Að þora að vera byrjandi Ingrid Kuhlman skrifar 31. október 2023 07:00 Hvenær gerðir þú síðast eitthvað í fyrsta skipti? Frá því augnabliki sem við fæðumst tileinkum við okkur hug byrjandans þar sem við erum byrjendur í öllu. Á hverjum degi tökumst við á við nýjar áskoranir og óvissu. Við hrösum og rekum okkur á, en höldum samt áfram að reyna, læra og vaxa. Hugur byrjandans eða nýliðans er oft laus við fyrir fram mótaðar skoðanir, væntingar, dóma og ályktanir. Á einhverjum tímapunkti í lífi okkar breytist eitthvað. Allt í einu verðum við hrædd við mistök og reynum að forðast þau, hvað sem það kostar. Við viljum ekki lengur vera byrjendur og hættum að stíga út fyrir þægindarammann. En það sem við gleymum oft er að það er engin leið að verða góður í neinu án þess að vera ófullkominn byrjandi fyrst. Tileinkum okkur hugarfar smábarna Smábörn sem læra að labba eru fullkomið dæmi um hug byrjandans. Þau nálgast verkefnið af taumlausri forvitni, óttaleysi og vilja til að reyna. Þau eru tilbúin að hrasa, detta og standa upp aftur, án þess að hafa áhyggjur af mistökum eða því að líta heimskulega út. Þau sýna ákveðni og gefast ekki auðveldlega upp. Þau eru náttúrulega forvitin, fús til að kanna umhverfi sitt og uppgötva stöðugt nýja hluti. Þau bera sig ekki saman við aðra eða hafa áhyggjur af því að uppfylla ákveðnar kröfur. Þess í stað einbeita þau sér að eigin framförum. Smábörn lifa í núinu. Þau dvelja ekki við fyrri reynslu né hafa þau áhyggjur af framtíðinni. Að líkja eftir hugarfari smábarns sem lærir að labba getur minnt okkur á fegurð þess að öðlast nýja reynslu og hvatt okkur til að nálgast áskoranir og námstækifæri með sömu undrun og ákveðni. Til að koma þér af stað eru hér nokkrar hugmyndir að því hvernig hægt er að tileinka sér hugarfar byrjandans: Lærðu nýja færni: Skráðu þig á námskeið til að læra eitthvað sem hefur alltaf vakið forvitni hjá þér, hvort sem það er að mála, spila á hljóðfæri eða læra um gervigreind. Prófaðu nýtt áhugamál: Njóttu þess að læra eitthvað nýtt, hvort sem það er klettaklifur, salsa eða silfursmíði. Lærðu nýtt tungumál: Tungumálanám er frábær leið til að sökkva sér niður í hugarfar byrjandans þar sem það opnar nýjan heim samskipta og menningar. Kynnistu nýju fólki: Sæktu viðburði eða skráðu þig í félag til að hitta nýtt fólk og eignast nýja vini. Lestu bækur: Sæktu bækur um efni sem þú veist ekkert um til að víkka sjóndeildarhringinn, hvort sem það er bók um stjarneðlisfræði, heimspeki eða framandi menningu. Veldu eitthvað sem vekur hjá þér forvitni. Ferðastu til nýrra staða: Skoðaðu ókunnuga áfangastaði, hvort sem þeir eru hérlendis eða erlendis. Upplifðu nýja menningu, prófaðu framandi mat og lærðu um sögu og hefðir staðarins. Eldaðu nýjan rétt: Gerðu tilraunir með uppskrift sem þú hefur aldrei prófað. Eldhúsið getur verið skapandi rými fyrir byrjendur til að læra og njóta. Fagnaðu mistökum: Viðurkenndu að það að gera mistök og reka sig á er eðlilegur hluti lærdómsferlisins. Í stað þess að líta á mistök sem bakslag skaltu líta á þau sem tækifæri til að læra og vaxa. Fagnaðu árangrinum: Fagnaðu litlum sigrum. Jákvæð styrking getur stuðlað að áframhaldandi áhuga á að fagna hugarfari byrjandans. Iðkaðu núvitund: Vera til staðar og opinn fyrir nýjum upplifunum. Núvitund getur hjálpað þér við að sleppa takinu á fyrir fram ákveðnum hugmyndum og dómum og gert þér kleift að nálgast hlutina með fersku sjónarhorni. Settu þér forvitnimarkmið: Í stað þess að setja þér frammistöðumarkmið skaltu setja þér markmið sem einblína á forvitni. Forvitnimarkmið getur verið að læra eitthvað nýtt á hverjum degi eða spyrja að minnsta kosti einnar umhugsunarverðrar spurningar á hverjum fundi. Skráðu reynslu þína, hugleiðingar og framfarir í dagbók eða úrklippubók. Fangaðu hugsanir þínar þegar þú leggur af stað í lærdómsævintýri. Að deila reynslu þinni getur hvatt aðra til að tileinka sér hugarfar byrjandans. Byrjandi nálgast mál af forvitni og móttækileika og er opinn fyrir nýjum hugmyndum, upplifunum og möguleikum. Hann er fús til að læra og vaxa og viðurkennir að það er alltaf hægt að uppgötva nýja hluti. Hann nálgast hvert augnablik án fast mótaðra væntinga um útkomuna. Að rækta hug byrjandans getur leitt til aukinnar sköpunargáfu og dýpri skilnings á heiminum í kringum þig. Það hvetur þig til að efast um forsendur, kanna nýja möguleika og nálgast hverja stund af undrun og auðmýkt. Höfundur er framkvæmdastjóri Þekkingarmiðlunar og með MSc í jákvæðri sálfræði. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Ingrid Kuhlman Mest lesið Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir F. J. Skoðun Hver á skömmina? Sigurveig Hjaltested Þórhallsdóttir Skoðun Í árlegum skugga PISA Benedikt Sigurðarson Skoðun Líf með tilgang og gleði, þrátt fyrir heilabilun Elísa Arnars Ólafsdóttir Skoðun Breytum ekki bara einkunnakvarðanum – bætum námsmatið Sævar Þór Helgason Skoðun Hvað gerist þegar vanþekking fær ákvörðunarvald yfir lífi barna? Inga Valgerður Henriksen Bergdal Skoðun Auglýst eftir málsvara Suðurkjördæmis Jón Bjarnason Skoðun Þegar hjátrúin tekur völdin Ásmundur Gunnarsson Skoðun Að bera sorg á torg Hrannar Már Ásgeirs Sigrúnarson Skoðun Betri (umferðar) borg fyrir börn Margrét Rós Sigurjónsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir F. J. skrifar Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz skrifar Skoðun Þroskahjálp 50 ára: Réttindabarátta og réttindagæsla í 50 ár Halldór Gunnarsson skrifar Skoðun Hvenær mun Alþingi setja þegna sína í forgrunn? Sunna Arnardóttir skrifar Skoðun Hugmynd skapar atvinnu Elinóra Inga Sigurðardóttir skrifar Skoðun Af hverju verður allt að eins þyngra í skammdeginu? Guðjón Ágústsson skrifar Skoðun Gæði hjúkrunarheimila eru mælikvarði á velmegun Ingibjörg Isaksen skrifar Skoðun Trump og Pútín gegn Úkraínu Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Hver á skömmina? Sigurveig Hjaltested Þórhallsdóttir skrifar Skoðun Í árlegum skugga PISA Benedikt Sigurðarson skrifar Skoðun Við tölum mikið um geðheilsu en hvað með vinnuumhverfið? Íris Helga Gígju Baldursdóttir skrifar Skoðun Þegar hjátrúin tekur völdin Ásmundur Gunnarsson skrifar Skoðun Utanríkisráðherra hefur ekki slíkan rétt Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar Skoðun Breytum ekki bara einkunnakvarðanum – bætum námsmatið Sævar Þór Helgason skrifar Skoðun Hvað gerist þegar vanþekking fær ákvörðunarvald yfir lífi barna? Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Friðarsúlan er langt frá því að vera friðartákn fyrir náttúruna Kristján Kristjánsson skrifar Skoðun Mikilvægi samstarfs á norðurslóðum Eiríkur Björn Björgvinsson skrifar Skoðun Auglýst eftir málsvara Suðurkjördæmis Jón Bjarnason skrifar Skoðun Að bera sorg á torg Hrannar Már Ásgeirs Sigrúnarson skrifar Skoðun Hver á að gæta varðanna í Róm? Páll Ásgrímsson skrifar Skoðun Öryggi í skólum krefst aðgerða og eftirfylgni Kolbrún Magnúsdóttir skrifar Skoðun Betri (umferðar) borg fyrir börn Margrét Rós Sigurjónsdóttir skrifar Skoðun Líf með tilgang og gleði, þrátt fyrir heilabilun Elísa Arnars Ólafsdóttir skrifar Skoðun Hvað viðheldur ójöfnuði milli kynslóða á Íslandi? Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Tökum stjórn á framtíðinni Arnaldur Grétarsson skrifar Skoðun Sjáðu þig - Hvers vegna skiptir máli að krabbamein greinist snemma? Nanna Margrét Kristinsdóttir skrifar Skoðun Er mikið umframboð á fasteignamarkaði? Ólafur Margeirsson skrifar Skoðun Spilin sem enginn vill fá Sigríður Eva Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Ég er ekki tilbúin að stökkva Agla Þyri Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Viðreisn vill raunverulegar forvarnir gegn nikótínneyslu ungmenna Sandra Sigurðardóttir skrifar Sjá meira
Hvenær gerðir þú síðast eitthvað í fyrsta skipti? Frá því augnabliki sem við fæðumst tileinkum við okkur hug byrjandans þar sem við erum byrjendur í öllu. Á hverjum degi tökumst við á við nýjar áskoranir og óvissu. Við hrösum og rekum okkur á, en höldum samt áfram að reyna, læra og vaxa. Hugur byrjandans eða nýliðans er oft laus við fyrir fram mótaðar skoðanir, væntingar, dóma og ályktanir. Á einhverjum tímapunkti í lífi okkar breytist eitthvað. Allt í einu verðum við hrædd við mistök og reynum að forðast þau, hvað sem það kostar. Við viljum ekki lengur vera byrjendur og hættum að stíga út fyrir þægindarammann. En það sem við gleymum oft er að það er engin leið að verða góður í neinu án þess að vera ófullkominn byrjandi fyrst. Tileinkum okkur hugarfar smábarna Smábörn sem læra að labba eru fullkomið dæmi um hug byrjandans. Þau nálgast verkefnið af taumlausri forvitni, óttaleysi og vilja til að reyna. Þau eru tilbúin að hrasa, detta og standa upp aftur, án þess að hafa áhyggjur af mistökum eða því að líta heimskulega út. Þau sýna ákveðni og gefast ekki auðveldlega upp. Þau eru náttúrulega forvitin, fús til að kanna umhverfi sitt og uppgötva stöðugt nýja hluti. Þau bera sig ekki saman við aðra eða hafa áhyggjur af því að uppfylla ákveðnar kröfur. Þess í stað einbeita þau sér að eigin framförum. Smábörn lifa í núinu. Þau dvelja ekki við fyrri reynslu né hafa þau áhyggjur af framtíðinni. Að líkja eftir hugarfari smábarns sem lærir að labba getur minnt okkur á fegurð þess að öðlast nýja reynslu og hvatt okkur til að nálgast áskoranir og námstækifæri með sömu undrun og ákveðni. Til að koma þér af stað eru hér nokkrar hugmyndir að því hvernig hægt er að tileinka sér hugarfar byrjandans: Lærðu nýja færni: Skráðu þig á námskeið til að læra eitthvað sem hefur alltaf vakið forvitni hjá þér, hvort sem það er að mála, spila á hljóðfæri eða læra um gervigreind. Prófaðu nýtt áhugamál: Njóttu þess að læra eitthvað nýtt, hvort sem það er klettaklifur, salsa eða silfursmíði. Lærðu nýtt tungumál: Tungumálanám er frábær leið til að sökkva sér niður í hugarfar byrjandans þar sem það opnar nýjan heim samskipta og menningar. Kynnistu nýju fólki: Sæktu viðburði eða skráðu þig í félag til að hitta nýtt fólk og eignast nýja vini. Lestu bækur: Sæktu bækur um efni sem þú veist ekkert um til að víkka sjóndeildarhringinn, hvort sem það er bók um stjarneðlisfræði, heimspeki eða framandi menningu. Veldu eitthvað sem vekur hjá þér forvitni. Ferðastu til nýrra staða: Skoðaðu ókunnuga áfangastaði, hvort sem þeir eru hérlendis eða erlendis. Upplifðu nýja menningu, prófaðu framandi mat og lærðu um sögu og hefðir staðarins. Eldaðu nýjan rétt: Gerðu tilraunir með uppskrift sem þú hefur aldrei prófað. Eldhúsið getur verið skapandi rými fyrir byrjendur til að læra og njóta. Fagnaðu mistökum: Viðurkenndu að það að gera mistök og reka sig á er eðlilegur hluti lærdómsferlisins. Í stað þess að líta á mistök sem bakslag skaltu líta á þau sem tækifæri til að læra og vaxa. Fagnaðu árangrinum: Fagnaðu litlum sigrum. Jákvæð styrking getur stuðlað að áframhaldandi áhuga á að fagna hugarfari byrjandans. Iðkaðu núvitund: Vera til staðar og opinn fyrir nýjum upplifunum. Núvitund getur hjálpað þér við að sleppa takinu á fyrir fram ákveðnum hugmyndum og dómum og gert þér kleift að nálgast hlutina með fersku sjónarhorni. Settu þér forvitnimarkmið: Í stað þess að setja þér frammistöðumarkmið skaltu setja þér markmið sem einblína á forvitni. Forvitnimarkmið getur verið að læra eitthvað nýtt á hverjum degi eða spyrja að minnsta kosti einnar umhugsunarverðrar spurningar á hverjum fundi. Skráðu reynslu þína, hugleiðingar og framfarir í dagbók eða úrklippubók. Fangaðu hugsanir þínar þegar þú leggur af stað í lærdómsævintýri. Að deila reynslu þinni getur hvatt aðra til að tileinka sér hugarfar byrjandans. Byrjandi nálgast mál af forvitni og móttækileika og er opinn fyrir nýjum hugmyndum, upplifunum og möguleikum. Hann er fús til að læra og vaxa og viðurkennir að það er alltaf hægt að uppgötva nýja hluti. Hann nálgast hvert augnablik án fast mótaðra væntinga um útkomuna. Að rækta hug byrjandans getur leitt til aukinnar sköpunargáfu og dýpri skilnings á heiminum í kringum þig. Það hvetur þig til að efast um forsendur, kanna nýja möguleika og nálgast hverja stund af undrun og auðmýkt. Höfundur er framkvæmdastjóri Þekkingarmiðlunar og með MSc í jákvæðri sálfræði.
Hvað gerist þegar vanþekking fær ákvörðunarvald yfir lífi barna? Inga Valgerður Henriksen Bergdal Skoðun
Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir F. J. skrifar
Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz skrifar
Skoðun Við tölum mikið um geðheilsu en hvað með vinnuumhverfið? Íris Helga Gígju Baldursdóttir skrifar
Skoðun Hvað gerist þegar vanþekking fær ákvörðunarvald yfir lífi barna? Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar
Skoðun Sjáðu þig - Hvers vegna skiptir máli að krabbamein greinist snemma? Nanna Margrét Kristinsdóttir skrifar
Skoðun Viðreisn vill raunverulegar forvarnir gegn nikótínneyslu ungmenna Sandra Sigurðardóttir skrifar
Hvað gerist þegar vanþekking fær ákvörðunarvald yfir lífi barna? Inga Valgerður Henriksen Bergdal Skoðun