Venesúelamennirnir hafi ekki sætt hefð­bundnu landa­mæra­eftir­liti

Þetta kemur fram í tilkynningu frá dómsmálaráðuneytinu. Málið varðar fréttir af flutningi 180 Venesúelamönnum frá Íslandi til Caracas í Venesúela 15. nóvember síðastliðinn. Fréttir bárust eftir að fólkið var lent í Caracas að fólk hafi ekki fengið að fara frjálst ferða sinna, það hafi verið látið skrifa undir plögg þar sem það sagðist föðurlandssvikarar og rýnt í samskipti þess við íslensk stjórnvöld, almenning og þátttöku í opinberri umræðu. 

„Dómsmálaráðuneytið, Útlendingastofnun og embætti ríkislögreglustjóra hafa smátt og smátt fengið skýrari mynd af því sem gerðist á flugvellinum í Caracas eftir að venesúelsku farþegarnir gengu frá borði,“ segir í tilkynningu dómsmálaráðuneytisins. 

Þar segir að sendur hafi verið tölvupóstur á spænsku til þeirra sem Útlendingastofnun hafði netföng hjá og hafi hann borist til 173. Svör hafi borist frá 83 sem eigi við um 99 í hópnum. 

„Þeir sem hafa svarað segjast vera frjálsir ferða sinna og vera með venesúelsk vegabréf sín. Nær allir voru komnir á áfangastað eða á leið þangað þegar þeir svöruðu póstinum, auk þess sem einn var kominn til ananrs ríkis. Þá segjast nær allir hafa ferðastyrk íslenskra stjórnvalda í fórum sínum; þrír segja að peningarnir hafi verið teknir af þeim og fjórir til viðbótar segja að hluti peninganna hafi verið tekinn,“ segir í tilkynningunni. 

„Loks liggur fyrir að við  komuna voru margir spurðir ítarlega um persónulega hagi, samskipti við íslensk stjórnvöld og alþjóðastofnanir. Einhverjir sögðust hafa verið látnir skrifa undir skjöl en ekkert hefur komið fram um hvað var á þeim skjölum.“

Ekki hefðbundið landamæraeftirlit

Ráðuneytið segir skýrt hafa komið fram hjá íslenskum stjórnvöldum að um væri að ræða „sjálfviljuga heimför ríkisborgara Venesúela.“ Þá hafi ekkert í samskiptum við venesúelsk stjórnvöld í aðdraganda flugsins gefið til kynna að um yrði að ræða annað inngrip vegna komu fólksins en hefðbundið landamæraeftirlit, sem hópurinn virðist hins vegar ekki hafa sætt.

„Þess í stað hafi fólkið verið flutt í móttökumiðstöð þar sem m.a. voru gerð covid próf og fólk spurt út í ferðir sínar áður en þeim var veitt landganga og sleppt eftir um sólarhring.“

Þá segir að fyrir þetta leiguflug hafi íslensk stjórnvöld staðið að svipuðum flutningi 135 Venesúelamanna sem hafi gengið vandræðalaust fyrir sig. 

„Þá liggur fyrir að fjölmennur hópur ríkisborgara Venesúela hefur þegar óskað eftir eða kann á komandi mánuðum að óska eftir aðstoð við sjálfviljuga heimför. Það er umfangsmikið verkefni fyrir íslensk stjórnvöld að auðvelda heimför þessara einstaklinga. Í því skyni verður m.a. stefnt að öðru leiguflugi í janúar og verða þátttakendur í því flugi upplýstir um að móttökur í Caracas gætu orðið svipaðar og í leigufluginu 15. nóvember sl.,“ segir í tilkynningunni.