Afneitun Helfararinnar er hættuleg samfélaginu Menachem Z. Rosensaft skrifar 3. desember 2020 11:26 Líkt og þeir sem álíta að jörðin sé flöt neita helfararafneitarar hreinlega að horfast í augu við raunveruleikann. Fregnir herma að þegar Samuel Shenton, formanni Flat Earth Society, var sýnd gervitunglamynd sem sýndi að jörðin væri hnöttur, hafi hann svarað: “Það er augljóst hvernig svona ljósmynd gæti platað þá sem ekki vita betur.” Það var á svipuðum nótum sem Arthur R. Butz, þekktur sem einn alræmasti afneitari helfararinnar, kallaði útrýmingu nasista á milljónum gyðinga í seinni heimstyrjöldinni „áróðursbragð“ í bók sinni Tröllasaga 20. Aldarinnar: Rökin gegn meintri útrýmingu evrópskra gyðinga (e. The Hoax of the Twentieth Century: The Case Against the Presumed Extermination of European Jewry). Butz hafnar því einnig að gasklefarnir sem notaðir voru til að myrða hundruðir þúsunda gyðinga hafi nokkurn tíma verið til í Auschwitz, Treblinka eða öðrum útrýmingabúðum og vísar til gasklefa sem „áróðurs og hugaróra á stríðstímum“. Á meðan þeir sem álíta að jörðin sé flöt eru að flestra mati meinlausir vitleysingar, eru skoðanir helfararafneitara hættulegar því þær eru almennt notaðar í viðleitni til að verja og hvítþvo Adolf Hitler, nasisma og Þriðja ríkið með öfgafullu, og oftar en ekki, meinvirku gyðingahatri. Þess vegna ofbauð World Jewish Congress þegar fregnir bárust að ný íslensk þýðing á bók Butz hafi verið kynnt í Bókatíðindum. Viðbrögðin voru enn skelfilegri þegar Heiðar Ingi Svansson, formaður Félags íslenskra bókaútgefenda, lét þau orð falla að birting kynningartexta um bókina í Bókatíðindum sé frumforsenda prent- og tjáningarfrelsis. Trölladaga 20. aldarinnar, sem var fyrst gefin út árið 1976, er talin til „klassískra verka gyðingahaturs“ og hefur Butz starfað að efldri umræðu um helfararafneitun á ólíkum vettvöngum í meira en 40 ár. Bókin byggir á þeirri ógeðfeldri samsæriskenningu að helförin hafi ekki átt sér stað heldur sé áróðursbragð sem gyðingasamtök hafi búið til til að koma eigin málefnum á framfæri. Því er óneitanlega óþefur gyðingahaturs af bókinni og er hún tilraun til að vegsama útrýmingu gyðinga. . Síðan bókin kom út hafa sagnfræðingar í áraraðir bent á að hún byggir á ótal staðreyndarvillum. Sem dæmi má nefna sagnfræðinginn Deborah Lipstadt sem hefur sagt að útskýringar Butz á hvarfi miljóna gyðinga séu svo fáránlegar að þær væru sprenghlægilegar ef viðfangsefnið væri ekki grafalvarlegt. Í Kanada var bókin dæmd siðlaus og smekklaus uppreisnaráróður samkvæmt lögum og því bönnuð. Í Þýskalandi er bannað að auglýsa bókina eða stilla henni fram á nokkurn hátt. Vefverslunarrisinn Amazon hefur fjarlægt bókina úr vefverslunum sínum í Bandaríkjunum og í Bretlandi. Í almennum hegningalögum lagasafns Íslands segir í grein 233a að: „Hver sem opinberlega hæðist að, rógber, smánar eða ógnar manni eða hópi manna með ummælum eða annars konar tjáningu […] skal sæta sektum eða fangelsi allt að 2 árum“. Þar sem greinin vísar ekki sérstaklega til helfararafneitunar má benda á að helfararafneitun er víðaséð sem birtingarmynd gyðingahaturs. Skemmst er frá því að segja að samfélagsmiðlarisinn Facebook hefur nú bannað birtingu á efni sem neitar eða dregur úr þeirri staðreynd að helförin hafi átt sér stað. Mark Zuckerberg, framkvæmdarstjóri Facebook, segir ákvörðunina tengjast „auknu ofbeldi sem tengist gyðingahatri“. Bók Butz ætti án efa að flokkast sem ærumeiðandi tilraun til að breiða út boðskap gyðingahaturs. Kynning og sala bókarinnar ætti því einnig að líta á sem tilraun til að breiða út boðskap gyðingahaturs og gengur þvert á lýðræðisleg gildi. Helförin er ekki getgáta heldur sagnfræðileg staðreynd. Helfararafneitun er ekki spurning um skoðanafrelsi heldur er það meinfýsin og illgjörn bjögun á sannleika og staðreyndum sem hafa ekkert með tjáningarfrelsi eða prentfrelsi að gera. Þess vegna er boðskapur bókarinnar hættulegur. Þó það sé ekki bannað samkvæmt lögum á Íslandi að gefa út efni með hatursorðræðu og skoðanamótun, hafa útgefendur Bókatíðinda siðferðislega skyldu til að hvorki lögmæta né gæða þau sjónarmið lífi sem koma fram í bókinni. Tjáningarfrelsi á ekki að rugla saman við frelsi í almennum skilningi, og því má ekki nýta tjáningarfrelsi sem rétt til að segja hvað sem er sem getur svert mannorð eða minningu fórnarlamba helfararinnar. Þessi bók er efnislega eins andstyggileg og gróft klám eða aðrar birtingarmyndir kynþáttarhaturs og ofstæki. Bókina ætti að fordæma og útskúfa sem ærumeiðandi hatursorðræðu í garð gyðinga. Menachem Z. Rosensaft er varaforseti og yfirlögfræðingur World Jewish Congress. Hann kennir lögfræði þjóðarmorða við lögfræðideildir háskólanna Columbia og Cornell. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Bókaútgáfa Mest lesið Er íslenskan að verða gestur í eigin landi? Petra María Ingvaldsdóttir Skoðun Eru áfengiskaup verndandi þáttur? Dagbjört Harðardóttir Skoðun Veist þú hvað „foid“ er? Þorsteinn Siglaugsson Skoðun Hvernig Ráðhúsið var gert að hagsmunaskrifstofu á kostnað almennings Sigurður Sigurðsson Skoðun Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson Skoðun Skilgreiningarvald mennskunnar Erna Mist Skoðun Barátta við náttúru og yfirvald Jón Steinar Sæmundsson Skoðun Já, ég styð aðildarviðræður Ólafur Margeirsson Skoðun Fiskurinn, valdið og tilfinningin fyrir fullveldi Karen María Jónsdóttir Skoðun STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Skilgreiningarvald mennskunnar Erna Mist skrifar Skoðun Dýrasta land heims í nafni sjálfstæðisins Inga Valgerður Henrikssen skrifar Skoðun Hugleiðingar um meðferð á beiðni um DNA rannsókn á mannabeinum í grafreit Lára Magnúsardóttir skrifar Skoðun Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson skrifar Skoðun Ef þetta væri barnið þitt Arnar Kjartansson skrifar Skoðun Eru áfengiskaup verndandi þáttur? Dagbjört Harðardóttir skrifar Skoðun Hvenær er maður þjófur og hvenær er maður ekki þjófur? Einar Helgason skrifar Skoðun Gerðu það sem ég segi, ekki það sem ég geri! Guðni Freyr Öfjörð skrifar Skoðun Frá fullveldi til Brussel Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Fögnum Heimsdegi hafsins 8. júní Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Er íslenskan að verða gestur í eigin landi? Petra María Ingvaldsdóttir skrifar Skoðun Barátta við náttúru og yfirvald Jón Steinar Sæmundsson skrifar Skoðun STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir skrifar Skoðun „Mamma, sjáðu, útlendingur!“ – Hvenær hættir maður að vera útlendingur? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Já, ég styð aðildarviðræður Ólafur Margeirsson skrifar Skoðun Veist þú hvað „foid“ er? Þorsteinn Siglaugsson skrifar Skoðun ETS, ESB og EES – Að fá sæti við borðið Dóra Sif Tynes skrifar Skoðun Hvernig Ráðhúsið var gert að hagsmunaskrifstofu á kostnað almennings Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Fiskurinn, valdið og tilfinningin fyrir fullveldi Karen María Jónsdóttir skrifar Skoðun Afskipti Rússlands og ESB: tvöfalt siðferði í nafni lýðræðis Júlíus Valsson skrifar Skoðun Gervigreind nýtist best með mannlegri þekkingu og reynslu Ásgeir Þorgeirsson skrifar Skoðun Skipti engu nema við göngum í ESB Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Svartkimi samfélagsins: Þegar tveir heimar mætast í yfirheyrsluherberginu Davíð Bergmann skrifar Skoðun Þegar sorg verður valdatæki Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Hvalir éta frá okkur fiskinn? Valgerður Árnadóttir skrifar Skoðun Stígum ölduna saman Víglundur Laxdal skrifar Skoðun Þegar líf er í húfi Jón Gunnar Jónsson skrifar Skoðun Hver á að veita þjónustuna? Sandra B. Franks skrifar Skoðun Getum við lært af Bjarti í Sumarhúsum? Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Þorgerður leitar ESB-stuðnings úr ótrúlegustu áttum Júlíus Valsson skrifar Sjá meira
Líkt og þeir sem álíta að jörðin sé flöt neita helfararafneitarar hreinlega að horfast í augu við raunveruleikann. Fregnir herma að þegar Samuel Shenton, formanni Flat Earth Society, var sýnd gervitunglamynd sem sýndi að jörðin væri hnöttur, hafi hann svarað: “Það er augljóst hvernig svona ljósmynd gæti platað þá sem ekki vita betur.” Það var á svipuðum nótum sem Arthur R. Butz, þekktur sem einn alræmasti afneitari helfararinnar, kallaði útrýmingu nasista á milljónum gyðinga í seinni heimstyrjöldinni „áróðursbragð“ í bók sinni Tröllasaga 20. Aldarinnar: Rökin gegn meintri útrýmingu evrópskra gyðinga (e. The Hoax of the Twentieth Century: The Case Against the Presumed Extermination of European Jewry). Butz hafnar því einnig að gasklefarnir sem notaðir voru til að myrða hundruðir þúsunda gyðinga hafi nokkurn tíma verið til í Auschwitz, Treblinka eða öðrum útrýmingabúðum og vísar til gasklefa sem „áróðurs og hugaróra á stríðstímum“. Á meðan þeir sem álíta að jörðin sé flöt eru að flestra mati meinlausir vitleysingar, eru skoðanir helfararafneitara hættulegar því þær eru almennt notaðar í viðleitni til að verja og hvítþvo Adolf Hitler, nasisma og Þriðja ríkið með öfgafullu, og oftar en ekki, meinvirku gyðingahatri. Þess vegna ofbauð World Jewish Congress þegar fregnir bárust að ný íslensk þýðing á bók Butz hafi verið kynnt í Bókatíðindum. Viðbrögðin voru enn skelfilegri þegar Heiðar Ingi Svansson, formaður Félags íslenskra bókaútgefenda, lét þau orð falla að birting kynningartexta um bókina í Bókatíðindum sé frumforsenda prent- og tjáningarfrelsis. Trölladaga 20. aldarinnar, sem var fyrst gefin út árið 1976, er talin til „klassískra verka gyðingahaturs“ og hefur Butz starfað að efldri umræðu um helfararafneitun á ólíkum vettvöngum í meira en 40 ár. Bókin byggir á þeirri ógeðfeldri samsæriskenningu að helförin hafi ekki átt sér stað heldur sé áróðursbragð sem gyðingasamtök hafi búið til til að koma eigin málefnum á framfæri. Því er óneitanlega óþefur gyðingahaturs af bókinni og er hún tilraun til að vegsama útrýmingu gyðinga. . Síðan bókin kom út hafa sagnfræðingar í áraraðir bent á að hún byggir á ótal staðreyndarvillum. Sem dæmi má nefna sagnfræðinginn Deborah Lipstadt sem hefur sagt að útskýringar Butz á hvarfi miljóna gyðinga séu svo fáránlegar að þær væru sprenghlægilegar ef viðfangsefnið væri ekki grafalvarlegt. Í Kanada var bókin dæmd siðlaus og smekklaus uppreisnaráróður samkvæmt lögum og því bönnuð. Í Þýskalandi er bannað að auglýsa bókina eða stilla henni fram á nokkurn hátt. Vefverslunarrisinn Amazon hefur fjarlægt bókina úr vefverslunum sínum í Bandaríkjunum og í Bretlandi. Í almennum hegningalögum lagasafns Íslands segir í grein 233a að: „Hver sem opinberlega hæðist að, rógber, smánar eða ógnar manni eða hópi manna með ummælum eða annars konar tjáningu […] skal sæta sektum eða fangelsi allt að 2 árum“. Þar sem greinin vísar ekki sérstaklega til helfararafneitunar má benda á að helfararafneitun er víðaséð sem birtingarmynd gyðingahaturs. Skemmst er frá því að segja að samfélagsmiðlarisinn Facebook hefur nú bannað birtingu á efni sem neitar eða dregur úr þeirri staðreynd að helförin hafi átt sér stað. Mark Zuckerberg, framkvæmdarstjóri Facebook, segir ákvörðunina tengjast „auknu ofbeldi sem tengist gyðingahatri“. Bók Butz ætti án efa að flokkast sem ærumeiðandi tilraun til að breiða út boðskap gyðingahaturs. Kynning og sala bókarinnar ætti því einnig að líta á sem tilraun til að breiða út boðskap gyðingahaturs og gengur þvert á lýðræðisleg gildi. Helförin er ekki getgáta heldur sagnfræðileg staðreynd. Helfararafneitun er ekki spurning um skoðanafrelsi heldur er það meinfýsin og illgjörn bjögun á sannleika og staðreyndum sem hafa ekkert með tjáningarfrelsi eða prentfrelsi að gera. Þess vegna er boðskapur bókarinnar hættulegur. Þó það sé ekki bannað samkvæmt lögum á Íslandi að gefa út efni með hatursorðræðu og skoðanamótun, hafa útgefendur Bókatíðinda siðferðislega skyldu til að hvorki lögmæta né gæða þau sjónarmið lífi sem koma fram í bókinni. Tjáningarfrelsi á ekki að rugla saman við frelsi í almennum skilningi, og því má ekki nýta tjáningarfrelsi sem rétt til að segja hvað sem er sem getur svert mannorð eða minningu fórnarlamba helfararinnar. Þessi bók er efnislega eins andstyggileg og gróft klám eða aðrar birtingarmyndir kynþáttarhaturs og ofstæki. Bókina ætti að fordæma og útskúfa sem ærumeiðandi hatursorðræðu í garð gyðinga. Menachem Z. Rosensaft er varaforseti og yfirlögfræðingur World Jewish Congress. Hann kennir lögfræði þjóðarmorða við lögfræðideildir háskólanna Columbia og Cornell.
Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson Skoðun
STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir Skoðun
Skoðun Hugleiðingar um meðferð á beiðni um DNA rannsókn á mannabeinum í grafreit Lára Magnúsardóttir skrifar
Skoðun Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson skrifar
Skoðun STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir skrifar
Skoðun „Mamma, sjáðu, útlendingur!“ – Hvenær hættir maður að vera útlendingur? Valerio Gargiulo skrifar
Skoðun Hvernig Ráðhúsið var gert að hagsmunaskrifstofu á kostnað almennings Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Svartkimi samfélagsins: Þegar tveir heimar mætast í yfirheyrsluherberginu Davíð Bergmann skrifar
Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson Skoðun
STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir Skoðun