Sjónlýsing í fyrsta sinn Samúel Karl Ólason skrifar 9. október 2025 11:00 Myndin fjallar um Dagbjörtu Andrésdóttur, sem fæðist með heilatengda sjónskerðingu. Heimildarmyndin Fyrir allra augum, sem fjallar um Dagbjörtu Andrésdóttur, verður sýnd í dag á alþjóðlegum sjónverndardegi. Sýningin á Rúv markar tímamót, þar sem þetta verður í fyrsta sinn sem Ríkisútvarpið sýnir efni með sjónlýsingu sem hjálpar blindum og sjónskertum að njóta myndarinnar. Dagbjört fæddist með heilatengda sjónskerðingu, eða CVI, en það vísar til skemmda á þeim hlutum heilans sem vinna úr þeim upplýsingum sem berast milli augna og heilans. Því hafa skemmdirnar mikil áhrif á það hvernig fólk skynjar og túlkar umhverfi sitt. Í nýlegu viðtali við Vísi sagði Dagbjört frá því hvernig hún hefði farið í gegnum lífið með einungis fjögurra prósenta sjón, án þess að eftir því hefði verið tekið. Hún hefur engu að síður tekist á við sjúkdóminn af mikilli þrautseigju og náð að afreka ótrúlegustu hluti þrátt fyrir ýmsar hindranir. Þegar hún var barn benti ýmislegt til þess að það væri ekki allt með felldu; hún var seinna meir greind með röskun á einhverfurófi og með CP hreyfihömlun, auk þess sem hún var greind með sjóntaugarýrnun, sjónskekkju og reikniblindu. Hún var ekki greind með CVI, af því hún þótti ekki með týpísk einkenni. Flest hennar einkenni voru tengd við hreyfihömlunina og átti hún erfitt uppdráttar í grunnskóla. „Ég var rosalega góð í öllum lesfögum, ég þurfti ekkert að hafa fyrir þeim, en þegar kom að stærðfræði og rökgreinum þá var ég bara alveg úti á túni. Það er vegna þess að heilastöðin hjá mér sem sér um bókstafi, hún er ekki sködduð. Heilastöðin sem sér um tölur er hins vegar ónýt,“ sagði Dagbjört. Myndin um Dagbjörtu er enn sem komið er eina heimildarmyndin í heiminum um CVI, samkvæmt tilkynningu frá Blindrafélaginu. Þykir það nokkuð merkilegt þar sem allt að einn af hverjum þrjátíu sé með heilatengda sjónskerðingu. Flestir viti ekki af því. Samhliða sýningunni á Rúv verður sjónlýsingin sýnd á Rúv2 og verður hún sýnd klukkan níu í kvöld. Sjá má stiklu í spilaranum hér að neðan. Bíó og sjónvarp Mest lesið Búlgaría fór fram úr Ísrael á síðustu stundu og sigraði Eurovision Lífið Alma himinlifandi með soninn sem lofar 45 prósenta fylgi næst Lífið Krakkatía vikunnar: Bragðlaukar, kosningar og gulrófur Lífið Sigurræða Ásdísar: Ætlaði allt að koll um keyra þegar Ásdís mætti Lífið Fréttatía vikunnar: Jake Paul, Rúmeni og Bakgarðshlaup Lífið Setur ávallt á sig varalit á kjördag en verður ekki með hann í kvöld Lífið Stjörnuleikarar sendu yfirlýstum aðdáanda kveðju Lífið „Þetta var erfiðasta ár lífs míns“ Tónlist Ljóðelskir frambjóðendur sýna hvað í þeim býr Lífið Oddvitaáskorunin: Sneri heim vegna fjölskyldunnar Lífið Fleiri fréttir Krakkatía vikunnar: Bragðlaukar, kosningar og gulrófur Setur ávallt á sig varalit á kjördag en verður ekki með hann í kvöld Alma himinlifandi með soninn sem lofar 45 prósenta fylgi næst Sigurræða Ásdísar: Ætlaði allt að koll um keyra þegar Ásdís mætti Búlgaría fór fram úr Ísrael á síðustu stundu og sigraði Eurovision Stjörnuleikarar sendu yfirlýstum aðdáanda kveðju Ljóðelskir frambjóðendur sýna hvað í þeim býr Fréttatía vikunnar: Jake Paul, Rúmeni og Bakgarðshlaup Oddvitaáskorunin: Ætlaði sér að verða næsti Beckham Oddvitaáskorunin: Sneri heim vegna fjölskyldunnar Oddvitaáskorunin: Dreymdi um að verða veðurfræðingur Oddvitaáskorunin: Gildran betri en Kaleo Konan sem skaut Spider Sabich til bana er látin Oddvitaáskorunin: Neitar að nota gervigreind Oddvitaáskorunin: Ennþá svekkt með úrslit Eurovision 2010 Búið spil fimm mánuðum eftir fæðingu dótturinnar Oddvitaáskorunin: Liverpool ekki vinsælasta liðið innan flokksins Oddvitaáskorunin: „Alveg óþolandi hvað ég kann illa á klukku“ Oddvitaáskorunin: Hljóp í spreng Sveinn Andri og Vigdís keyptu ótrúlega íbúð á besta stað Oddvitaáskorunin: Grét yfir bókinni í misheppnaðri útilegu Oddvitaáskorunin: Ætlaði til Akureyrar en sneri óvart við í Borgarnesi Geltandi Britney sögð hafa ógnað gestum veitingastaðar Oddvitaáskorunin: Ron Burgundy sá fyndnasti Oddvitaáskorunin: „Jólasveinn í Jólafsfirði“ Oddvitaáskorunin: „Baunateljarinn“ Framboð án eftirspurnar: Óvinsælustu örframboðin í sögu borgarinnar Oddvitaáskorunin: Streymdi hrotunum beint á Facebook Þessi lönd komust áfram á seinna undanúrslitakvöldi Eurovision Oddvitaáskorunin: Vopnið á Skaganum Sjá meira
Dagbjört fæddist með heilatengda sjónskerðingu, eða CVI, en það vísar til skemmda á þeim hlutum heilans sem vinna úr þeim upplýsingum sem berast milli augna og heilans. Því hafa skemmdirnar mikil áhrif á það hvernig fólk skynjar og túlkar umhverfi sitt. Í nýlegu viðtali við Vísi sagði Dagbjört frá því hvernig hún hefði farið í gegnum lífið með einungis fjögurra prósenta sjón, án þess að eftir því hefði verið tekið. Hún hefur engu að síður tekist á við sjúkdóminn af mikilli þrautseigju og náð að afreka ótrúlegustu hluti þrátt fyrir ýmsar hindranir. Þegar hún var barn benti ýmislegt til þess að það væri ekki allt með felldu; hún var seinna meir greind með röskun á einhverfurófi og með CP hreyfihömlun, auk þess sem hún var greind með sjóntaugarýrnun, sjónskekkju og reikniblindu. Hún var ekki greind með CVI, af því hún þótti ekki með týpísk einkenni. Flest hennar einkenni voru tengd við hreyfihömlunina og átti hún erfitt uppdráttar í grunnskóla. „Ég var rosalega góð í öllum lesfögum, ég þurfti ekkert að hafa fyrir þeim, en þegar kom að stærðfræði og rökgreinum þá var ég bara alveg úti á túni. Það er vegna þess að heilastöðin hjá mér sem sér um bókstafi, hún er ekki sködduð. Heilastöðin sem sér um tölur er hins vegar ónýt,“ sagði Dagbjört. Myndin um Dagbjörtu er enn sem komið er eina heimildarmyndin í heiminum um CVI, samkvæmt tilkynningu frá Blindrafélaginu. Þykir það nokkuð merkilegt þar sem allt að einn af hverjum þrjátíu sé með heilatengda sjónskerðingu. Flestir viti ekki af því. Samhliða sýningunni á Rúv verður sjónlýsingin sýnd á Rúv2 og verður hún sýnd klukkan níu í kvöld. Sjá má stiklu í spilaranum hér að neðan.
Bíó og sjónvarp Mest lesið Búlgaría fór fram úr Ísrael á síðustu stundu og sigraði Eurovision Lífið Alma himinlifandi með soninn sem lofar 45 prósenta fylgi næst Lífið Krakkatía vikunnar: Bragðlaukar, kosningar og gulrófur Lífið Sigurræða Ásdísar: Ætlaði allt að koll um keyra þegar Ásdís mætti Lífið Fréttatía vikunnar: Jake Paul, Rúmeni og Bakgarðshlaup Lífið Setur ávallt á sig varalit á kjördag en verður ekki með hann í kvöld Lífið Stjörnuleikarar sendu yfirlýstum aðdáanda kveðju Lífið „Þetta var erfiðasta ár lífs míns“ Tónlist Ljóðelskir frambjóðendur sýna hvað í þeim býr Lífið Oddvitaáskorunin: Sneri heim vegna fjölskyldunnar Lífið Fleiri fréttir Krakkatía vikunnar: Bragðlaukar, kosningar og gulrófur Setur ávallt á sig varalit á kjördag en verður ekki með hann í kvöld Alma himinlifandi með soninn sem lofar 45 prósenta fylgi næst Sigurræða Ásdísar: Ætlaði allt að koll um keyra þegar Ásdís mætti Búlgaría fór fram úr Ísrael á síðustu stundu og sigraði Eurovision Stjörnuleikarar sendu yfirlýstum aðdáanda kveðju Ljóðelskir frambjóðendur sýna hvað í þeim býr Fréttatía vikunnar: Jake Paul, Rúmeni og Bakgarðshlaup Oddvitaáskorunin: Ætlaði sér að verða næsti Beckham Oddvitaáskorunin: Sneri heim vegna fjölskyldunnar Oddvitaáskorunin: Dreymdi um að verða veðurfræðingur Oddvitaáskorunin: Gildran betri en Kaleo Konan sem skaut Spider Sabich til bana er látin Oddvitaáskorunin: Neitar að nota gervigreind Oddvitaáskorunin: Ennþá svekkt með úrslit Eurovision 2010 Búið spil fimm mánuðum eftir fæðingu dótturinnar Oddvitaáskorunin: Liverpool ekki vinsælasta liðið innan flokksins Oddvitaáskorunin: „Alveg óþolandi hvað ég kann illa á klukku“ Oddvitaáskorunin: Hljóp í spreng Sveinn Andri og Vigdís keyptu ótrúlega íbúð á besta stað Oddvitaáskorunin: Grét yfir bókinni í misheppnaðri útilegu Oddvitaáskorunin: Ætlaði til Akureyrar en sneri óvart við í Borgarnesi Geltandi Britney sögð hafa ógnað gestum veitingastaðar Oddvitaáskorunin: Ron Burgundy sá fyndnasti Oddvitaáskorunin: „Jólasveinn í Jólafsfirði“ Oddvitaáskorunin: „Baunateljarinn“ Framboð án eftirspurnar: Óvinsælustu örframboðin í sögu borgarinnar Oddvitaáskorunin: Streymdi hrotunum beint á Facebook Þessi lönd komust áfram á seinna undanúrslitakvöldi Eurovision Oddvitaáskorunin: Vopnið á Skaganum Sjá meira