Fær ekki skammtímaleyfi til þess að fylgja mági sínum til grafar

Ólafur Ágúst Hraundal, sem var dæmdur í tíu ára fangelsi í Landsrétti í fyrra fyrir umfangsmikla kannabisræktun á sveitabænum Hjallanesi við Hellu, hefur fengið neitun um skammtímaleyfi til þess að mæta í útför bróður Birnu Ólafsdóttur eiginkonu hans.

Birna segir í samtali við Vísi að bróðir hennar hafi verið bráðkvaddur þann 23. janúar síðastliðinn. Ólafur Ágúst hafi þá þegar óskað eftir skammtímaleyfi. Neikvætt svar við erindi hans hafi borist frá Fangelsismálastofnun á fimmtudag síðustu viku og hann þegar kært ákvörðunina til dómsmálaráðuneytisins.

Í dag hafi svo endanlegt svar frá ráðuneytinu borist; Ólafur Ágúst fær ekki skammtímaleyfi. „Þetta er bara svo ljótt,“ segir Birna í talsverðu uppnámi.

Hún segir að neitunin fái mikið á Ólaf Ágúst enda vilji hann vera til staðar fyrir eiginkonu sína og börn. Þá hafi þeir mágur hans verið nánir.

Tæmandi talning í lögunum

Birna segir að í svörum við erindum Ólafs Ágústs hafi verið vísað í lög um fullnustu refsinga. Í 61. grein þeirra um skammtímaleyfi segir að forstöðumaður fangelsis geti að fengnu samþykki Fangelsismálastofnunar veitt fanga skammtímaleyfi til dvalar utan fangelsis í þeim tilgangi að vera viðstaddur jarðarför eða kistulagningu náins ættingja eða annars nákomins í fjölskyldu fanga. 

Þó geti fangi verið viðstaddur bæði kistulagningu og jarðarför maka síns, niðja, foreldra, systkina, afa og ömmu, langömmu og langafa.

Þá segir að með nánum ættingja og öðrum nákomnum í fjölskyldu fanga sé átt við maka, sambúðarmaka, niðja, stjúpbörn, fósturbörn, foreldra, stjúpforeldra, fósturforeldra, tengdaforeldra, systkin, systkinabörn, föður- og móðurforeldra, langömmu og langafa og föður- og móðursystkin.

Því er ljóst að mágur fellur ekki undir skilgreiningu laganna um náinn ættingja eða annan nákominn í fjölskyldunni.

Málið sorglegt og tími kominn á breytingar

Guðmundur Ingi Þóroddsson, formaður Afstöðu, félags fanga og annarra áhugamanna um fangelsismál og betrun, segir í samtali við Vísi að félagið hafi í rúman áratug barist fyrir því að reglur um skammtímaleyfi verði rýmkaðar.

Afstaða sé meðvituð um mál Ágústs Ólafs og hafi unnið í því undanfarið. Hann hafi þó ekki vitað af því að endanleg neitun hafi borist og að honum þyki það sorglegt. Sér í lagi hversu langur málsmeðferðartíminn var og því knappur tími til að bregðast við neitun.

Dómsmálaráðherra hefur boðað gagnagera endurskoðun á lögum um fullnustu refsinga. Guðmundur Ingi segist búast við því að endurbætur verði gerðar á reglum um skammtímaleyfi. 

„Ég geri ráð fyrir að þetta verði lagað. Þetta er svo sjálfsagt mál, að menn fái skammtímaleyfi til þess að vera viðstaddir jarðarfarir nákominna.“

Þá segir hann að svo virðist sem ekki sé gert ráð fyrir því í núgildandi lögum að fangar eigi fleiri nákomna en þann þrönga hóp sem talinn er upp í lögunum.

Ekki rétt að ekki sé heimilt að veita leyfið

Guðmundur Ingi gagnrýnir að Ágústi Ólafi hafi ekki verið veitt skammtímaleyfi og segir ekki rétt að lögin girði fyrir það. Þar bendir hann á að forstöðumanni fangelsis sé einnig heimilt að veita fanga skammtímaleyfi til þess að gæta sérstaklega brýnna persónulegra hagsmuna sinna.

„Þannig að það er alveg hægt að gera þetta ef menn vilja.“

Páll Winkel fangelsismálastjóri sagðist ekki geta tjáð sig um einstök mál, þegar Vísir bar málið undir hann.