Tíu skákum lokið og enn er staðan jöfn

SKÁK Stærstan hluta nóvembermánaðar hafa augu skákheimsins einblínt á London. Þar fer fram heimsmeistaraeinvígi sitjandi heimsmeistara, Norðmannsins Magnusar Carlsen, og Bandaríkjamannsins Fabiano Caruana.

Carlsen varð heimsmeistari árið 2013 er hann lagði Indverjann Vis­wanathan Anand í einvígi. Hann varði titilinn gegn Anand ári síðar og aftur fyrir tveimur árum er hann hafði betur gegn Sergei Karjakin í bráðabana. Frá því í desember 2009 hefur Carlsen, sem þá var nítján ára, verið efstur á ELO-stigalista FIDE og aðeins í stutta stund hefur nokkur komist yfir hann á listanum.

Að undanförnu hefur þó fyrrnefndur Caruana andað ofan í hálsmál heimsmeistarans. Fyrir fyrstu einvígisskákina munaði aðeins þremur ELO-stigum á keppinautunum og var ítalskættaði Kaninn hársbreidd frá því að taka toppsætið af Norðmanninum í Evrópukeppni skákfélaga áður en einvígið hófst.

Meiddur við borðið

Skiljanlega er heimsmeistarinn Carlsen sá virki skákmaður sem er hvað þekktastur af þeim sem ekki fylgjast náið með skák. Það má ekki aðeins rekja til afreka hans við skákborðið heldur einnig til annarra starfa hans. Meðal annars hefur hann setið fyrir í auglýsingaherferð G-Star en hitt andlit auglýsingaherferðarinnar var leikkonan Liv Tyler sem margir kannast við í hlutverki Arwen í Hringadróttinssögu.

Þó að skák sé íþrótt hugans krefst það mikils þols að ná að halda einbeitingu svo klukkustundum skipti. Fyrsta einvígisskákin nú var til að mynda 115 leikir, þriðja lengsta skákin í sögu heimsmeistaraeinvígja, og stóð yfir í um sjö klukkustundir. Til að tryggja hámarkseinbeitingu hleypur Carlsen löngum stundum og stundar tennis og knattspyrnu af miklum móð.

Heimsmeistarinn bar skýr merki knattspyrnuiðkunar í níundu ein­vígis­skákinni. Fyrirkomulag einvígisins er með þeim hætti að teflt er tvo daga í röð, ein skák hvorn dag, en síðan er frídagur. Undantekning er milli síðustu tveggja skákanna en milli þeirra er auka frídagur. Frídagarnir fara bæði í andlegan og líkamlegan undirbúning og nýtti Carlsen fríið meðal annars til að spila knattspyrnu. Í leiknum fór hann í skallaeinvígi þar sem hann og annar leikmaður skullu saman. Mætti hann því með myndarlegt glóðarauga og plástraður til leiks eftir það.

Spekúlantar hafa bent á hve kjánalegt það hefði orðið hefðu meiðslin orðið alvarlegri og þau haft áhrif á einvígið. Hollenski stórmeistarinn Anish Giri gantaðist meðal annars með hvort Carlsen þyrfti ekki nýja aðstoðarmenn fyrst þeir stefna einvíginu í hættu með slíku kappi.

Hipphopp og jóga

Áskorandinn Caruana er yngri en Carlsen. Caruana fæddist í Miami en fluttist ungur til Brooklyn. Foreldrar hans eru af ítölskum ættum og tefldi hann fyrir hönd Ítalíu þar til 2015. Hann var nálægt því að vinna sér inn rétt til að skora Carlsen á hólm árið 2016 en laut í gras gegn Karjakin í síðustu skák áskorendamótsins.

Bandaríkjamaður hefur ekki keppt um heimsmeistarakrúnuna síðan 1972 er Boris Spassky og Bobby Fischer­ öttu kappi í Reykjavík. Skiljan­lega er nafn Caruana því oft nefnt í sömu andrá og Fischer þar vestra.

„Sá skákmaður sem hefur alltaf veitt mér mestan innblástur er Bobby Fischer. Í sögulegu samhengi er frábært að vera borinn saman við Fischer en hvað varðar persónuleika og skákstíl erum við mjög ólíkir,“ segir Caruana.

Líkt og Carlsen veit Caruana að líkamlega og andlega hliðin þarf að vera í toppstandi svo honum farnist vel við skákborðið. Bandaríkjamaðurinn þykir góður sundmaður og hefur einnig leikið skvass. Þá hugleiðir hann, stundar jóga og að endingu má nefna að Kendrick Lamar og Killah Priest hafa hjálpað honum við undirbúninginn.

Lekinn mikli

Einvígið nú er langt á veg komið. Fyrstu níu skákum þess er lokið og hefur þeim öllum lyktað með því að kapparnir hafa sæst á skiptan hlut. Er það lengsta jafnteflishrina sögunnar í upphafi heimsmeistaraeinvígis.

Báðir keppendur hafa leyft aðdáendum að fylgjast með undirbúningi sínum að einhverju leyti. Á fyrsta frídegi sendu þeir báðir frá sér myndbönd úr herbúðum sínum. Undirbúningur Norðmannsins samanstóð af stúderingum og knattspyrnu að sjálfsögðu. Þar var þó passað að uppljóstra ekki hvað heimsmeistarinn var að skoða. Í herbúðum Caruana og aðstoðarmanna hans voru hins vegar þau mistök gerð að myndbandið sýndi tölvuskjá sem listaði upp hluta þeirra byrjana sem Caruana var að kanna sérstaklega. Myndbandið var fjarlægt snögglega.

Deilt var um það hvort lekinn hefði verið aulaleg mistök eða til þess fallinn að afvegaleiða heimsmeistarann með því að láta hann verja dýrmætum tíma í að skoða afbrigði sem aldrei stóð til að tefla. Á blaðamannafundi eftir þriðju skákina svaraði Carlsen því þó að hann hefði ekki séð myndbandið.

Tíunda skákin fór fram í gær og lauk henni með jafntefli eftir fjöruga skák í Sveshnikov-afbrigðinu. Caruana fékk sénsa í tvísýnni stöðu en nýtti þá ekki. Næst verður teflt á morgun. John Carew lýsir skákinni í beinni hjá norska ríkissjónvarpinu.