Leigjendum fórnað á altari fasteignafélaga

Borgarstjóri kynnti stöðuna á íbúðarmarkaðnum og framtíðaráætlanir á árlegum fundi á föstudag í síðustu viku. Borgin myndi sjá til þess að hægt yrði að byggja 1.600 til 3.000 íbúðir á ári næstu fimm til tíu árin. Fjórðungur þeirra yrði á félagslegum forsendum og hugsaðar fyrir fólk með minna á milli handanna.

Guðmundur Hrafn Arngrímsson formaður Leigjendasamtakanna segir þessar áætlanir ekki fela sér neinar lausnir fyrir leigjendur.

„Nei, alls ekki. Mér finnst líka ábyrgðarhluti að framselja í rauninni skyldum sveitarfélaganna til fasteignafélaganna sem eru ráðandi á fasteignamarkaðnum. Sveitarfélögin hafa skyldu að útvega húsnæði fyrir íbúanna,“ segir Guðmundur Hrafn.

Það væri líka rangt að vekja vonir leigjenda um að verið væri að byggja hagkvæmt húsnæði fyrir þá þar sem fermetraverðið á þessu húsnæði væri hærra en markaðsverð. Fasteignafélögin skipuleggðu hæfilegan skort á húsnæði til að halda verðinu uppi og húsaleigan hækkaði með.

„Leiga hefur hækkað umfram verðlag meira að segja eftir covid. Þannig að það eru blikur á lofti. Þetta mun ekki leysa vandann að koma fram með svona verkefni sem í rauninni auka bara á vandann og draga kannski vagninn í hækkun fasteignaverðs,“ segir formaður Leigjendasamtakanna.

Staða leigjenda væri því að versna. Íþyngjandi húsnæðiskostnaður hefði tvöfaldast á undanförnum árum.

„Samkvæmt nýjustu tölum er það þannig að leigjendur sem eru komnir yfir 35 ára aldur eiga nánast enga möguleika á að komast af leigumarkaðnum. Hreyfingarnar þar eru um það bil eitt og hálft prósent, sem komast út af leigjendamarkaðnum á þessum aldri,“ segir Guðmundur Hrafn.

Eina ljósið í myrkrinu væru leiguíbúðir sem verkalýðshreyfingin væri að byggja. Framlag hennar væri hins vegar enn ekki nógu stórt til að hafa áhrif almenna verðlagningu. Sveitarfélögin sjálf verði að byggja og reka leiguhúsnæði eins og gert væri í nágrannalöndum.

„Sveitarfélögin eru þar fyrirferðarmikil á húsnæðismarkaðnum. Reka þetta annað hvort á sínum eigin vegum eða í gegnum félög sem þau eiga sjálf. Í Danmörku til dæmis er mjög algengt að samvinnufélög byggi blokkirnar og reki þær á kostnaðarverði,“segir Guðmundur Hrafn Arngrímsson.