Núll sem heldur

Gjaldskrár Húnaþings vestra hækka um 0% árið 2027 og álagningarprósenta fasteignaskatts lækkar svo fasteignagjöld standi líka í stað

Við í Húnaþingi vestra stöndum vörð um okkar íbúa og hækkum hvorki gjaldskrár né fasteignagjöld á næsta ári. Leikskólagjöld standa í stað. Hitaveitan. Tónlistarskólinn. Allt.

Meirihluti B-lista Framsóknar og annarra framfarasinna og D-lista Sjálfstæðismanna og óháðra í Húnaþingi vestra hefur ákveðið að allar gjaldskrár sveitarfélagsins standi í stað milli áranna 2026 og 2027. Þar erum við að stíga afgerandi skref til að styðja íbúa sveitarfélagsins í því ólíðandi og stjórnlausa umhverfi gengdarlausra hækkana sem ríkisstjórnin hefur búið til með úrræðaleysi sínu.

Þetta var áherslumál okkar í Framsókn fyrir síðustu sveitarstjórnarkosningar, og afar ánægjulegt að það sé orðið að veruleika.

Það þýðir ekki að þetta sé auðvelt, né heldur að þetta sé viðbragð til framtíðar. Þó Húnaþing vestra hafi verið vel rekið um langt skeið getum við ekki endalaust haldið okkar gjaldheimtu í skefjum meðan allir í kringum okkur hækka reikningana sem þeir senda okkur. Við, sem stýrum fámennu sveitarfélagi norður í landi, getum tekið ágjöfina á okkur um nokkra stund, en ekki til langframa. Það þarf að snúa skipinu.

Í fjárlagafrumvarpi ársins 2027 hækka krónutölugjöld ríkisins um 5,2%, í kjölfar hækkunar um 3,7% í fyrra, og kílómetragjaldið hækkar um 15,9%. Þá eru ótalnar ýmsar gjalda- og skattahækkanir sem bitna sérstaklega á landsbyggðinni. Verðbólgan er enn rúmlega tvöfalt hærri en markmið Seðlabankans.

Hvernig skilaboð eru það eiginlega inn á vinnumarkaðinn ef ríkið hækkar sín krónutölugjöld um tvöfalt verðbólgumarkmiðið? Aðilar á markaði munu einfaldlega líta á það sem leiðbeinandi tölu, og höfrungahlaupið heldur áfram. Í slíku umhverfi er ógerningur að vextir lækki.

Stöðugleikasamningarnir sem voru undirritaðir í mars 2024 byggðu á því að ríkið, sveitarfélögin og atvinnulífið myndu róa í sömu átt. Ríkið lætur sitt svo sannarlega eftir liggja.

Byggðarráð Húnaþings vestra svaraði á fundi sínum þann 21. september fyrirspurnum frá VR, Landssambandi íslenzkra verzlunarmanna og Fagfélögunum um gjaldskrármál sveitarfélagsins, auk erindis Starfsgreinasambandsins um þjóðarsátt um verðstöðugleika. Svarið var stutt. Gjaldskrárnar standa í stað. Við ætlum að gera betur en þau 2,5% sem skorað var á okkur að halda okkur innan, og í sömu svörum gagnrýndum við boðaðar skattahækkanir ríkisstjórnarinnar.

Fyrir íbúa Húnaþings vestra þýðir þetta að leikskólinn, sorphirðan og sundkortið kosta það sama í janúar og þau gera í dag.

Fasteignagjöldin þurfa sérstaka meðferð. Þegar fasteignamat hækkar þá hækka fasteignagjöldin sjálfkrafa ef álagningarprósentan stendur óbreytt, án þess að nokkur sveitarstjórn þurfi að taka ákvörðun um það. Það er pólitískt þægileg leið til að hækka álögur í kyrrþey. Við lækkum prósentuna svo reikningurinn standi í stað. Annars væri núllið í gjaldskránum lítils virði.

Þetta kostar sitt. Tekjur sveitarfélagsins verða minni en ella, á sama tíma og allt sem við kaupum hækkar í verði. Það þýðir aðhald í rekstrinum á næsta ári, og við tökum það á okkur frekar en að senda íbúunum reikninginn.

Byggðarráð skoraði líka á fyrirtæki og aðra einkaaðila að halda hækkunum sínum í lágmarki. Ég tek undir það og bæti einu við: Ef lítið sveitarfélag á Norðurlandi vestra getur haldið gjaldskrám sínum óbreyttum, hvers vegna getur ríkissjóður ekki haldið sínum hækkunum innan verðbólgumarkmiðsins?

Ríkisstjórnin þykist líka eiga sitt núll, meint hallalaus fjárlög árið 2027, og það á að nást með hærri sköttum og gjöldum á almenning. Okkar núll er annars eðlis. Reikningarnir frá sveitarfélaginu hækka ekki á næsta ári.

Þetta er núll sem heldur. Nú er komið að ríkinu.

Höfundur er oddviti sveitarstjórnar Húnaþings vestra.