Tæklum Kórónakvíðann Bergsveinn Ólafsson skrifar 16. mars 2020 13:00 Lífið okkar allra breyttist skyndilega. Kórónavírusinn kom flatt upp á mann því maður var svo óheyrilega bjartsýnn á að hann myndi ekki hafa áhrif á Ísland. Allt í einu bankaði hann á dyrnar og var byrjaður að borða mat úr ísskápnum okkar óumbeðinn. Ætli þetta sé ekki vondi eiginleikinn við bjartsýnina. Við höldum oft að það muni aldrei koma neitt fyrir okkur sjálf en svo gerast hlutir í lífinu þegar við eigum síst von á þeim. Kórónavírusinn veldur mikilli þjáningu í heiminum. Hvort sem það eru dauðsföll, veikindi, vanlíðan eða óöryggi, þá er hann all hressilega að láta reyna á okkur. Hann veldur einu sem við eigum öll sameignlegt; óvissu. Það líkar engum vel við óvissu. Við óttumst það sem við þekkjum ekki og vitum ekki hvernig endar. Því meiri óvissa í lífinu, því meiri kvíði. Þegar við vitum lítið um framtíðina verðum við kvíðin. Hann eykst svo enn fremur þegar við upplifum að við höfum ekki stjórn á aðstæðum. Kórónavírusinn er því afar kvíðavaldandi og því ákvað ég að hafa Kórónakvíða í fyrirsögninni, eflaust til að grípa athyglina ykkar. Það er innbyggt í okkur að þurfa að upplifa ákveðið öryggi. Við þurfum að vita útkomuna í flestu sem við tökum okkur fyrir hendur. Það truflar okkur þegar við vitum ekki af hverju hlutir gerast. Við verðum að upplifa að lífið hafi ákveðið mynstur en Kórónavírusinn passar ekki inn í hvernig við sjáum lífið fyrir okkur og óvissan splundrar þessu mynstri. Við sitjum því uppi með ákveðinn kvíða eins og lífið er í dag hvort sem okkur líkar betur eða verr við það. Sem leiðir að næstu spurningu sem ég hef verið að spyrja mig síðustu daga: Hvernig eigum við að tækla kvíðann? Það er flókinn vandi og engin heilög lausn í boði en ég ætla deila með ykkur mínum pælingum. Einblíndu á það sem þú getur gert Í grunninn snýst þetta um að að einbeita sér að því sem maður getur gert í sínu eigin valdi til að tækla aðstæðurnar. Við getum ekki stjórnað fullkomlega hvort eða hvenær við fáum Coveid-19. Það er ekki fullkomlega í okkar valdi hvaða áhrif Kóróna mun hafa á samfélagið og lífið okkar í framtíðinni. Við getum hinsvegar stjórnað að vera meðvituð, bera ábyrgð og gera okkar besta til þess minnka alla óþarfa umfram þjáningu þar sem hún er nógu mikil fyrir. Við getum stjórnað hvernig við kjósum að lifa frá degi til dags. Augnablik fyrir augnablik. Eins og Viktor Frankl kenndi okkur, það er aldrei hægt að taka frá okkur hvernig við bregðumst við aðstæðum í lífinu. Þegar við getum ekki breytt þeim erum við knúin til að breyta okkur sjálfum. Við verðum því að breyta okkar viðhorfi gagnvart Kóróna. Ég er ekki að þykjast vera einhver Pollýanna og halda að það sé nóg að vera bjartsýnn og að vandamálið sé það einfalt að maður þurfi einungis að breyta viðhorfinu sínu á einfaldan máta til að tækla það. Ég hef hinsvegar hugsað ítarlega um þessa pælingu í tvö ár til að reyna að átta mig á henni og þú mátt vinsamlegast senda mér vefpóst á beggiolafs@beggiolafs.com ef þú ert með betri leið sem bætir ástandið þitt í staðinn fyrir að gera það verra. Farðu varlega á fréttamiðlum Það er gott að vera meðvituð um stöðu mála en það getur verið kvíðavaldandi að kíkja á fréttamiðla á 5 mínútna fresti. Við erum gerð til að taka eftir því neikvæða sem endurspeglast ávallt í mest lestnu fréttum á helstu fréttamiðlunum. Þó svo að ástandið líkist helvíti núna hefur aldrei verið jafn gott að vera á lífi. Hér eru nokkrar góðar fréttir fyrir þig: · Fólki í algjörri fátækt hefur minnkað um helming á síðustu 20 árum. Markmið UN er að það muni enginn lifa í algjörri fátækt árið 2030. · Fólk hefur betri aðgang að vatni, mat, menntun, hreinlæti og heilsuþjónustu. · Barnadauði er að minnka. · Fólk er að eingast færri börn. · Flestir íbúar jarðar tilheyra millistéttinni. · Þó að það sé örlítið kaldhæðnislegt þá höfum við það svo gott í dag að það eru fleiri manns sem glíma við ofþyngd í heiminum heldur en þeir sem eru vannærðir. · Síðast en ekki síst: Lóan er komin. Skrifaðu eða talaðu Þú skipuleggur hugsanir með því að skrifa eða tala. Þú getur ekki áttað þig fullkomlega á þeim ef þær eru bara í huganum. Hvort sem það er að tjá tilfinningar, áhyggjur, læra meira um sjálfan þig og hvernig þú getur tæklað ástandið þá er þetta ansi öflugt verkfæri. Þú nærð að skilja þig sjálfan, aðstæður og lífið betur. Samhengið verður skýrara og óvissan minnkar. Viðhaltu rútínunni þinni eins vel og hægt er Því meira stress sem þú upplifir, því veikara ónæmiskerfi og því líklegra að þú fáir Kórónavírusinn. Hreyfðu þig. Taktu göngutúr eða farðu út að skokka. Sofðu 7 tíma að lágmarki. Vertu í kringum fólk sem þér líður vel með. Borðaðu hollan mat. Einblíndu sérstaklega á mat sem styður ónæmiskerfið þitt eins og t.d. papriku, hvítlauk, engifer, spínat, grænkál, bláber, brokkolí svo eitthvað sé nefnt! Nýttu tímann í uppbyggilega þætti Núna getur þú loksins gert allt sem þú ert alltaf að tala um að fara gera. Lestu bókina sem þú hefur ekki gefið þér tíma í. Prófaðu nýjar uppskriftir í eldhúsinu. Leiktu við krakkann þinn. Kúraðu með makanum þínum. Vanalega eru allir svo uppteknir. Það er allt brjálað að gera hjá öllum. Því getur verið gott að staldra við núna og spyrja þig spurninga sem skipta máli eins og: Hvað er mikilvægast fyrir mér í lífinu? Hvað get ég gert til að bæta heilsuna mína og samböndin mín og afhverju? Hvaða áhugamál er ég spennt/ur að sinna/prófa? Faðmaðu óvissuna Við vitum ekki nákvæmlega hvað framtíðin ber í skauti sér. Óvissan verður til staðar í einhvern tíma. Kvíðinn hverfur ekki á einum degi. Því verðum við að læra að lifa með honum. Það væri ekkert varið í lífið ef maður myndi ekki upplifa neinar tilfinningar. Það er ekki jafn gaman að horfa á sömu mynd í seinna skiptið. Það er ekkert spennandi að horfa á íþróttaviðburð þegar maður veit hvernig hann endar. Við getum lært mikið af kvíðanum. Hann minnir okkur á hvaða hlutir skipta máli í lífinu og að það sem við gerum dagsdaglega og lítum á sem sjálfsagðan hlut er mikilvægara fyrir okkur en við gerum okkur grein fyrir. Verum í liði með kvíðanum í staðinn fyrir að keppa á móti honum. Nýtum hann í að efla okkur og að efla það sem við viljum í lífinu. Lokaorð Eitt veit ég. Þessi tími mun líða hjá. Við munum læra helling af honum. Frá dimmum tímum kemur vöxtur. Við munum komast í gegnum hann saman. Það er ljós í enda ganganna. Gerum allt í okkar valdi til að vinna saman að því að tækla Kóróna og öllu sem honum fylgir. Gangi okkur öllum vel! Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Faraldur kórónuveiru (COVID-19) Bergsveinn Ólafsson Heilsa Samkomubann á Íslandi Mest lesið Sonur minn fær ekki 10. bekk aftur Ásdís Björg Gestsdóttir Skoðun „... ekki alltaf sammála um allt“ ? Álfheiður Ingadóttir Skoðun Af hverju á fötlun mín að þýða minna frelsi á mínu eigin heimili? Ingibjörg Dóra Scheving Bjarnadóttir Skoðun Innantómt hjóm við hátíðlegt tækifæri? Guja Sandholt Skoðun Hvað gerðist áður en hjúkrunarheimilið varð lausnin? Rannveig Tenchi Ernudóttir Skoðun Streita og kulnun Dávur í Dali Skoðun Skattahækkun á baðlón þarf að meta út frá heildaráhrifum Þórir Garðarsson Skoðun Stórútgerðin fær svigrúm, smábátar fá skuldabagga Kjartan Sveinsson Skoðun Hugleiðingar um nútímasamfélag og hvernig það birtist í kennslustofunni Sigrún Fjóla Hilmarsdóttir Skoðun Mildum höggið Ingibjörg Isaksen Skoðun Skoðun Skoðun Hver eru rökin fyrir margföldum áfengissköttum á við nágrannalöndin? Ólafur Stephensen skrifar Skoðun Sonur minn fær ekki 10. bekk aftur Ásdís Björg Gestsdóttir skrifar Skoðun Hugleiðingar um nútímasamfélag og hvernig það birtist í kennslustofunni Sigrún Fjóla Hilmarsdóttir skrifar Skoðun Af hverju á fötlun mín að þýða minna frelsi á mínu eigin heimili? Ingibjörg Dóra Scheving Bjarnadóttir skrifar Skoðun Streita og kulnun Dávur í Dali skrifar Skoðun Innantómt hjóm við hátíðlegt tækifæri? Guja Sandholt skrifar Skoðun Mildum höggið Ingibjörg Isaksen skrifar Skoðun Skattahækkun á baðlón þarf að meta út frá heildaráhrifum Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Stórútgerðin fær svigrúm, smábátar fá skuldabagga Kjartan Sveinsson skrifar Skoðun Ljótt er ef satt er Bryndís Víglundsdóttir skrifar Skoðun Mælistika lífsins Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun „... ekki alltaf sammála um allt“ ? Álfheiður Ingadóttir skrifar Skoðun Hvað gerðist áður en hjúkrunarheimilið varð lausnin? Rannveig Tenchi Ernudóttir skrifar Skoðun Mikið uppnám fyrir lítið innihald Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Er skynjari á vaktinni í bústaðnum? Ágúst Mogensen skrifar Skoðun Veggjöld eru viðurstyggð — refsistefna ríkisstjórnar Einar Steingrímsson skrifar Skoðun Eru hjúkrunarheimili biðsalur eða heimili? Ragnhildur Þórarinsdóttir skrifar Skoðun VSK á baðlón: Vandinn er ekki skatturinn heldur fyrirvarinn Guðmundur Björnsson skrifar Skoðun Tækifærið í Stofnun atvinnuveganna Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Áskorun til dómsmálaráðherra, nú ert þú í dauðafæri Þorbjörg Jón Þorvaldur Heiðarsson skrifar Skoðun Heggur sá er hlífa skyldi Rósa Guðbjartsdóttir skrifar Skoðun Sporin í snjónum Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Stórefla þarf kjarnahlutverk ASÍ Arnaldur Grétarsson skrifar Skoðun Fullorðið fatlað fólk á rétt á áframhaldandi ráðgjöf og greiningu Atli Már Haraldsson Zebitz skrifar Skoðun Við í Ölfusi höfum ekki beðið eftir öðrum, við erum leiðandi Grétar Ingi Erlendsson skrifar Skoðun Hvernig get ég fundið ró þegar barnið mitt er í uppnámi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar Skoðun Vill ráðherra veikja lífeyriskerfið? Finnbjörn A Hermannsson skrifar Skoðun Iceland Is Better Off than Switzerland Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Nýr meirihluti tók við leikskólakerfi í stórsókn Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir,Bjarnveig Birta Bjarnadóttir skrifar Skoðun Góð þjónusta kostar, slök þjónusta kostar meira Laufey E. Gissurardóttir skrifar Sjá meira
Lífið okkar allra breyttist skyndilega. Kórónavírusinn kom flatt upp á mann því maður var svo óheyrilega bjartsýnn á að hann myndi ekki hafa áhrif á Ísland. Allt í einu bankaði hann á dyrnar og var byrjaður að borða mat úr ísskápnum okkar óumbeðinn. Ætli þetta sé ekki vondi eiginleikinn við bjartsýnina. Við höldum oft að það muni aldrei koma neitt fyrir okkur sjálf en svo gerast hlutir í lífinu þegar við eigum síst von á þeim. Kórónavírusinn veldur mikilli þjáningu í heiminum. Hvort sem það eru dauðsföll, veikindi, vanlíðan eða óöryggi, þá er hann all hressilega að láta reyna á okkur. Hann veldur einu sem við eigum öll sameignlegt; óvissu. Það líkar engum vel við óvissu. Við óttumst það sem við þekkjum ekki og vitum ekki hvernig endar. Því meiri óvissa í lífinu, því meiri kvíði. Þegar við vitum lítið um framtíðina verðum við kvíðin. Hann eykst svo enn fremur þegar við upplifum að við höfum ekki stjórn á aðstæðum. Kórónavírusinn er því afar kvíðavaldandi og því ákvað ég að hafa Kórónakvíða í fyrirsögninni, eflaust til að grípa athyglina ykkar. Það er innbyggt í okkur að þurfa að upplifa ákveðið öryggi. Við þurfum að vita útkomuna í flestu sem við tökum okkur fyrir hendur. Það truflar okkur þegar við vitum ekki af hverju hlutir gerast. Við verðum að upplifa að lífið hafi ákveðið mynstur en Kórónavírusinn passar ekki inn í hvernig við sjáum lífið fyrir okkur og óvissan splundrar þessu mynstri. Við sitjum því uppi með ákveðinn kvíða eins og lífið er í dag hvort sem okkur líkar betur eða verr við það. Sem leiðir að næstu spurningu sem ég hef verið að spyrja mig síðustu daga: Hvernig eigum við að tækla kvíðann? Það er flókinn vandi og engin heilög lausn í boði en ég ætla deila með ykkur mínum pælingum. Einblíndu á það sem þú getur gert Í grunninn snýst þetta um að að einbeita sér að því sem maður getur gert í sínu eigin valdi til að tækla aðstæðurnar. Við getum ekki stjórnað fullkomlega hvort eða hvenær við fáum Coveid-19. Það er ekki fullkomlega í okkar valdi hvaða áhrif Kóróna mun hafa á samfélagið og lífið okkar í framtíðinni. Við getum hinsvegar stjórnað að vera meðvituð, bera ábyrgð og gera okkar besta til þess minnka alla óþarfa umfram þjáningu þar sem hún er nógu mikil fyrir. Við getum stjórnað hvernig við kjósum að lifa frá degi til dags. Augnablik fyrir augnablik. Eins og Viktor Frankl kenndi okkur, það er aldrei hægt að taka frá okkur hvernig við bregðumst við aðstæðum í lífinu. Þegar við getum ekki breytt þeim erum við knúin til að breyta okkur sjálfum. Við verðum því að breyta okkar viðhorfi gagnvart Kóróna. Ég er ekki að þykjast vera einhver Pollýanna og halda að það sé nóg að vera bjartsýnn og að vandamálið sé það einfalt að maður þurfi einungis að breyta viðhorfinu sínu á einfaldan máta til að tækla það. Ég hef hinsvegar hugsað ítarlega um þessa pælingu í tvö ár til að reyna að átta mig á henni og þú mátt vinsamlegast senda mér vefpóst á beggiolafs@beggiolafs.com ef þú ert með betri leið sem bætir ástandið þitt í staðinn fyrir að gera það verra. Farðu varlega á fréttamiðlum Það er gott að vera meðvituð um stöðu mála en það getur verið kvíðavaldandi að kíkja á fréttamiðla á 5 mínútna fresti. Við erum gerð til að taka eftir því neikvæða sem endurspeglast ávallt í mest lestnu fréttum á helstu fréttamiðlunum. Þó svo að ástandið líkist helvíti núna hefur aldrei verið jafn gott að vera á lífi. Hér eru nokkrar góðar fréttir fyrir þig: · Fólki í algjörri fátækt hefur minnkað um helming á síðustu 20 árum. Markmið UN er að það muni enginn lifa í algjörri fátækt árið 2030. · Fólk hefur betri aðgang að vatni, mat, menntun, hreinlæti og heilsuþjónustu. · Barnadauði er að minnka. · Fólk er að eingast færri börn. · Flestir íbúar jarðar tilheyra millistéttinni. · Þó að það sé örlítið kaldhæðnislegt þá höfum við það svo gott í dag að það eru fleiri manns sem glíma við ofþyngd í heiminum heldur en þeir sem eru vannærðir. · Síðast en ekki síst: Lóan er komin. Skrifaðu eða talaðu Þú skipuleggur hugsanir með því að skrifa eða tala. Þú getur ekki áttað þig fullkomlega á þeim ef þær eru bara í huganum. Hvort sem það er að tjá tilfinningar, áhyggjur, læra meira um sjálfan þig og hvernig þú getur tæklað ástandið þá er þetta ansi öflugt verkfæri. Þú nærð að skilja þig sjálfan, aðstæður og lífið betur. Samhengið verður skýrara og óvissan minnkar. Viðhaltu rútínunni þinni eins vel og hægt er Því meira stress sem þú upplifir, því veikara ónæmiskerfi og því líklegra að þú fáir Kórónavírusinn. Hreyfðu þig. Taktu göngutúr eða farðu út að skokka. Sofðu 7 tíma að lágmarki. Vertu í kringum fólk sem þér líður vel með. Borðaðu hollan mat. Einblíndu sérstaklega á mat sem styður ónæmiskerfið þitt eins og t.d. papriku, hvítlauk, engifer, spínat, grænkál, bláber, brokkolí svo eitthvað sé nefnt! Nýttu tímann í uppbyggilega þætti Núna getur þú loksins gert allt sem þú ert alltaf að tala um að fara gera. Lestu bókina sem þú hefur ekki gefið þér tíma í. Prófaðu nýjar uppskriftir í eldhúsinu. Leiktu við krakkann þinn. Kúraðu með makanum þínum. Vanalega eru allir svo uppteknir. Það er allt brjálað að gera hjá öllum. Því getur verið gott að staldra við núna og spyrja þig spurninga sem skipta máli eins og: Hvað er mikilvægast fyrir mér í lífinu? Hvað get ég gert til að bæta heilsuna mína og samböndin mín og afhverju? Hvaða áhugamál er ég spennt/ur að sinna/prófa? Faðmaðu óvissuna Við vitum ekki nákvæmlega hvað framtíðin ber í skauti sér. Óvissan verður til staðar í einhvern tíma. Kvíðinn hverfur ekki á einum degi. Því verðum við að læra að lifa með honum. Það væri ekkert varið í lífið ef maður myndi ekki upplifa neinar tilfinningar. Það er ekki jafn gaman að horfa á sömu mynd í seinna skiptið. Það er ekkert spennandi að horfa á íþróttaviðburð þegar maður veit hvernig hann endar. Við getum lært mikið af kvíðanum. Hann minnir okkur á hvaða hlutir skipta máli í lífinu og að það sem við gerum dagsdaglega og lítum á sem sjálfsagðan hlut er mikilvægara fyrir okkur en við gerum okkur grein fyrir. Verum í liði með kvíðanum í staðinn fyrir að keppa á móti honum. Nýtum hann í að efla okkur og að efla það sem við viljum í lífinu. Lokaorð Eitt veit ég. Þessi tími mun líða hjá. Við munum læra helling af honum. Frá dimmum tímum kemur vöxtur. Við munum komast í gegnum hann saman. Það er ljós í enda ganganna. Gerum allt í okkar valdi til að vinna saman að því að tækla Kóróna og öllu sem honum fylgir. Gangi okkur öllum vel!
Af hverju á fötlun mín að þýða minna frelsi á mínu eigin heimili? Ingibjörg Dóra Scheving Bjarnadóttir Skoðun
Hugleiðingar um nútímasamfélag og hvernig það birtist í kennslustofunni Sigrún Fjóla Hilmarsdóttir Skoðun
Skoðun Hver eru rökin fyrir margföldum áfengissköttum á við nágrannalöndin? Ólafur Stephensen skrifar
Skoðun Hugleiðingar um nútímasamfélag og hvernig það birtist í kennslustofunni Sigrún Fjóla Hilmarsdóttir skrifar
Skoðun Af hverju á fötlun mín að þýða minna frelsi á mínu eigin heimili? Ingibjörg Dóra Scheving Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Áskorun til dómsmálaráðherra, nú ert þú í dauðafæri Þorbjörg Jón Þorvaldur Heiðarsson skrifar
Skoðun Fullorðið fatlað fólk á rétt á áframhaldandi ráðgjöf og greiningu Atli Már Haraldsson Zebitz skrifar
Skoðun Nýr meirihluti tók við leikskólakerfi í stórsókn Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir,Bjarnveig Birta Bjarnadóttir skrifar
Af hverju á fötlun mín að þýða minna frelsi á mínu eigin heimili? Ingibjörg Dóra Scheving Bjarnadóttir Skoðun
Hugleiðingar um nútímasamfélag og hvernig það birtist í kennslustofunni Sigrún Fjóla Hilmarsdóttir Skoðun