Er ís­lensk út­gerð og kvóta­kerfi góð á­stæða til að kjósa já 29. ágúst?

Ég hef undanfarið rekist á nokkrar stöðuuppfærslur á Fésbókinni og greinar þar sem viðkomandi gerir grein fyrir atkvæði sínu 29. ágúst næstkomandi. Þar er talið til að fólk sem ætli sér að segja nei, sé helst eitthvað ,,auðvaldspakk” og kvótaeigendur sem vilja halda í óbreytt kerfi. Kvótinn sé í eigu nokkurra fjölskyldna á Íslandi og það sé ekki greitt eðlilegt gjald fyrir afnot af auðlindinni. Þá er sums staðar beinlínis gefið í skyn að nauðsynlegt sé að kjósa já til þess á einhvern hátt að hegna kvótaeigendum. Þetta finnst mér vægast sagt dapurlegur málflutningur.

Kvótakerfinu var komið á á Íslandi 1984 f.o.f. til að koma stjórn á fiskveiði og draga úr ofveiði. Aflaheimildum og aflamarki er úthlutað árlega í öllum fiskitegundum sem veitt er úr af fiskistofu, eftir ráðgjöf frá Hafrannsóknarstofnun og er sú ráðgjöf byggð á rannsóknum á stærð og ástandi fiskistofna. Þetta kerfi er ekki gallalaust en hefur þó gefist svo vel að það er talið besta fiskveiðistjórnunarkerfi í heimi af þeim sem til þekkja og rányrkja þekkist ekki hér sem er meira en hægt er að segja um Evrópusambandið.

Íslensk sjávarútvegsfyrirtæki eru vel rekin og skila vissulega arði í þjóðarbúið. Þau borga laun, launatengd gjöld, skatta og einnig veiðigjöld sem eins og glöggir menn muna voru hækkuð eftir að núverandi ríkisstjórn tók við. Þá eru fyrirtæki eins og Brim, Síldarvinnslan og Ísfélagið skráð á hlutabréfamarkað og meðal stærstu hluthafanna eru lífeyrissjóðir landsins, þannig að þau okkar sem borga í lífeyrissjóð eigum þannig flest okkar skerf í þessum fyrirtækjum.

Sjávarútvegsfyrirtækin eru ein mikilvægasta undirstaða efnahags landsins, þau standa undir 40% af vöruútflutningi þjóðarinnar og þar með gjaldeyristekjum sem gera okkur kleyft að kaupa inn vörur frá útlöndum. Þá hafa þessi fyrirtæki fjárfest í öðrum fyrirtækjum t.d. á sviðum tæknilausna.

Ef svo illa fer að kosið verði já þann 29. ágúst og Ísland gengur í kjölfarið í Evrópusambandið þá verður erlendum aðilum gert kleyft að kaupa upp sjávarútvegsfyrirtæki á Íslandi, í dag mega þau eiga 25% en það verður ekkert sem stoppar þau í að eignast þau að fullu. Það hefur verið látið að því liggja að Ísland sé stórveldi þegar kemur að sjávarútvegi en í ESB t.d. á Spáni og Hollandi eru til mun stærri fyrirtæki en eru hér á landi. Þessi fyrirtæki munu senda hingað verksmiðjuskip sem geta unnið aflann um borð eða siglt með hann til vinnslu þar sem launakostnaður er lægri en hér á landi. Þetta verður til þess að ekki aðeins aflinn heldur einnig störf tengd bæði veiðum og vinnslu flytjast úr landi.

Ísland hefur komist langt síðan 1984 og hagsæld er með því mesta sem gerist í Evrópu, það er ekki síst sjávarútveginum að þakka. Þeir sem eru komnir yfir miðjan aldur muna kannski hvernig ástandið var hér áður en kvótakerfinu var komið á og stór hluti af útsvari Reykvíkinga fór í það að halda Bæjarútgerð Reykjavíkur á floti. Þannig er ástandið í dag í mörgum löndum Evrópu þar sem útgerðin er rekin með miklum ríkisstyrkjum.

Við eigum að vera stolt af því að eiga vel rekin fyrirtæki á Íslandi sem standa undir útflutningi og efnahag landsins.

Ég hef ekki komið auga á neinar góðar ástæður fyrir því að kjósa já á laugardaginn og sjávarútvegurinn og kvótakerfið eru það svo sannarlega ekki.

Höfundur er læknir, ekki kvótadrottning og á engra beinna hagsmuna að gæta af sjávarútvegi, að öðru leyti en því að greiða í lífeyrissjóð.