Í krónuklóm Jón Bragi Gunnlaugsson skrifar 25. ágúst 2026 17:02 Meðal helstu raka þeirra sem vilja ekki ganga í ESB og taka upp EVRU eru að sveigjanleiki Íslansku krónunnar komi í veg fyrir atvinnuleysi. Valið standi milli sjálfstæðrar peningastefnu eða atvinnuleysis. Nýlega fréttist að 1.100 – 1.400 iðnaðarmenn hefðu misst vinnuna undanfarna mánuði. Þegar að er gáð sést að það hefur engin áhrif á uppsetningu vindmilla Landsvirkjunar, það hefur heldur ekki áhrif á framkvæmdir Landsnets, uppbyggingu gagnavera, framkvæmdir við landeldisstöðvar, fjárfestingar stærri sjávarútvegsfyrirtækja, eða annarra sem yfirgefið hafa krónuhagkerfið. Hinn bitri veruleiki Uppsagnirnar eru nær eingöngu bundnar við þá sem fjármagna framkvæmdirnar með Íslenskum krónum. Það mætti líka orða þetta þannig að uppsagnirnar væru að mestu bundnar við fyrirtæki þar sem áhrifa stýrivaxtabreytinga Selabankans gætti. Þá erum við að tala um byggingu íbúðarhúsnæðis, framkvæmdir minni fyrirtækja og aðra þá sem fastir eru í krónuklóm. Hvimleið hliðaráhrif Þó það tengist atvinnuleysi ekki beint,þá skapar það mikinn og óþarfan kostnað við að vera sífellt að setja framkvæmdir í bið og síðan endurræsa. Töluverðu af þessum heljarsveiflum er mætt með breytingum á fjölda erlendra iðnaðarmanna á hverjum tíma. Þegar starfsfólk er sent heim þá er engin trygging fyrir því að það komi til baka í næstu uppsveiflu. Þar sem Íslenskar kröfur eru oft mun strangari en þekkist frá heimalandi viðkomandi gerir þetta það að verkum að sífellt er verið að þjálfa nýtt fólk í Íslenskum vinnubrögðum til að mæta Íslenskum kröfum. Þetta er bæði dýrt og stóreykur hættur á hvimleiðum fylgikvilla; GÖLLUM. Fallin kenning Þó kenningin um samspil gengis og atvinnuleysis hafi verið rétt á sínum tíma þá passar hún mjög illa inn í raunveruleikann á Íslenskum vinnumarkaði. Bæði er þáttur erlends vinnuafls orðinn mun mikilvægari til að mæta sveiflum í vinnuaflsþörf og síðan hefur það komið berlega í ljós að hún gildir alls ekki í þjóðfélagi sem notar þrjú gjaldmiðlaumhverfi; Íslenska krónu, verðtryggða krónu og erlendar uppgjörsmyntir. Þegar umhverfi byggingariðnaðarins er skoðað nánar sést að grunnþarfirnar eru keimlikar því sem annar iðnaður sækist eftir; Fyrirsjáanleiki, stöðugleiki og samfelldni. Ekkert af þessu mun nást með Íslenskri krónu, gjaldmiðli með innbyggða sjálfstortímingarhvöt. Náum stöðugleika og segjum: JÁ til að sJÁ. Höfundur er cand. oecon og MBA. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Hinn háskalegi hugsunarháttur Sighvatur Björgvinsson Skoðun Umferðartafir á höfuðborgarsvæðinu – Hver er staðan og hvert stefnir? Þórarinn Hjaltason Skoðun Sigurganga málaflokka Flokks fólksins Jónína Björk Óskarsdóttir Skoðun Frítt í strætó í dag Margrét Rós Sigurjónsdóttir Skoðun Á rafmagnskrossara á göngustíg á hundrað og þaðan inn í eilífðina Davíð Bergmann Skoðun Rætin Rót í þrettán ár Ketill Guðmundsson Skoðun Er ekki kominn tími til að endurskoða íslenska kjarasamningamódelið? Þórir Garðarsson Skoðun Hvern á verkfallið að bíta? Gunnar Ármannsson Skoðun NPA er ekki verðlaun fyrir samþykkta hegðun Rúnar Björn Herrera Þorkelsson Skoðun Uppsagnir í Stjórnarráðinu Hrafnkell Tumi Kolbeinsson Skoðun Skoðun Skoðun Verður Vogi lokað? Rósa Guðbjartsdóttir skrifar Skoðun Hvað eruð þið að gera í ÖBÍ? Elísa Ósk Línadóttir skrifar Skoðun Hvern á verkfallið að bíta? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun NPA er ekki verðlaun fyrir samþykkta hegðun Rúnar Björn Herrera Þorkelsson skrifar Skoðun Samdráttur í losun Íslands – en ekki kerfisbreyting Sigurpáll Ingibergsson skrifar Skoðun Við tryggjum ekki lýðræðið eftir á Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Veit hið opinbera hvað virkar? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Evrópa Henry Alexander Henrysson skrifar Skoðun Skeifan í smjörinu Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Þetta reddast: en hvað ef það reddast ekki? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Umferðartafir á höfuðborgarsvæðinu – Hver er staðan og hvert stefnir? Þórarinn Hjaltason skrifar Skoðun Málshraðasögur 2. hluti — Forsjármál Eva Hauksdóttir skrifar Skoðun Á rafmagnskrossara á göngustíg á hundrað og þaðan inn í eilífðina Davíð Bergmann skrifar Skoðun Er afleiðingin orsök? Hjálmtýr Heiðdal skrifar Skoðun Uppsagnir í Stjórnarráðinu Hrafnkell Tumi Kolbeinsson skrifar Skoðun Sigurganga málaflokka Flokks fólksins Jónína Björk Óskarsdóttir skrifar Skoðun Getureglan og froðan Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Rætin Rót í þrettán ár Ketill Guðmundsson skrifar Skoðun Hvernig lögum við fegurðarskyn okkar að orkuskiptabyltingunni? Páll Jakob Líndal skrifar Skoðun Frítt í strætó í dag Margrét Rós Sigurjónsdóttir skrifar Skoðun Er ekki kominn tími til að endurskoða íslenska kjarasamningamódelið? Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Hinn háskalegi hugsunarháttur Sighvatur Björgvinsson skrifar Skoðun Alþjóðadagur friðarmenningar 21. september Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun 37% og reikningskúnstir Viðskiptaráðs Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Hvers vegna hrynur námsárangur á Íslandi en ekki á Englandi? Guðrún Sævarsdóttir skrifar Skoðun Heilbrigð skynsemi Einar Bárðarson skrifar Skoðun Samsköttun hjóna – allt annar hlutur? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Tæknin í okkar þágu – ekki öfugt Halla Tómasdóttir skrifar Skoðun Pólland setur jurtaríkið á matseðilinn Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Hún þekkir mig með hjartanu Thelma Jónsdóttir skrifar Sjá meira
Meðal helstu raka þeirra sem vilja ekki ganga í ESB og taka upp EVRU eru að sveigjanleiki Íslansku krónunnar komi í veg fyrir atvinnuleysi. Valið standi milli sjálfstæðrar peningastefnu eða atvinnuleysis. Nýlega fréttist að 1.100 – 1.400 iðnaðarmenn hefðu misst vinnuna undanfarna mánuði. Þegar að er gáð sést að það hefur engin áhrif á uppsetningu vindmilla Landsvirkjunar, það hefur heldur ekki áhrif á framkvæmdir Landsnets, uppbyggingu gagnavera, framkvæmdir við landeldisstöðvar, fjárfestingar stærri sjávarútvegsfyrirtækja, eða annarra sem yfirgefið hafa krónuhagkerfið. Hinn bitri veruleiki Uppsagnirnar eru nær eingöngu bundnar við þá sem fjármagna framkvæmdirnar með Íslenskum krónum. Það mætti líka orða þetta þannig að uppsagnirnar væru að mestu bundnar við fyrirtæki þar sem áhrifa stýrivaxtabreytinga Selabankans gætti. Þá erum við að tala um byggingu íbúðarhúsnæðis, framkvæmdir minni fyrirtækja og aðra þá sem fastir eru í krónuklóm. Hvimleið hliðaráhrif Þó það tengist atvinnuleysi ekki beint,þá skapar það mikinn og óþarfan kostnað við að vera sífellt að setja framkvæmdir í bið og síðan endurræsa. Töluverðu af þessum heljarsveiflum er mætt með breytingum á fjölda erlendra iðnaðarmanna á hverjum tíma. Þegar starfsfólk er sent heim þá er engin trygging fyrir því að það komi til baka í næstu uppsveiflu. Þar sem Íslenskar kröfur eru oft mun strangari en þekkist frá heimalandi viðkomandi gerir þetta það að verkum að sífellt er verið að þjálfa nýtt fólk í Íslenskum vinnubrögðum til að mæta Íslenskum kröfum. Þetta er bæði dýrt og stóreykur hættur á hvimleiðum fylgikvilla; GÖLLUM. Fallin kenning Þó kenningin um samspil gengis og atvinnuleysis hafi verið rétt á sínum tíma þá passar hún mjög illa inn í raunveruleikann á Íslenskum vinnumarkaði. Bæði er þáttur erlends vinnuafls orðinn mun mikilvægari til að mæta sveiflum í vinnuaflsþörf og síðan hefur það komið berlega í ljós að hún gildir alls ekki í þjóðfélagi sem notar þrjú gjaldmiðlaumhverfi; Íslenska krónu, verðtryggða krónu og erlendar uppgjörsmyntir. Þegar umhverfi byggingariðnaðarins er skoðað nánar sést að grunnþarfirnar eru keimlikar því sem annar iðnaður sækist eftir; Fyrirsjáanleiki, stöðugleiki og samfelldni. Ekkert af þessu mun nást með Íslenskri krónu, gjaldmiðli með innbyggða sjálfstortímingarhvöt. Náum stöðugleika og segjum: JÁ til að sJÁ. Höfundur er cand. oecon og MBA.
Skoðun Umferðartafir á höfuðborgarsvæðinu – Hver er staðan og hvert stefnir? Þórarinn Hjaltason skrifar
Skoðun Er ekki kominn tími til að endurskoða íslenska kjarasamningamódelið? Þórir Garðarsson skrifar