Þrýsta á ráð­herra að endur­nýja ekki tollfrelsi vara frá Úkraínu

Ólafur Stephensen, framkvæmdastjóri Félags atvinnurekenda, er sannfærður um að drátturinn á málinu sé vegna þrýstings frá íslenskum landbúnaði. Samtök fyrirtækja í landbúnaði sendu fjármálaráðherra bréf fyrr í mánuðinum þar sem þau mælast til þess að ákvæðið verði ekki endurnýjað. 

Margrét Gísladóttir framkvæmdastjóri samtakanna segir í hádegisfréttum Bylgjunnar ákvæðið skorta heimild til afturköllunar á niðurfellingu tolla leiði úrræðið í ljós tjón fyrir bændur.

„Þar að auki töldu stjórnvöld ekki líklegt að kjúklingakjöt yrði flutt inn frá Úkraínu og sú spá hefur ekki staðist. Einungis á fyrstu þremur mánuðum þessa árs þá hafa verið flutt inn rúmlega 200 tonn af kjúklingi frá Úkraínu og þetta leiðir í raun af sér að þeir sem eru að greiða þennan stuðning eru þau fjörutíu kjúklingabú sem eru á Íslandi frekar en að íslenska ríkið sé að styðja við Úkraínu,“ segir Margrét.

Samtökin vilji heldur að ríkið styðji Úkraínu með fjárframlögum í gegnum opinberar stofnanir.

„Þannig værum við öll að taka þátt í stuðningnum frekar en einungis íslenskir kjúklingabændur,“ segir Margrét.

Í drögum að minnisblaði Matvælaráðuneytisins kemur hins vegar fram að á síðasta ári hafi hlutfall landbúnaðarvara af heildarinnflutningi frá Úkraínu numið einungis níu prósentum. Mest er flutt inn af iðnaðarvöru, til dæmis fatnaði, húsgögnum, járni, stáli og rafmagnstækjum.

Er þá ekki langt seilst að fullyrða að það séu kjúklingabændur sem beri einir byrðarnar af niðurfellingu tolla?

„Það sem við höfum séð gerast núna undanfarna mánuði sem er alveg eðlilegt er að það er opnað fyrir þennan tollfrjálsa innflutning í júní og það sem gerist í framhaldinu er að menn auðvitað koma sér uppi viðskiptasamböndum og annað þannig að innflutningurinn hófst ekki fyrr en í september, það er að segja á kjúklingnum og síðan þá höfum við séð hann stigmagnast mánuð frá mánuði,“ svarar Margrét.

Ólafi Stephensen, framkvæmdastjóra Félags atvinnurekenda finnst þessi sjónarmið ekki vega þyngra en ákall frá úkraínskum stjórnvöldum.

„Þessi hamagangur í Samtökum fyrirtækja í landbúnaði er eiginlega óskiljanlegur í ljósi þess að þarna er um smávægilega samkeppni við innlenda framleiðslu að ræða en hins vegar mikla kjarabót fyrir neytendur og stuðning við Úkraínu og mér finnst samtökin satt að segja leggjast lágt með þessu,“ segir Ólafur sem vill að ákvæðið verði endurnýjað og framlengt líkt og Bretar og ESB hafa gert.

„Ákvæðið fellur úr gildi eftir sex daga og það er vegna þessa hagsmunaþrýstings sem er gríðarlegur fyrir, satt að segja, afskaplega litla hagsmuni í hinu stóra samhengi,“ segir Ólafur.