Enn um skrautblóm SA Indriði H. Þorláksson skrifar 29. nóvember 2012 08:00 Starfsmaður SA og fyrrum samstarfsmaður minn á ýmsum vettvangi sendir mér kveðjur í Fréttablaðinu 27. nóv. sl. í tilefni af greinarstúf sem ég skrifaði um skattatillögur SA. Ég hef þá reglu að svara í engu ómálefnalegum tilskrifum og þeim sem byggja á kreddum og hentifræði. Rökræða ber ekki árangur í slíkum tilvikum. En mér er hlýtt til Halldórs Árnasonar. Ég veit að honum er ekki illa í ætt skotið, velviljaður og sanngjarn innst inni. Ætla má að tími til andsvara hafi verið knappur og hann því gripið til gamalla frjálshyggjufrasa í stað ígrundunar. Í þeirri von að til hennar gefist síðar tóm bendi ég honum á eftirfarandi.Einföld þríliða Umkvörtun um talnaleiki ofar hans skilningi ber lítillæti hans vitni. Þar er þó á ferðinni einföld þríliða, sem við lærðum báðir í barnaskóla löngu áður en við lærðum hagfræði þar sem við beittum henni á mörgum sviðum svo sem við vísitölur og stöðlun talnaraða eins og gert var í grein minni og reyndar einnig í skýrsla SA. Ég benti einnig á heimildir um þær tölur sem til grundvallar liggja, þ.e. ríkisreikninga og fjárlagafrumvarp. Ég skil vel að Halldór ómaki sig ekki á því að fletta upp á staðreyndum og mun því senda honum þær sérstaklega þar sem þær eru of umfangsmiklar fyrir stutta grein. Það verður hins vegar varla heimfært undir lítillæti að fella dóm, á grundvelli talna, sem dómarinn að eigin sögn skilur ekki, þess efnis að ég beri ekki skynbragð á hagnaðarþörf atvinnulífsins, sem grein mín snerti að litlu eða engu leyti. Þessi dómur er mér ekki þungbær og skiljanlegt að hátt sé reitt til höggs þar sem auk mín var öll ríkisstjórnin undir. Verð ég líklega að biðja hana afsökunar á að hafa valdið klámhöggi þessu.Gerir mér upp skoðanir Halldór gerir mér upp skoðanir svo sem um baráttu atvinnurekenda og launþega, að ég telji að það sé hlutverk stjórnvalda að færa „auðinn frá fjármagnseigendum til fólksins" svo og að ég telji að skattalækkanir séu útilokaðar. Ekkert af þessu kemur fram í grein minni. Í grein minni var ég ekki að fjalla um skattlagningu atvinnurekstrar heldur þeirra sem hafa tekjur af fjármagnseign. SA hefur lengi barist fyrir persónulegum hagsmunum fjármagnseigenda undir því yfirskyni að um hagsmuni atvinnulífsins sé að ræða. Ég tel hins vegar það vera ósvinnu að skattlagning þessara einstaklinga sé með öðrum hætti en annarra þegna þjóðfélagsins. Mín orð gengu ekki út á það að taka af einhverjum „auðinn" heldur það að tekjuhæstu hópar þjóðfélagsins beri sanngjarnan skerf af því sem þarf til að reka þjóðfélagið. Ég veit að Halldór veit eftir langt starf að ríkisfjármálum að sé einum hópi færðir 30 ma. kr. á silfurfati eins og tillögur SA fela í sér muni aðrir þurfa að greiða það eða skerða þarf þjónustu við þá.Styðst ekki við nein rök Það styðst ekki við nein rök að ég telji skattalækkanir útilokaðar. Ég benti á að á síðustu árum hefðu skattar verið lækkaðir hjá sumum en hækkaðir hjá öðrum. Það var afleiðing markvissrar stefnu, sem þegar mátti lesa um í Áætlun um jöfnuð í ríkisfjármálum frá árinu 2009. Þar kemur fram sá ásetningur að breyta skattkerfinu til meiri jöfnuðar og sanngirni um leið og ríkinu er aflað aukinna tekna með hóflegum breytingum, umhverfissköttum og því að þjóðin fái notið auðlinda sinna. Á þeim stoðum hvíla þær breytingar sem gerðar hafa verið. Gegn því berst SA. Komi til þess að skattalækkanir verði raunhæfar, t.d. þegar vaxtabyrðin af arfleifð hrunverjanna minnkar, er ekki eðlilegt að tekjuhæstu þjóðfélagshóparnir njóti forgangs vegna þess eins að þeir höfðu hann fyrir hrun heldur á að nota svigrúmið til að halda áfram að bæta stöðu lág- og miðtekjuhópa. Reynsla annarra þjóða er einnig sú að með því sé best skotið stoðum undir hagvöxt.Húsbóndahollusta Það má stundum ætla að SA telji ríkisstjórnina ábyrga fyrir allri vá sem steðjað getur að þjóðinni nema e.t.v. eldgosum. Það er lofsvert að vera húsbóndahollur en er ekki nokkuð langt gengið að trúa því að tekjufall ríkis, fyrirtækja og heimila á árunum 2008 og 2009, hrun fjárfestinga og stóraukið atvinnuleysi á þeim árum og fleiri sem hruninu fylgdi hafi verið afleiðing af skattastefnu sem kom til framkvæmda 2010 og síðar? Ég á erfitt með að trúa því að Halldór skipi sér í hóp „svokallaðs-hruns"-verja og geri sér ekki grein fyrir því að um er að ræða afleiðingar af aðgerðum stjórnvalda fyrir hrun, sem m.a. skópu skattaumhverfi sem átti sinn þátt í því að fjármálamenn landsins, áhrifaaðilar innan SA, gátu kollsiglt þjóðarskútunni. Tillögur SA eru afturhvarf til þess tíma. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun Mest lesið Er íslenskan að verða gestur í eigin landi? Petra María Ingvaldsdóttir Skoðun Eru áfengiskaup verndandi þáttur? Dagbjört Harðardóttir Skoðun Hvernig Ráðhúsið var gert að hagsmunaskrifstofu á kostnað almennings Sigurður Sigurðsson Skoðun Veist þú hvað „foid“ er? Þorsteinn Siglaugsson Skoðun Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson Skoðun Barátta við náttúru og yfirvald Jón Steinar Sæmundsson Skoðun Fiskurinn, valdið og tilfinningin fyrir fullveldi Karen María Jónsdóttir Skoðun Já, ég styð aðildarviðræður Ólafur Margeirsson Skoðun STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir Skoðun Hvenær er maður þjófur og hvenær er maður ekki þjófur? Einar Helgason Skoðun Skoðun Skoðun Skilgreiningarvald mennskunnar Erna Mist skrifar Skoðun Dýrasta land heims í nafni sjálfstæðisins Inga Valgerður Henrikssen skrifar Skoðun Hugleiðingar um meðferð á beiðni um DNA rannsókn á mannabeinum í grafreit Lára Magnúsardóttir skrifar Skoðun Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson skrifar Skoðun Ef þetta væri barnið þitt Arnar Kjartansson skrifar Skoðun Eru áfengiskaup verndandi þáttur? Dagbjört Harðardóttir skrifar Skoðun Hvenær er maður þjófur og hvenær er maður ekki þjófur? Einar Helgason skrifar Skoðun Gerðu það sem ég segi, ekki það sem ég geri! Guðni Freyr Öfjörð skrifar Skoðun Frá fullveldi til Brussel Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Fögnum Heimsdegi hafsins 8. júní Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Er íslenskan að verða gestur í eigin landi? Petra María Ingvaldsdóttir skrifar Skoðun Barátta við náttúru og yfirvald Jón Steinar Sæmundsson skrifar Skoðun STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir skrifar Skoðun „Mamma, sjáðu, útlendingur!“ – Hvenær hættir maður að vera útlendingur? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Já, ég styð aðildarviðræður Ólafur Margeirsson skrifar Skoðun Veist þú hvað „foid“ er? Þorsteinn Siglaugsson skrifar Skoðun ETS, ESB og EES – Að fá sæti við borðið Dóra Sif Tynes skrifar Skoðun Hvernig Ráðhúsið var gert að hagsmunaskrifstofu á kostnað almennings Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Fiskurinn, valdið og tilfinningin fyrir fullveldi Karen María Jónsdóttir skrifar Skoðun Afskipti Rússlands og ESB: tvöfalt siðferði í nafni lýðræðis Júlíus Valsson skrifar Skoðun Gervigreind nýtist best með mannlegri þekkingu og reynslu Ásgeir Þorgeirsson skrifar Skoðun Skipti engu nema við göngum í ESB Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Svartkimi samfélagsins: Þegar tveir heimar mætast í yfirheyrsluherberginu Davíð Bergmann skrifar Skoðun Þegar sorg verður valdatæki Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Hvalir éta frá okkur fiskinn? Valgerður Árnadóttir skrifar Skoðun Stígum ölduna saman Víglundur Laxdal skrifar Skoðun Þegar líf er í húfi Jón Gunnar Jónsson skrifar Skoðun Hver á að veita þjónustuna? Sandra B. Franks skrifar Skoðun Getum við lært af Bjarti í Sumarhúsum? Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Þorgerður leitar ESB-stuðnings úr ótrúlegustu áttum Júlíus Valsson skrifar Sjá meira
Starfsmaður SA og fyrrum samstarfsmaður minn á ýmsum vettvangi sendir mér kveðjur í Fréttablaðinu 27. nóv. sl. í tilefni af greinarstúf sem ég skrifaði um skattatillögur SA. Ég hef þá reglu að svara í engu ómálefnalegum tilskrifum og þeim sem byggja á kreddum og hentifræði. Rökræða ber ekki árangur í slíkum tilvikum. En mér er hlýtt til Halldórs Árnasonar. Ég veit að honum er ekki illa í ætt skotið, velviljaður og sanngjarn innst inni. Ætla má að tími til andsvara hafi verið knappur og hann því gripið til gamalla frjálshyggjufrasa í stað ígrundunar. Í þeirri von að til hennar gefist síðar tóm bendi ég honum á eftirfarandi.Einföld þríliða Umkvörtun um talnaleiki ofar hans skilningi ber lítillæti hans vitni. Þar er þó á ferðinni einföld þríliða, sem við lærðum báðir í barnaskóla löngu áður en við lærðum hagfræði þar sem við beittum henni á mörgum sviðum svo sem við vísitölur og stöðlun talnaraða eins og gert var í grein minni og reyndar einnig í skýrsla SA. Ég benti einnig á heimildir um þær tölur sem til grundvallar liggja, þ.e. ríkisreikninga og fjárlagafrumvarp. Ég skil vel að Halldór ómaki sig ekki á því að fletta upp á staðreyndum og mun því senda honum þær sérstaklega þar sem þær eru of umfangsmiklar fyrir stutta grein. Það verður hins vegar varla heimfært undir lítillæti að fella dóm, á grundvelli talna, sem dómarinn að eigin sögn skilur ekki, þess efnis að ég beri ekki skynbragð á hagnaðarþörf atvinnulífsins, sem grein mín snerti að litlu eða engu leyti. Þessi dómur er mér ekki þungbær og skiljanlegt að hátt sé reitt til höggs þar sem auk mín var öll ríkisstjórnin undir. Verð ég líklega að biðja hana afsökunar á að hafa valdið klámhöggi þessu.Gerir mér upp skoðanir Halldór gerir mér upp skoðanir svo sem um baráttu atvinnurekenda og launþega, að ég telji að það sé hlutverk stjórnvalda að færa „auðinn frá fjármagnseigendum til fólksins" svo og að ég telji að skattalækkanir séu útilokaðar. Ekkert af þessu kemur fram í grein minni. Í grein minni var ég ekki að fjalla um skattlagningu atvinnurekstrar heldur þeirra sem hafa tekjur af fjármagnseign. SA hefur lengi barist fyrir persónulegum hagsmunum fjármagnseigenda undir því yfirskyni að um hagsmuni atvinnulífsins sé að ræða. Ég tel hins vegar það vera ósvinnu að skattlagning þessara einstaklinga sé með öðrum hætti en annarra þegna þjóðfélagsins. Mín orð gengu ekki út á það að taka af einhverjum „auðinn" heldur það að tekjuhæstu hópar þjóðfélagsins beri sanngjarnan skerf af því sem þarf til að reka þjóðfélagið. Ég veit að Halldór veit eftir langt starf að ríkisfjármálum að sé einum hópi færðir 30 ma. kr. á silfurfati eins og tillögur SA fela í sér muni aðrir þurfa að greiða það eða skerða þarf þjónustu við þá.Styðst ekki við nein rök Það styðst ekki við nein rök að ég telji skattalækkanir útilokaðar. Ég benti á að á síðustu árum hefðu skattar verið lækkaðir hjá sumum en hækkaðir hjá öðrum. Það var afleiðing markvissrar stefnu, sem þegar mátti lesa um í Áætlun um jöfnuð í ríkisfjármálum frá árinu 2009. Þar kemur fram sá ásetningur að breyta skattkerfinu til meiri jöfnuðar og sanngirni um leið og ríkinu er aflað aukinna tekna með hóflegum breytingum, umhverfissköttum og því að þjóðin fái notið auðlinda sinna. Á þeim stoðum hvíla þær breytingar sem gerðar hafa verið. Gegn því berst SA. Komi til þess að skattalækkanir verði raunhæfar, t.d. þegar vaxtabyrðin af arfleifð hrunverjanna minnkar, er ekki eðlilegt að tekjuhæstu þjóðfélagshóparnir njóti forgangs vegna þess eins að þeir höfðu hann fyrir hrun heldur á að nota svigrúmið til að halda áfram að bæta stöðu lág- og miðtekjuhópa. Reynsla annarra þjóða er einnig sú að með því sé best skotið stoðum undir hagvöxt.Húsbóndahollusta Það má stundum ætla að SA telji ríkisstjórnina ábyrga fyrir allri vá sem steðjað getur að þjóðinni nema e.t.v. eldgosum. Það er lofsvert að vera húsbóndahollur en er ekki nokkuð langt gengið að trúa því að tekjufall ríkis, fyrirtækja og heimila á árunum 2008 og 2009, hrun fjárfestinga og stóraukið atvinnuleysi á þeim árum og fleiri sem hruninu fylgdi hafi verið afleiðing af skattastefnu sem kom til framkvæmda 2010 og síðar? Ég á erfitt með að trúa því að Halldór skipi sér í hóp „svokallaðs-hruns"-verja og geri sér ekki grein fyrir því að um er að ræða afleiðingar af aðgerðum stjórnvalda fyrir hrun, sem m.a. skópu skattaumhverfi sem átti sinn þátt í því að fjármálamenn landsins, áhrifaaðilar innan SA, gátu kollsiglt þjóðarskútunni. Tillögur SA eru afturhvarf til þess tíma.
Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson Skoðun
STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir Skoðun
Skoðun Hugleiðingar um meðferð á beiðni um DNA rannsókn á mannabeinum í grafreit Lára Magnúsardóttir skrifar
Skoðun Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson skrifar
Skoðun STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir skrifar
Skoðun „Mamma, sjáðu, útlendingur!“ – Hvenær hættir maður að vera útlendingur? Valerio Gargiulo skrifar
Skoðun Hvernig Ráðhúsið var gert að hagsmunaskrifstofu á kostnað almennings Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Svartkimi samfélagsins: Þegar tveir heimar mætast í yfirheyrsluherberginu Davíð Bergmann skrifar
Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson Skoðun
STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir Skoðun