Vaxtaþrælarnir og hinir Ingólfur Sverrisson skrifar 20. ágúst 2026 22:46 Þegar vextir hafa nú verið hækkaðir enn einu sinni beinist athyglin að þeim hópum í þjóðfélaginu sem sú ráðstöfun snertir ekki neitt og láta sér þær því litlu skipta. Hóparnir sem hér um ræðir eru til dæmis fyrirtækin 260 sem færa allt sitt í evrum eða dollurum og sækja ódýrt lánsfé til uppbyggingar og reksturs til útlanda, við sem erum komin á efri ár og skuldum ekki lengur neitt og þau innlendu fyrirtæki og stofnanir sem skvera hækkunum út í verðlagið án þess að hika og blanda samvisku sinni ekkert í þau viðbrögð. Enda þótt þessir aðilar eigi sinn ríka þátt í verðbólgunni, sem vaxtahækkuninni er ætlað að vinna á, axla þeir sannarlega ekki nokkurn einasta hlut þeirrar byrðar sem þýðir fyrir vikið að hún leggst með enn meiri þunga á unga fólkið í þessu landi. Fólkið sem er að basla við að kaupa sér húsnæði og þarf að slá dýr lán í lokaða krónuhagkerfinu okkar. Með þessum hætti er búið að skipta þjóðinni haganlega í tvo hópa þar sem annar tekur á sig allar vaxtabyrðarnar í raun en við hin sleppum alveg frá því og högnumst frekar en hitt á þessum frumstæðu vinnubrögðum. Margir reyna að telja sér og öðrum trú um að þetta óláns fyrirkomulag hafi eitthvað með sjálfstæði þjóðarinnar og fullveldi að gera. Öll breyting á því til jöfnunar og sanngirni verði til þess að við glötum fullveldinu og allt fari í kalda kol enda þótt engin dæmi séu um slíkt meðal þeirra þjóða í ESB sem hafa tekið upp evruna sem gjaldmiðil. Bent hefur verið á að með því að skoða þá möguleika sem opnast með hugsanlegri fullri þátttöku í ESB og upptöku evru gætu myndast nýjar leiðir til að halda aftur af verðbólgunni og hennar slæmu afleiðingum. Þá rísa upp forréttindahóparnir sem áður er getið og blómstra í núverandi kerfi og telja því allt til foráttu. Það hljóti að vera til aðrar leiðir til að tryggja þeim forréttindin áfram og að nauðsynlegt sé að staðfesta ósanngirnina í stjórnarskrá lýðveldisins. Óstaðfestar fregnir úr þeim herbúðum herma að þeir vilji setja í stjórnarskrána ákvæði á þá leið að þeir sem eru lokaðir inni í krónuhagkerfinu skuli ávallt bera byrðar sem fylgja háum vöxtum hér á landi. Það sé gríðarlega mikilvægt til að halda fullveldi Íslands hreinu og óspilltu gagnvart erlendri ásælni. Nú er runnin upp sú tíð að meira segja Sjálfstæðisflokkurinn telur vandalaust að ráða fram úr verðbólgunni í núverandi krónuhagkerfi enda þótt hann hafi sjálfur setið við stjórnvöldin áratugum saman og opinberað átakanlegt getuleysi sitt í þeim efnum. En nú getur sá góði flokkur leyst það auðveldlega sem þeir gátu ekki áður og eru þess vegna andvígir að ræða við ESB um fulla aðild því þeir hafi öðlast einhvers konar skyggnigáfu og vita nákvæmlega hvað muni koma út úr samningi sem aldrei hefur verið rætt um eða komist á blað. Slík afstaða hefur oft verið kölluð drýldni enda vita Sjálfstæðismenn ekkert frekar en aðrir hvað muni standa í samningi sem ekki hefur séð dagsins ljós. Eins gott að fyrrum forystumenn þessa góða flokks hafa ekki heyrt um þessa neikvæðni gagnvart nánara samstarfi landa sem byggja Evrópu. Þá er næsta víst að þeir mundu undrast stórum og gera alvarlegar athugasemdir við málflutning eftirmanna sinna. Alltént þreyttist Bjarni Benediktsson formaður flokksins á árunum 1963 til 1970 aldrei á að hamra á nauðsyn þess að taka þátt í vestrænni samvinnu og studdi dyggilega aðildina að NATO. Ekkert hik á þeim bæ þá og vandræðagangur ekki leyfður undir hans forystu. Nú er loks runninn upp rétti tíminn til að leita nýrra leiða með okkar ágætu nágrönnum í ESB og leysa unga fólkið okkar, sprotafyrirtæki og önnur minni fyrirtæki úr þeim fjötrum sem krónuhagkerfið hefur hneppt þau í. Þá fyrst mætti kalla Íslendinga frjálsa og fullvalda þjóð þar sem jöfnuður ríkir enda lagt af þann ósið að skipta þegnunum í tvo hópa: Vaxtaþrælana og hina sem sleppa alltaf. Höfundur er eftirlaunaþegi og fyrrum forstöðumaður samtaka fyrirtækja í málm- og skipaiðnaði. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Ingólfur Sverrisson Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Hinn háskalegi hugsunarháttur Sighvatur Björgvinsson Skoðun Umferðartafir á höfuðborgarsvæðinu – Hver er staðan og hvert stefnir? Þórarinn Hjaltason Skoðun Sigurganga málaflokka Flokks fólksins Jónína Björk Óskarsdóttir Skoðun Frítt í strætó í dag Margrét Rós Sigurjónsdóttir Skoðun Á rafmagnskrossara á göngustíg á hundrað og þaðan inn í eilífðina Davíð Bergmann Skoðun Er ekki kominn tími til að endurskoða íslenska kjarasamningamódelið? Þórir Garðarsson Skoðun Rætin Rót í þrettán ár Ketill Guðmundsson Skoðun Uppsagnir í Stjórnarráðinu Hrafnkell Tumi Kolbeinsson Skoðun Málshraðasögur 2. hluti — Forsjármál Eva Hauksdóttir Skoðun Er afleiðingin orsök? Hjálmtýr Heiðdal Skoðun Skoðun Skoðun Hvað eruð þið að gera í ÖBÍ? Elísa Ósk Línadóttir skrifar Skoðun Hvern á verkfallið að bíta? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun NPA er ekki verðlaun fyrir samþykkta hegðun Rúnar Björn Herrera Þorkelsson skrifar Skoðun Samdráttur í losun Íslands – en ekki kerfisbreyting Sigurpáll Ingibergsson skrifar Skoðun Við tryggjum ekki lýðræðið eftir á Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Veit hið opinbera hvað virkar? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Evrópa Henry Alexander Henrysson skrifar Skoðun Skeifan í smjörinu Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Þetta reddast: en hvað ef það reddast ekki? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Umferðartafir á höfuðborgarsvæðinu – Hver er staðan og hvert stefnir? Þórarinn Hjaltason skrifar Skoðun Málshraðasögur 2. hluti — Forsjármál Eva Hauksdóttir skrifar Skoðun Á rafmagnskrossara á göngustíg á hundrað og þaðan inn í eilífðina Davíð Bergmann skrifar Skoðun Er afleiðingin orsök? Hjálmtýr Heiðdal skrifar Skoðun Uppsagnir í Stjórnarráðinu Hrafnkell Tumi Kolbeinsson skrifar Skoðun Sigurganga málaflokka Flokks fólksins Jónína Björk Óskarsdóttir skrifar Skoðun Getureglan og froðan Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Rætin Rót í þrettán ár Ketill Guðmundsson skrifar Skoðun Hvernig lögum við fegurðarskyn okkar að orkuskiptabyltingunni? Páll Jakob Líndal skrifar Skoðun Frítt í strætó í dag Margrét Rós Sigurjónsdóttir skrifar Skoðun Er ekki kominn tími til að endurskoða íslenska kjarasamningamódelið? Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Hinn háskalegi hugsunarháttur Sighvatur Björgvinsson skrifar Skoðun Alþjóðadagur friðarmenningar 21. september Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun 37% og reikningskúnstir Viðskiptaráðs Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Hvers vegna hrynur námsárangur á Íslandi en ekki á Englandi? Guðrún Sævarsdóttir skrifar Skoðun Heilbrigð skynsemi Einar Bárðarson skrifar Skoðun Samsköttun hjóna – allt annar hlutur? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Tæknin í okkar þágu – ekki öfugt Halla Tómasdóttir skrifar Skoðun Pólland setur jurtaríkið á matseðilinn Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Hún þekkir mig með hjartanu Thelma Jónsdóttir skrifar Skoðun Hvalveiðum er lokið... í bili Sigurlaug Knudsen Stefánsdóttir skrifar Sjá meira
Þegar vextir hafa nú verið hækkaðir enn einu sinni beinist athyglin að þeim hópum í þjóðfélaginu sem sú ráðstöfun snertir ekki neitt og láta sér þær því litlu skipta. Hóparnir sem hér um ræðir eru til dæmis fyrirtækin 260 sem færa allt sitt í evrum eða dollurum og sækja ódýrt lánsfé til uppbyggingar og reksturs til útlanda, við sem erum komin á efri ár og skuldum ekki lengur neitt og þau innlendu fyrirtæki og stofnanir sem skvera hækkunum út í verðlagið án þess að hika og blanda samvisku sinni ekkert í þau viðbrögð. Enda þótt þessir aðilar eigi sinn ríka þátt í verðbólgunni, sem vaxtahækkuninni er ætlað að vinna á, axla þeir sannarlega ekki nokkurn einasta hlut þeirrar byrðar sem þýðir fyrir vikið að hún leggst með enn meiri þunga á unga fólkið í þessu landi. Fólkið sem er að basla við að kaupa sér húsnæði og þarf að slá dýr lán í lokaða krónuhagkerfinu okkar. Með þessum hætti er búið að skipta þjóðinni haganlega í tvo hópa þar sem annar tekur á sig allar vaxtabyrðarnar í raun en við hin sleppum alveg frá því og högnumst frekar en hitt á þessum frumstæðu vinnubrögðum. Margir reyna að telja sér og öðrum trú um að þetta óláns fyrirkomulag hafi eitthvað með sjálfstæði þjóðarinnar og fullveldi að gera. Öll breyting á því til jöfnunar og sanngirni verði til þess að við glötum fullveldinu og allt fari í kalda kol enda þótt engin dæmi séu um slíkt meðal þeirra þjóða í ESB sem hafa tekið upp evruna sem gjaldmiðil. Bent hefur verið á að með því að skoða þá möguleika sem opnast með hugsanlegri fullri þátttöku í ESB og upptöku evru gætu myndast nýjar leiðir til að halda aftur af verðbólgunni og hennar slæmu afleiðingum. Þá rísa upp forréttindahóparnir sem áður er getið og blómstra í núverandi kerfi og telja því allt til foráttu. Það hljóti að vera til aðrar leiðir til að tryggja þeim forréttindin áfram og að nauðsynlegt sé að staðfesta ósanngirnina í stjórnarskrá lýðveldisins. Óstaðfestar fregnir úr þeim herbúðum herma að þeir vilji setja í stjórnarskrána ákvæði á þá leið að þeir sem eru lokaðir inni í krónuhagkerfinu skuli ávallt bera byrðar sem fylgja háum vöxtum hér á landi. Það sé gríðarlega mikilvægt til að halda fullveldi Íslands hreinu og óspilltu gagnvart erlendri ásælni. Nú er runnin upp sú tíð að meira segja Sjálfstæðisflokkurinn telur vandalaust að ráða fram úr verðbólgunni í núverandi krónuhagkerfi enda þótt hann hafi sjálfur setið við stjórnvöldin áratugum saman og opinberað átakanlegt getuleysi sitt í þeim efnum. En nú getur sá góði flokkur leyst það auðveldlega sem þeir gátu ekki áður og eru þess vegna andvígir að ræða við ESB um fulla aðild því þeir hafi öðlast einhvers konar skyggnigáfu og vita nákvæmlega hvað muni koma út úr samningi sem aldrei hefur verið rætt um eða komist á blað. Slík afstaða hefur oft verið kölluð drýldni enda vita Sjálfstæðismenn ekkert frekar en aðrir hvað muni standa í samningi sem ekki hefur séð dagsins ljós. Eins gott að fyrrum forystumenn þessa góða flokks hafa ekki heyrt um þessa neikvæðni gagnvart nánara samstarfi landa sem byggja Evrópu. Þá er næsta víst að þeir mundu undrast stórum og gera alvarlegar athugasemdir við málflutning eftirmanna sinna. Alltént þreyttist Bjarni Benediktsson formaður flokksins á árunum 1963 til 1970 aldrei á að hamra á nauðsyn þess að taka þátt í vestrænni samvinnu og studdi dyggilega aðildina að NATO. Ekkert hik á þeim bæ þá og vandræðagangur ekki leyfður undir hans forystu. Nú er loks runninn upp rétti tíminn til að leita nýrra leiða með okkar ágætu nágrönnum í ESB og leysa unga fólkið okkar, sprotafyrirtæki og önnur minni fyrirtæki úr þeim fjötrum sem krónuhagkerfið hefur hneppt þau í. Þá fyrst mætti kalla Íslendinga frjálsa og fullvalda þjóð þar sem jöfnuður ríkir enda lagt af þann ósið að skipta þegnunum í tvo hópa: Vaxtaþrælana og hina sem sleppa alltaf. Höfundur er eftirlaunaþegi og fyrrum forstöðumaður samtaka fyrirtækja í málm- og skipaiðnaði.
Skoðun Umferðartafir á höfuðborgarsvæðinu – Hver er staðan og hvert stefnir? Þórarinn Hjaltason skrifar
Skoðun Er ekki kominn tími til að endurskoða íslenska kjarasamningamódelið? Þórir Garðarsson skrifar