Lokum ekki augunum fyrir tækifærum – segjum já og sjáum samninginn Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar 28. ágúst 2026 12:23 Á morgun greiðum við atkvæði um það hvort hefja skuli á ný aðildarviðræður við ESB. Við greiðum ekki atkvæði um aðild eða inngöngu í ESB í þessari þjóðaratkvæðagreiðslu. Mikilvægt er að hafa þetta hugfast vegna þess að margir hafa reynt að telja kjósendum trú um eitthvað allt annað með ólýðræðislegri upplýsingaóreiðu undanfarna daga, vikur og mánuði. Sjáum samninginn og tökum upplýsta ákvörðun Með jái á morgun fáum við, að loknum aðildarviðræðum, samning á borðið og þá getur hver og einn metið hann fyrir sig út frá staðreyndum en ekki getgátum. Eftirlátum ekki fyrrverandi forseta, talsmönnum sérhagsmunaafla eða stjórnmálaflokka segja okkur hvað aðildarsamningur muni innihalda eða hvað hann muni ekki innihalda. Fáum samning á borðið svo við getum sjálf tekið upplýsta ákvörðun um hann í annarri þjóðaratkvæðagreiðslu, ákvörðun sem byggir á staðreyndum en ekki getgátum og upplýsingaóreiðu. Höldum öllum möguleikum og tækifærum opnum – segjum já og sjáum samninginn! Aukin alþjóðasamvinna hefur alltaf styrkt Ísland Allar stærstu ákvarðanir okkar í utanríkismálum á 20. öldinni þar sem við höfum aukið og dýpkað alþjóðasamvinnu hafa ávallt verið okkur til góðs. Aðildin að NATO og EFTA og EES samningurinn eru dæmi um þetta. Á grundvelli fullveldis okkar og sjálfstæðis ákváðum við að deila fullveldinu með vinaþjóðum þar sem hagsmunir okkar fara saman. Ekki var skortur á úrtöluröddum gegn þessum ákvörðunum en í dag er óumdeilt að EFTA, NATO og EES eru grunnstoðirnar í utanríksstefnu Íslands og tryggja öryggi okkar og efnahagslega velsæld. Allir sammála í dag um mikilvægi EES samningsins – líka hörðustu andstæðingar hans fyrir 30 árum Ísland hefur verið aðili að evrópska efnahagssvæðinu í rúm 30 ár í gegnum EES samninginn. Í því felst í raun aukaaðild að ESB þar sem við tökum upp stóran hluta löggjafar sambandsins. Hún er þó því marki brennd að við höfum lítil sem engin áhrif á mótun hennar. Fullveldi okkar styrkist því með því að fá sæti við borðið þar sem ákvarðanir eru teknar um mál og málefni sem varða okkur. Eitt það besta sem komið hefur út úr umræðunni undanfarna daga er að nú tala allir vel um EES samninginn og telja hann gríðarlega mikilvægan fyrir Ísland. Það á jafnvel við um menn sem hömuðust gegn EES fyrir þrjátíu árum en mæra nú samninginn. Engu að síður eru þeir mættir aftur á vettvang með sömu rökin og þeir notuðu fyrir þrjátíu árum gegn EES samningnum til þess að berjast berjast gegn aðildarviðræðum – og til þess að koma í veg fyrir að almenningur geti séð hvað býðst í aðildarsamningi. Væri fyndið ef þetta væri ekki svona sorglegt því í þessu kristallast barátta fyrir sérhagsmunum á kostnað almannahagsmuna. Sótt að lýðræðisgildum og alþjóðalögum Breytt heimsmynd og uppgangur öfgaafla sem berjast gegn þeim lýðræðis- og mannréttindagildum sem við, eins og vinaþjóðir okkar í ESB, höldum í heiðri kalla á að við endurskoðum stöðu okkar í heiminum. Herskáir þjóðarleiðtogar í austri og vestri sækja líka að okkur og gildum okkar. Innrás Pútín í Úkraínu og ásælni og yfirgangur Trump gagnvart nágrönnum okkar og vinum á Grænlandi og Kanada sýna svo ekki verður um villst að smáþjóð, sem á allt sitt undir virðingu fyrir alþjóðalögum, verður að skoða það af fullri alvöru hvort henni sé ekki betur borgið sem fullgildur meðlimur í ríkjasambandi sem byggir einmitt á virðingunni fyrir samningum og alþjóðalögum. Í þeim efnum er ESB einfaldlega eina hugsanlega skjólið auk þess að vera nærtækasta lausnin vegna aukaaðildarinnar í gegnum EES samninginn. Sagan sýnir að við höfum ekkert að óttast - göngum stolt til aðildarviðræðna Með því að segja já á morgun höldum við opnum möguleikum og tækifærum fyrir Ísland til framtíðar en höfum samt möguleika á því að fella aðildarsamning í síðari þjóðaratkvæðagreiðslunni ef samningurinn reynist ekki ásættanlegur. Við höfum því allt að vinna með því að segja já á morgun en engu að tapa. Sagan kennir okkur einnig að stórar ákvarðanir um aukna alþjóðasamvinnu hafa alltaf reynst gæfuspor fyrir þjóðina þótt þær hafi verið erfiðar og umdeildar í umræðunni í aðdraganda þeirra. Það er engin ástæða til að ætla annað en að það sama gildi um aðildarviðræður við ESB. Í ljósi sögunnar er því engin ástæða til annars en ganga stolt og vongóð til viðræðna við ESB. Þjóðaratkvæðagreiðslan á morgun snýst um framtíðina og nú er það þjóðin sem ræður. Lokum ekki augunum fyrir tækifærum og möguleikum – segjum já á morgun og sjáum samninginn! Höfundur er bæjarfulltrúi Samfylkingarinnar í Hafnarfirði. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Árni Rúnar Þorvaldsson Mest lesið Hinn háskalegi hugsunarháttur Sighvatur Björgvinsson Skoðun Umferðartafir á höfuðborgarsvæðinu – Hver er staðan og hvert stefnir? Þórarinn Hjaltason Skoðun Frítt í strætó í dag Margrét Rós Sigurjónsdóttir Skoðun Sigurganga málaflokka Flokks fólksins Jónína Björk Óskarsdóttir Skoðun Á rafmagnskrossara á göngustíg á hundrað og þaðan inn í eilífðina Davíð Bergmann Skoðun Er ekki kominn tími til að endurskoða íslenska kjarasamningamódelið? Þórir Garðarsson Skoðun Rætin Rót í þrettán ár Ketill Guðmundsson Skoðun Málshraðasögur 2. hluti — Forsjármál Eva Hauksdóttir Skoðun Uppsagnir í Stjórnarráðinu Hrafnkell Tumi Kolbeinsson Skoðun Er afleiðingin orsök? Hjálmtýr Heiðdal Skoðun Skoðun Skoðun Hvað eruð þið að gera í ÖBÍ? Elísa Ósk Línadóttir skrifar Skoðun Hvern á verkfallið að bíta? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun NPA er ekki verðlaun fyrir samþykkta hegðun Rúnar Björn Herrera Þorkelsson skrifar Skoðun Samdráttur í losun Íslands – en ekki kerfisbreyting Sigurpáll Ingibergsson skrifar Skoðun Við tryggjum ekki lýðræðið eftir á Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Veit hið opinbera hvað virkar? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Evrópa Henry Alexander Henrysson skrifar Skoðun Skeifan í smjörinu Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Þetta reddast: en hvað ef það reddast ekki? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Umferðartafir á höfuðborgarsvæðinu – Hver er staðan og hvert stefnir? Þórarinn Hjaltason skrifar Skoðun Málshraðasögur 2. hluti — Forsjármál Eva Hauksdóttir skrifar Skoðun Á rafmagnskrossara á göngustíg á hundrað og þaðan inn í eilífðina Davíð Bergmann skrifar Skoðun Er afleiðingin orsök? Hjálmtýr Heiðdal skrifar Skoðun Uppsagnir í Stjórnarráðinu Hrafnkell Tumi Kolbeinsson skrifar Skoðun Sigurganga málaflokka Flokks fólksins Jónína Björk Óskarsdóttir skrifar Skoðun Getureglan og froðan Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Rætin Rót í þrettán ár Ketill Guðmundsson skrifar Skoðun Hvernig lögum við fegurðarskyn okkar að orkuskiptabyltingunni? Páll Jakob Líndal skrifar Skoðun Frítt í strætó í dag Margrét Rós Sigurjónsdóttir skrifar Skoðun Er ekki kominn tími til að endurskoða íslenska kjarasamningamódelið? Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Hinn háskalegi hugsunarháttur Sighvatur Björgvinsson skrifar Skoðun Alþjóðadagur friðarmenningar 21. september Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun 37% og reikningskúnstir Viðskiptaráðs Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Hvers vegna hrynur námsárangur á Íslandi en ekki á Englandi? Guðrún Sævarsdóttir skrifar Skoðun Heilbrigð skynsemi Einar Bárðarson skrifar Skoðun Samsköttun hjóna – allt annar hlutur? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Tæknin í okkar þágu – ekki öfugt Halla Tómasdóttir skrifar Skoðun Pólland setur jurtaríkið á matseðilinn Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Hún þekkir mig með hjartanu Thelma Jónsdóttir skrifar Skoðun Hvalveiðum er lokið... í bili Sigurlaug Knudsen Stefánsdóttir skrifar Sjá meira
Á morgun greiðum við atkvæði um það hvort hefja skuli á ný aðildarviðræður við ESB. Við greiðum ekki atkvæði um aðild eða inngöngu í ESB í þessari þjóðaratkvæðagreiðslu. Mikilvægt er að hafa þetta hugfast vegna þess að margir hafa reynt að telja kjósendum trú um eitthvað allt annað með ólýðræðislegri upplýsingaóreiðu undanfarna daga, vikur og mánuði. Sjáum samninginn og tökum upplýsta ákvörðun Með jái á morgun fáum við, að loknum aðildarviðræðum, samning á borðið og þá getur hver og einn metið hann fyrir sig út frá staðreyndum en ekki getgátum. Eftirlátum ekki fyrrverandi forseta, talsmönnum sérhagsmunaafla eða stjórnmálaflokka segja okkur hvað aðildarsamningur muni innihalda eða hvað hann muni ekki innihalda. Fáum samning á borðið svo við getum sjálf tekið upplýsta ákvörðun um hann í annarri þjóðaratkvæðagreiðslu, ákvörðun sem byggir á staðreyndum en ekki getgátum og upplýsingaóreiðu. Höldum öllum möguleikum og tækifærum opnum – segjum já og sjáum samninginn! Aukin alþjóðasamvinna hefur alltaf styrkt Ísland Allar stærstu ákvarðanir okkar í utanríkismálum á 20. öldinni þar sem við höfum aukið og dýpkað alþjóðasamvinnu hafa ávallt verið okkur til góðs. Aðildin að NATO og EFTA og EES samningurinn eru dæmi um þetta. Á grundvelli fullveldis okkar og sjálfstæðis ákváðum við að deila fullveldinu með vinaþjóðum þar sem hagsmunir okkar fara saman. Ekki var skortur á úrtöluröddum gegn þessum ákvörðunum en í dag er óumdeilt að EFTA, NATO og EES eru grunnstoðirnar í utanríksstefnu Íslands og tryggja öryggi okkar og efnahagslega velsæld. Allir sammála í dag um mikilvægi EES samningsins – líka hörðustu andstæðingar hans fyrir 30 árum Ísland hefur verið aðili að evrópska efnahagssvæðinu í rúm 30 ár í gegnum EES samninginn. Í því felst í raun aukaaðild að ESB þar sem við tökum upp stóran hluta löggjafar sambandsins. Hún er þó því marki brennd að við höfum lítil sem engin áhrif á mótun hennar. Fullveldi okkar styrkist því með því að fá sæti við borðið þar sem ákvarðanir eru teknar um mál og málefni sem varða okkur. Eitt það besta sem komið hefur út úr umræðunni undanfarna daga er að nú tala allir vel um EES samninginn og telja hann gríðarlega mikilvægan fyrir Ísland. Það á jafnvel við um menn sem hömuðust gegn EES fyrir þrjátíu árum en mæra nú samninginn. Engu að síður eru þeir mættir aftur á vettvang með sömu rökin og þeir notuðu fyrir þrjátíu árum gegn EES samningnum til þess að berjast berjast gegn aðildarviðræðum – og til þess að koma í veg fyrir að almenningur geti séð hvað býðst í aðildarsamningi. Væri fyndið ef þetta væri ekki svona sorglegt því í þessu kristallast barátta fyrir sérhagsmunum á kostnað almannahagsmuna. Sótt að lýðræðisgildum og alþjóðalögum Breytt heimsmynd og uppgangur öfgaafla sem berjast gegn þeim lýðræðis- og mannréttindagildum sem við, eins og vinaþjóðir okkar í ESB, höldum í heiðri kalla á að við endurskoðum stöðu okkar í heiminum. Herskáir þjóðarleiðtogar í austri og vestri sækja líka að okkur og gildum okkar. Innrás Pútín í Úkraínu og ásælni og yfirgangur Trump gagnvart nágrönnum okkar og vinum á Grænlandi og Kanada sýna svo ekki verður um villst að smáþjóð, sem á allt sitt undir virðingu fyrir alþjóðalögum, verður að skoða það af fullri alvöru hvort henni sé ekki betur borgið sem fullgildur meðlimur í ríkjasambandi sem byggir einmitt á virðingunni fyrir samningum og alþjóðalögum. Í þeim efnum er ESB einfaldlega eina hugsanlega skjólið auk þess að vera nærtækasta lausnin vegna aukaaðildarinnar í gegnum EES samninginn. Sagan sýnir að við höfum ekkert að óttast - göngum stolt til aðildarviðræðna Með því að segja já á morgun höldum við opnum möguleikum og tækifærum fyrir Ísland til framtíðar en höfum samt möguleika á því að fella aðildarsamning í síðari þjóðaratkvæðagreiðslunni ef samningurinn reynist ekki ásættanlegur. Við höfum því allt að vinna með því að segja já á morgun en engu að tapa. Sagan kennir okkur einnig að stórar ákvarðanir um aukna alþjóðasamvinnu hafa alltaf reynst gæfuspor fyrir þjóðina þótt þær hafi verið erfiðar og umdeildar í umræðunni í aðdraganda þeirra. Það er engin ástæða til að ætla annað en að það sama gildi um aðildarviðræður við ESB. Í ljósi sögunnar er því engin ástæða til annars en ganga stolt og vongóð til viðræðna við ESB. Þjóðaratkvæðagreiðslan á morgun snýst um framtíðina og nú er það þjóðin sem ræður. Lokum ekki augunum fyrir tækifærum og möguleikum – segjum já á morgun og sjáum samninginn! Höfundur er bæjarfulltrúi Samfylkingarinnar í Hafnarfirði.
Skoðun Umferðartafir á höfuðborgarsvæðinu – Hver er staðan og hvert stefnir? Þórarinn Hjaltason skrifar
Skoðun Er ekki kominn tími til að endurskoða íslenska kjarasamningamódelið? Þórir Garðarsson skrifar