Verum ekki lítil - Ákall til ungu kynslóðarinnar Kristrún Ágústsdóttir skrifar 28. ágúst 2026 10:32 Þegar ég hóf nám við Háskóla Íslands fyrir tveimur árum hafði ég ekki mikinn áhuga á stúdentapólitík. Það kemur þeim sem þekkja mig kannski á óvart, enda hef ég alltaf haft mikinn áhuga á stjórnmálum og gaman af félagsstörfum. Stúdentapólitíkina þekkti ég þó aðeins lauslega og taldi ég hana ekki vera fyrir mig. Ég vissi að þar væru tvær fylkingar, Vaka og Röskva, og eins og svo margir hafði ég einhverja fyrirframgefna mynd af hvorri þeirra. Þegar leið á veturinn neyddist ég síðan, eins og flestir háskólanemar, til að kynnast stúdentapólitíkinni betur. Ekki endilega af eigin frumkvæði, heldur í gegnum samfélagsmiðla, kosningabaráttu og auðvitað símtölin. Því ef það er eitthvað sem Vaka og Röskva geta sameinast um þá er það trúin á að háskólanemar svari í símann. Þegar ég fór loksins að hlusta á það sem báðar hreyfingarnar höfðu að segja varð mér ljóst að ég vildi ekki velja fylkingu út frá fyrirframákveðnum hugmyndum. Ég kynnti mér málin og tók síðan afstöðu. Ég valdi Vöku. Það sem heillaði mig við Vöku er að þar kemur saman fólk með ólíkan bakgrunn og ólíkar pólitískar skoðanir, en sameinast um ákveðin grunngildi og sameiginlega hagsmuni. Maður þarf ekki að vera sammála um allt til að geta setið við sama borð og unnið saman. Það er þess vegna sem mér finnst umræðan um þjóðaratkvæðagreiðsluna 29. ágúst stundum svo einkennileg. Háskólinn kennir manni margt, en eitt af því mikilvægasta er hvernig maður kemst að niðurstöðu. Að afla sér upplýsinga, kynna sér heimildir, spyrja spurninga og beita gagnrýninni hugsun. Við eigum ekki að byrja á svarinu og leita svo að rökum sem passa við það. Við eigum að kanna málið fyrst og taka síðan afstöðu. Þess vegna finnst mér umræðan fyrir þjóðaratkvæðagreiðsluna oft svo einkennileg. Á morgun erum við ekki að kjósa um aðild að Evrópusambandinu, heldur um aðildarviðræður. Með já-i fáum við samning á borðið og þar með svör við spurningunum sem skipta okkur máli. Við eigum ekkert að óttast slíkt ferli. Noregur hefur tvisvar farið í aðildarviðræður við ESB, fengið samning og kosið um hann í þjóðaratkvæðagreiðslu. Í bæði skiptin sögðu Norðmenn nei og gengu einfaldlega ekki inn. Já núna varðveitir því bæði framtíðar já-ið og framtíðar nei-ið. Það heldur báðum dyrum opnum og gefur okkur tækifæri til að taka þessa stóru ákvörðun þegar við vitum raunverulega hvað okkur stendur til boða. Það gerir nei ekki. Nei lokar dyrunum áður en við vitum hvað er hinum megin og byggir ákvörðunina á ágiskunum. Á rúmri öld höfum við Íslendingar öðlast fullveldi og sjálfstæði, byggt upp öflugri sjávarútveg, umbreytt landbúnaði og tekið gríðarlegum framförum á öllum sviðum. Það er saga sterkra og framsýnna Íslendinga sem þorðu að líta út fyrir landsteinana, sækja sér þekkingu og semja um eigin hagsmuni. Við höfum ekki náð þessum árangri með því að gefa okkur fyrirfram að niðurstaðan yrði slæm. Við höfum farið sterk, stolt og örugg að samningaborðinu og barist fyrir því sem skiptir okkur máli. Af hverju ætti Ísland að gera eitthvað annað? Við erum lítil þjóð, en við eigum ekki að gera lítið úr okkur sjálfum eða gefa okkur fyrirfram að við getum ekki náð góðri niðurstöðu. Þann 29. ágúst vil ég ekki loka neinum dyrum fyrir Ísland vegna þess að ég er ekki alveg viss. Ég vil kynna mér valkostina með því að fá svörin á borðið og taka þannig upplýsta ákvörðun. Þess vegna ætla ég að segja já til að sjá þann 29. ágúst. Höfundur er verkfræðinemi við HÍ. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Hinn háskalegi hugsunarháttur Sighvatur Björgvinsson Skoðun Umferðartafir á höfuðborgarsvæðinu – Hver er staðan og hvert stefnir? Þórarinn Hjaltason Skoðun Sigurganga málaflokka Flokks fólksins Jónína Björk Óskarsdóttir Skoðun Frítt í strætó í dag Margrét Rós Sigurjónsdóttir Skoðun Á rafmagnskrossara á göngustíg á hundrað og þaðan inn í eilífðina Davíð Bergmann Skoðun Er ekki kominn tími til að endurskoða íslenska kjarasamningamódelið? Þórir Garðarsson Skoðun Rætin Rót í þrettán ár Ketill Guðmundsson Skoðun Uppsagnir í Stjórnarráðinu Hrafnkell Tumi Kolbeinsson Skoðun Málshraðasögur 2. hluti — Forsjármál Eva Hauksdóttir Skoðun Er afleiðingin orsök? Hjálmtýr Heiðdal Skoðun Skoðun Skoðun Hvað eruð þið að gera í ÖBÍ? Elísa Ósk Línadóttir skrifar Skoðun Hvern á verkfallið að bíta? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun NPA er ekki verðlaun fyrir samþykkta hegðun Rúnar Björn Herrera Þorkelsson skrifar Skoðun Samdráttur í losun Íslands – en ekki kerfisbreyting Sigurpáll Ingibergsson skrifar Skoðun Við tryggjum ekki lýðræðið eftir á Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Veit hið opinbera hvað virkar? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Evrópa Henry Alexander Henrysson skrifar Skoðun Skeifan í smjörinu Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Þetta reddast: en hvað ef það reddast ekki? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Umferðartafir á höfuðborgarsvæðinu – Hver er staðan og hvert stefnir? Þórarinn Hjaltason skrifar Skoðun Málshraðasögur 2. hluti — Forsjármál Eva Hauksdóttir skrifar Skoðun Á rafmagnskrossara á göngustíg á hundrað og þaðan inn í eilífðina Davíð Bergmann skrifar Skoðun Er afleiðingin orsök? Hjálmtýr Heiðdal skrifar Skoðun Uppsagnir í Stjórnarráðinu Hrafnkell Tumi Kolbeinsson skrifar Skoðun Sigurganga málaflokka Flokks fólksins Jónína Björk Óskarsdóttir skrifar Skoðun Getureglan og froðan Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Rætin Rót í þrettán ár Ketill Guðmundsson skrifar Skoðun Hvernig lögum við fegurðarskyn okkar að orkuskiptabyltingunni? Páll Jakob Líndal skrifar Skoðun Frítt í strætó í dag Margrét Rós Sigurjónsdóttir skrifar Skoðun Er ekki kominn tími til að endurskoða íslenska kjarasamningamódelið? Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Hinn háskalegi hugsunarháttur Sighvatur Björgvinsson skrifar Skoðun Alþjóðadagur friðarmenningar 21. september Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun 37% og reikningskúnstir Viðskiptaráðs Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Hvers vegna hrynur námsárangur á Íslandi en ekki á Englandi? Guðrún Sævarsdóttir skrifar Skoðun Heilbrigð skynsemi Einar Bárðarson skrifar Skoðun Samsköttun hjóna – allt annar hlutur? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Tæknin í okkar þágu – ekki öfugt Halla Tómasdóttir skrifar Skoðun Pólland setur jurtaríkið á matseðilinn Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Hún þekkir mig með hjartanu Thelma Jónsdóttir skrifar Skoðun Hvalveiðum er lokið... í bili Sigurlaug Knudsen Stefánsdóttir skrifar Sjá meira
Þegar ég hóf nám við Háskóla Íslands fyrir tveimur árum hafði ég ekki mikinn áhuga á stúdentapólitík. Það kemur þeim sem þekkja mig kannski á óvart, enda hef ég alltaf haft mikinn áhuga á stjórnmálum og gaman af félagsstörfum. Stúdentapólitíkina þekkti ég þó aðeins lauslega og taldi ég hana ekki vera fyrir mig. Ég vissi að þar væru tvær fylkingar, Vaka og Röskva, og eins og svo margir hafði ég einhverja fyrirframgefna mynd af hvorri þeirra. Þegar leið á veturinn neyddist ég síðan, eins og flestir háskólanemar, til að kynnast stúdentapólitíkinni betur. Ekki endilega af eigin frumkvæði, heldur í gegnum samfélagsmiðla, kosningabaráttu og auðvitað símtölin. Því ef það er eitthvað sem Vaka og Röskva geta sameinast um þá er það trúin á að háskólanemar svari í símann. Þegar ég fór loksins að hlusta á það sem báðar hreyfingarnar höfðu að segja varð mér ljóst að ég vildi ekki velja fylkingu út frá fyrirframákveðnum hugmyndum. Ég kynnti mér málin og tók síðan afstöðu. Ég valdi Vöku. Það sem heillaði mig við Vöku er að þar kemur saman fólk með ólíkan bakgrunn og ólíkar pólitískar skoðanir, en sameinast um ákveðin grunngildi og sameiginlega hagsmuni. Maður þarf ekki að vera sammála um allt til að geta setið við sama borð og unnið saman. Það er þess vegna sem mér finnst umræðan um þjóðaratkvæðagreiðsluna 29. ágúst stundum svo einkennileg. Háskólinn kennir manni margt, en eitt af því mikilvægasta er hvernig maður kemst að niðurstöðu. Að afla sér upplýsinga, kynna sér heimildir, spyrja spurninga og beita gagnrýninni hugsun. Við eigum ekki að byrja á svarinu og leita svo að rökum sem passa við það. Við eigum að kanna málið fyrst og taka síðan afstöðu. Þess vegna finnst mér umræðan fyrir þjóðaratkvæðagreiðsluna oft svo einkennileg. Á morgun erum við ekki að kjósa um aðild að Evrópusambandinu, heldur um aðildarviðræður. Með já-i fáum við samning á borðið og þar með svör við spurningunum sem skipta okkur máli. Við eigum ekkert að óttast slíkt ferli. Noregur hefur tvisvar farið í aðildarviðræður við ESB, fengið samning og kosið um hann í þjóðaratkvæðagreiðslu. Í bæði skiptin sögðu Norðmenn nei og gengu einfaldlega ekki inn. Já núna varðveitir því bæði framtíðar já-ið og framtíðar nei-ið. Það heldur báðum dyrum opnum og gefur okkur tækifæri til að taka þessa stóru ákvörðun þegar við vitum raunverulega hvað okkur stendur til boða. Það gerir nei ekki. Nei lokar dyrunum áður en við vitum hvað er hinum megin og byggir ákvörðunina á ágiskunum. Á rúmri öld höfum við Íslendingar öðlast fullveldi og sjálfstæði, byggt upp öflugri sjávarútveg, umbreytt landbúnaði og tekið gríðarlegum framförum á öllum sviðum. Það er saga sterkra og framsýnna Íslendinga sem þorðu að líta út fyrir landsteinana, sækja sér þekkingu og semja um eigin hagsmuni. Við höfum ekki náð þessum árangri með því að gefa okkur fyrirfram að niðurstaðan yrði slæm. Við höfum farið sterk, stolt og örugg að samningaborðinu og barist fyrir því sem skiptir okkur máli. Af hverju ætti Ísland að gera eitthvað annað? Við erum lítil þjóð, en við eigum ekki að gera lítið úr okkur sjálfum eða gefa okkur fyrirfram að við getum ekki náð góðri niðurstöðu. Þann 29. ágúst vil ég ekki loka neinum dyrum fyrir Ísland vegna þess að ég er ekki alveg viss. Ég vil kynna mér valkostina með því að fá svörin á borðið og taka þannig upplýsta ákvörðun. Þess vegna ætla ég að segja já til að sjá þann 29. ágúst. Höfundur er verkfræðinemi við HÍ.
Skoðun Umferðartafir á höfuðborgarsvæðinu – Hver er staðan og hvert stefnir? Þórarinn Hjaltason skrifar
Skoðun Er ekki kominn tími til að endurskoða íslenska kjarasamningamódelið? Þórir Garðarsson skrifar