sport (@BBCSport) November 2, 2025 Fyrir hlaupara geta afleiðingar þess að hlaupa í heitum aðstæðum verið alvarlegar. „Við höfum séð aftur og aftur þar sem íþróttafólk fellur í yfirlið vegna vökvaskorts og hitastreitu í hlaupum og tekur mánuði að jafna sig,“ sagði skoski langhlauparinn Mhairi Maclennan við CNN Sports. „Það hefur mjög veruleg áhrif á þykkt blóðsins, á hversu hratt líkaminn getur jafnað sig, á vökvabúskap þinn dögum saman, og einnig á getu þína til að æfa eftir slíka reynslu, sem getur síðan tafið fyrir öðrum afrekum og markmiðum sem þú ert að sækjast eftir.“ sagði Maclennan. Samkvæmt rannsókninni er kjörhitastig fyrir afrekskarla í maraþoni fjórar gráður á Celsíus og níu gráður fyrir afrekskonur. Í ár voru 69 prósent líkur á kjörhitastigi á keppnisdegi fyrir afrekskarla í Tókýó-maraþoninu, samkvæmt rannsókninni, en búist er við að þær líkur falli niður í 57 prósent eftir tuttugu ár. Búist er við að líkurnar í Boston-maraþoninu lækki úr 61 prósenti í 53 prósent fyrir sama flokk á sama tíma, en í London lækka þær úr 22 prósentum í 17 prósent. 🏃♂️🏃♀️🏃Running out of Cool Days...Researchers have found there is a “sweet spot” for marathon temperatures where runners perform their best. But as the planet warms, those optimal race-day conditions are becoming less likely. ⤵️ pic.twitter.com/tYnEpnuPPu— Climate Central (@ClimateCentral) October 30, 2025 Fyrir afrekskonur er einnig gert ráð fyrir að líkurnar á kjöraðstæðum minnki í fimm af sjö stóru maraþonunum fyrir árið 2045, þar sem líkurnar minnka um 10 prósent og 11 prósent eða meira í Sydney- og Berlínarmaraþonunum. Samkvæmt gögnum frá loftslagsvöktunarstofnuninni Copernicus var árið 2024 heitasta ár sem mælst hefur – 1,6 gráðum á Celsíus hlýrra en tímabilið áður en menn byrjuðu að brenna miklu magni af jarðefnaeldsneyti. Það sló fyrra met sem sett var árið 2023. Líkamsrækt við hærra hitastig veldur meira álagi á líkamann – sérstaklega við mikinn raka – og vökvunarstefna íþróttamanns verður enn mikilvægari. Í Berlínarmaraþoninu í september náði hitinn óvenjulega háum 24 gráðum á Celsíus en í Tókýó- og Londonmaraþonunum fór hitinn yfir 20 gráður á Celsíus. Það verður að taka það fram að Reykjavíkurmaraþonið þótti ekki nógu merkilegt til að fá að vera með í þessari rannsókn en niðurstöðurnar má finna hér.
Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Þórdís sigurvegari Bakgarðshlaupsins Sport 44 hringir ekki nóg fyrir sigurvegarann: „Hefði viljað reyna við brautarmetið“ Sport Baldur hættur í Garðabænum Körfubolti Uppgjörið: Njarðvík - Haukar 75-70 | Njarðvík einum sigri frá titlinum Körfubolti Ævilöng bönn og stúku lokað: „Þurfum öll að burðast með þessa skömm“ Fótbolti Alfreð fékk heiðursorðu Handbolti Calvert-Lewin jafnaði og falldraugurinn enn á sveimi hjá Spurs Enski boltinn „Arsenal væri aldrei á toppnum ef þetta er brot“ Enski boltinn Uppgjörið: Breiðablik - Valur 3-2 | Ótrúlegur sigur Blika Íslenski boltinn „Slot og allir leikmennirnir að bíða eftir að tímabilið sé búið“ Enski boltinn Fleiri fréttir Uppgjörið: Þróttur - Grindavík/Njarðvík 1-2 | Nýliðarnir unnu í Laugardalnum „Getum ekki mætt værukærar í næsta leik“ Blikar knúðu fram oddaleik „Sýnir hvað við getum gert í þessari deild“ Tígrarnir einum sigri frá ensku úrvalsdeildinni Fram - Víkingur 0-1 | Víkingssigur í Reykjavíkurslag Calvert-Lewin jafnaði og falldraugurinn enn á sveimi hjá Spurs „Þetta var vont“ „Get ekki sagt að þetta hafi verið sannfærandi sigur“ Uppgjörið: Breiðablik - Valur 3-2 | Ótrúlegur sigur Blika Fanney skoraði sjálfsmark en Häcken enn með fullt hús stiga Milwaukee Bucks tilbúið að skipta Giannis Fyrsti sigur Hildar og Madrídinga í áttatíu daga Uppgjörið: Njarðvík - Haukar 75-70 | Njarðvík einum sigri frá titlinum Ósáttir við dómgæsluna og bolabrögð andstæðings Úr fótboltalandsliðinu í krikketlandsliðið Í fámennan hóp markvarða Hvar er eiginlega samræmið? Baldur hættur í Garðabænum Reisa minnisvarða fyrir Jota og Silva Skoraði tveimur dögum eftir jarðarför móður sinnar Alfreð fékk heiðursorðu „Arsenal væri aldrei á toppnum ef þetta er brot“ Fann ástríðuna á ný eftir að hafa yfirgefið LIV West Ham kvartar til dómaranefndar „FIFA hefur orðið spillt undir stjórn Infantino“ Þegar Martin Eyjólfsson varð Bjargvætturinn Sjáðu mark Hallgríms frá miðju Móðir heiðruð og ljótur olnbogi Sjáðu risaatvikið í lokin, vörslu Raya og mark Trossards Sjá meira