Hugvekja á Höfuðdaginn Ívar Örn Hauksson skrifar 29. ágúst 2026 12:02 Í dag á sjálfan Höfuðdaginn sjálfan fær íslenska þjóðin dauðafæri fyrir opnu marki til að segja valda- og auðklíkunni sem öllu vill ráða hér á landi og hafa afskipti af í skjóli auðs, valds, einokunar og kúgunar, upp störfum, aftengja áhrif hennar og ráða sinni för sjálf án þeirra afskipta. Þjóðinni er í raun haldið í gíslingu af framangreindri klíku valds, verðtryggingar, hárra vaxta, spillingar, fákeppni og frændhygli. Bjartur í Sumarhúsum, sá mikli bóndadurgur og afglapi er Nóbelsskáldið skapaði og ritaði um stundaði kotbúskap í heiðarbýli við illan leik. Hann gekk svo langt að svelta konuna sína og börn og vildi enga hjálp því hann vildi vera sjálfstæður. Bjartur sagðist heldur ekki borga skuldir óreiðumanna. Það er nokkuð kunnuglegur tónn í umræðunni um Evrópumálin undanfarnar vikur og rímar við það að Íslendingar þurfi að greiða fyrir aðrar þjóðir, gangi landið í ESB. Ævi Bjarts var vægast sagt nöturleg og endaði illa í bókinni. Samt lifir hugsunar- og heimóttarháttur Bjarts enn góðu lífi meðal sumra Íslendinga enn þann dag í dag.Önnur skáldsagnapersóna kemur mér til hugar í dag. Það er Bör Börsson jr. úr samnefndum bókum eftir norska rithöfundinn Johan Falkberget. Bör Börsson gat stundum verið klókur en hann hagnaðist yfirleitt á því að glópalánið elti hann. Í dag mun sem stoltur Íslendingur kjósa JÁ og rökin eru eftirfarandi: 1. Ísland á allt sitt undir því að stórþjóðir virði sameiginlegar leikreglur á alþjóða vettvangi. 2. Ef viðunandi samningur myndi nást við ESB opnar það á upptöku evru. Það gæti orðið einhver mesta kjarabót fyrir almenning hér á landi í langan tíma. Lægri vextir, stöðugur gjaldmiðill og verðmætur gjaldmiðill. Vaxtakostnaður almennings, ríkis, sveitarfélaga og lögaðila myndi lækka gífurlega og tugir milljarða sparast. 3. Ég vill sjá alvöru samkeppni á matvörumarkaði, markaði banka, tryggingafélaga og í annarri þjónustu við almenning. 4. Svo er það geopólitíkin sem fólk verður að líta til. Gefum okkur að Norðmenn hætti í EES samningnum þar sem þeir borga 95% af öllum aðildargjöldum og, annar hvort ganga í ESB eða gera tvíhliða samning við ESB líkt og Sviss er með, þá er EES samningnum sjálfhætt. Þess vegna væri það algjört glapræði að loka hurðinni á ESB í dag. 5. Það verður aumt fyrir Íslendinga ef niðurstaðan í dag verður NEI og þurfa svo að koma skríðandi til ESB og sækja um aðild eða önnur úrræði þegar og ef Norðmenn gefast upp á EES samningnum og ganga í ESB, eða gera tvíhliða samning við ESB. En kjarninn er þessi. ESB er ekki fullkomið, hefur aldrei verið fullkomið og mun aldrei verða fullkomið. En það er mun betra heldur en að öll landamæri séu lokuð og tollamúrar úti um allt. Slíkt leiðir til deilna milli ríkja sem geta endað með stríðsátökum. Evrópa hefur séð nóg af þeim í gegnum aldirnar eða síðustu 2000 árin eða svo. Evrópusambandið og forveri þess, Evrópubandalagið byggðist upp í kringum gamla Kola og Stálbandalagið, en bandalaginu var ætlað að tryggja tollfrjáls viðskipti milli stofnríkja þess og enn fremur að tryggja og treysta frið milli Frakklands og vestur Þýzkalands eftir síðari heimsstyrjöld. Ekki er heldur unnt að líta fram hjá þeirri staðreynd að Evrópusamstarfið hefur tryggt frið í vestur Evrópu í 81 ár. Það er lengsta friðartímabil í álfunni síðan á tímum Rómverja fyrir um 2000 árum en þá ríkti um 200 ára friðartímabil sem nefnist Pax Romana og stóð frá 27 árum fyrir Krist til ársins 180 eftir Krist. En hvað sem því líður þá lifa þeim Bör Börsson og Bjartur í Sumarhúsum góðu lífi meðal þjóðarinnar. Bjartur myndi stoltur kjósa NEI í dag enda sjálfstæður einangrunarsinni. Bör Börsson myndi kjósa eftir því hvernig hann myndi græða sem mest á atkvæði sínu og gildir þá einu um hvorn kostinn hann kysi, bara svo fremi sem hann græddi. Ég vill ekki vera eins og Bjartur í Sumarhúsum á nokkurn einasta hátt. Þess vegna mun ég kjósa JÁ fyrir mig, börnin mín og komandi kynslóðir sem erfa munu landið okkar. Höfundur er lögfræðingur, faðir og annt um mannréttindi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Hinn háskalegi hugsunarháttur Sighvatur Björgvinsson Skoðun Umferðartafir á höfuðborgarsvæðinu – Hver er staðan og hvert stefnir? Þórarinn Hjaltason Skoðun Frítt í strætó í dag Margrét Rós Sigurjónsdóttir Skoðun Sigurganga málaflokka Flokks fólksins Jónína Björk Óskarsdóttir Skoðun Á rafmagnskrossara á göngustíg á hundrað og þaðan inn í eilífðina Davíð Bergmann Skoðun Er ekki kominn tími til að endurskoða íslenska kjarasamningamódelið? Þórir Garðarsson Skoðun Rætin Rót í þrettán ár Ketill Guðmundsson Skoðun Uppsagnir í Stjórnarráðinu Hrafnkell Tumi Kolbeinsson Skoðun Málshraðasögur 2. hluti — Forsjármál Eva Hauksdóttir Skoðun Er afleiðingin orsök? Hjálmtýr Heiðdal Skoðun Skoðun Skoðun Hvað eruð þið að gera í ÖBÍ? Elísa Ósk Línadóttir skrifar Skoðun Hvern á verkfallið að bíta? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun NPA er ekki verðlaun fyrir samþykkta hegðun Rúnar Björn Herrera Þorkelsson skrifar Skoðun Samdráttur í losun Íslands – en ekki kerfisbreyting Sigurpáll Ingibergsson skrifar Skoðun Við tryggjum ekki lýðræðið eftir á Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Veit hið opinbera hvað virkar? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Evrópa Henry Alexander Henrysson skrifar Skoðun Skeifan í smjörinu Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Þetta reddast: en hvað ef það reddast ekki? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Umferðartafir á höfuðborgarsvæðinu – Hver er staðan og hvert stefnir? Þórarinn Hjaltason skrifar Skoðun Málshraðasögur 2. hluti — Forsjármál Eva Hauksdóttir skrifar Skoðun Á rafmagnskrossara á göngustíg á hundrað og þaðan inn í eilífðina Davíð Bergmann skrifar Skoðun Er afleiðingin orsök? Hjálmtýr Heiðdal skrifar Skoðun Uppsagnir í Stjórnarráðinu Hrafnkell Tumi Kolbeinsson skrifar Skoðun Sigurganga málaflokka Flokks fólksins Jónína Björk Óskarsdóttir skrifar Skoðun Getureglan og froðan Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Rætin Rót í þrettán ár Ketill Guðmundsson skrifar Skoðun Hvernig lögum við fegurðarskyn okkar að orkuskiptabyltingunni? Páll Jakob Líndal skrifar Skoðun Frítt í strætó í dag Margrét Rós Sigurjónsdóttir skrifar Skoðun Er ekki kominn tími til að endurskoða íslenska kjarasamningamódelið? Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Hinn háskalegi hugsunarháttur Sighvatur Björgvinsson skrifar Skoðun Alþjóðadagur friðarmenningar 21. september Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun 37% og reikningskúnstir Viðskiptaráðs Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Hvers vegna hrynur námsárangur á Íslandi en ekki á Englandi? Guðrún Sævarsdóttir skrifar Skoðun Heilbrigð skynsemi Einar Bárðarson skrifar Skoðun Samsköttun hjóna – allt annar hlutur? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Tæknin í okkar þágu – ekki öfugt Halla Tómasdóttir skrifar Skoðun Pólland setur jurtaríkið á matseðilinn Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Hún þekkir mig með hjartanu Thelma Jónsdóttir skrifar Skoðun Hvalveiðum er lokið... í bili Sigurlaug Knudsen Stefánsdóttir skrifar Sjá meira
Í dag á sjálfan Höfuðdaginn sjálfan fær íslenska þjóðin dauðafæri fyrir opnu marki til að segja valda- og auðklíkunni sem öllu vill ráða hér á landi og hafa afskipti af í skjóli auðs, valds, einokunar og kúgunar, upp störfum, aftengja áhrif hennar og ráða sinni för sjálf án þeirra afskipta. Þjóðinni er í raun haldið í gíslingu af framangreindri klíku valds, verðtryggingar, hárra vaxta, spillingar, fákeppni og frændhygli. Bjartur í Sumarhúsum, sá mikli bóndadurgur og afglapi er Nóbelsskáldið skapaði og ritaði um stundaði kotbúskap í heiðarbýli við illan leik. Hann gekk svo langt að svelta konuna sína og börn og vildi enga hjálp því hann vildi vera sjálfstæður. Bjartur sagðist heldur ekki borga skuldir óreiðumanna. Það er nokkuð kunnuglegur tónn í umræðunni um Evrópumálin undanfarnar vikur og rímar við það að Íslendingar þurfi að greiða fyrir aðrar þjóðir, gangi landið í ESB. Ævi Bjarts var vægast sagt nöturleg og endaði illa í bókinni. Samt lifir hugsunar- og heimóttarháttur Bjarts enn góðu lífi meðal sumra Íslendinga enn þann dag í dag.Önnur skáldsagnapersóna kemur mér til hugar í dag. Það er Bör Börsson jr. úr samnefndum bókum eftir norska rithöfundinn Johan Falkberget. Bör Börsson gat stundum verið klókur en hann hagnaðist yfirleitt á því að glópalánið elti hann. Í dag mun sem stoltur Íslendingur kjósa JÁ og rökin eru eftirfarandi: 1. Ísland á allt sitt undir því að stórþjóðir virði sameiginlegar leikreglur á alþjóða vettvangi. 2. Ef viðunandi samningur myndi nást við ESB opnar það á upptöku evru. Það gæti orðið einhver mesta kjarabót fyrir almenning hér á landi í langan tíma. Lægri vextir, stöðugur gjaldmiðill og verðmætur gjaldmiðill. Vaxtakostnaður almennings, ríkis, sveitarfélaga og lögaðila myndi lækka gífurlega og tugir milljarða sparast. 3. Ég vill sjá alvöru samkeppni á matvörumarkaði, markaði banka, tryggingafélaga og í annarri þjónustu við almenning. 4. Svo er það geopólitíkin sem fólk verður að líta til. Gefum okkur að Norðmenn hætti í EES samningnum þar sem þeir borga 95% af öllum aðildargjöldum og, annar hvort ganga í ESB eða gera tvíhliða samning við ESB líkt og Sviss er með, þá er EES samningnum sjálfhætt. Þess vegna væri það algjört glapræði að loka hurðinni á ESB í dag. 5. Það verður aumt fyrir Íslendinga ef niðurstaðan í dag verður NEI og þurfa svo að koma skríðandi til ESB og sækja um aðild eða önnur úrræði þegar og ef Norðmenn gefast upp á EES samningnum og ganga í ESB, eða gera tvíhliða samning við ESB. En kjarninn er þessi. ESB er ekki fullkomið, hefur aldrei verið fullkomið og mun aldrei verða fullkomið. En það er mun betra heldur en að öll landamæri séu lokuð og tollamúrar úti um allt. Slíkt leiðir til deilna milli ríkja sem geta endað með stríðsátökum. Evrópa hefur séð nóg af þeim í gegnum aldirnar eða síðustu 2000 árin eða svo. Evrópusambandið og forveri þess, Evrópubandalagið byggðist upp í kringum gamla Kola og Stálbandalagið, en bandalaginu var ætlað að tryggja tollfrjáls viðskipti milli stofnríkja þess og enn fremur að tryggja og treysta frið milli Frakklands og vestur Þýzkalands eftir síðari heimsstyrjöld. Ekki er heldur unnt að líta fram hjá þeirri staðreynd að Evrópusamstarfið hefur tryggt frið í vestur Evrópu í 81 ár. Það er lengsta friðartímabil í álfunni síðan á tímum Rómverja fyrir um 2000 árum en þá ríkti um 200 ára friðartímabil sem nefnist Pax Romana og stóð frá 27 árum fyrir Krist til ársins 180 eftir Krist. En hvað sem því líður þá lifa þeim Bör Börsson og Bjartur í Sumarhúsum góðu lífi meðal þjóðarinnar. Bjartur myndi stoltur kjósa NEI í dag enda sjálfstæður einangrunarsinni. Bör Börsson myndi kjósa eftir því hvernig hann myndi græða sem mest á atkvæði sínu og gildir þá einu um hvorn kostinn hann kysi, bara svo fremi sem hann græddi. Ég vill ekki vera eins og Bjartur í Sumarhúsum á nokkurn einasta hátt. Þess vegna mun ég kjósa JÁ fyrir mig, börnin mín og komandi kynslóðir sem erfa munu landið okkar. Höfundur er lögfræðingur, faðir og annt um mannréttindi.
Skoðun Umferðartafir á höfuðborgarsvæðinu – Hver er staðan og hvert stefnir? Þórarinn Hjaltason skrifar
Skoðun Er ekki kominn tími til að endurskoða íslenska kjarasamningamódelið? Þórir Garðarsson skrifar