Vaxtaþrælarnir og hinir Ingólfur Sverrisson skrifar 20. ágúst 2026 22:46 Þegar vextir hafa nú verið hækkaðir enn einu sinni beinist athyglin að þeim hópum í þjóðfélaginu sem sú ráðstöfun snertir ekki neitt og láta sér þær því litlu skipta. Hóparnir sem hér um ræðir eru til dæmis fyrirtækin 260 sem færa allt sitt í evrum eða dollurum og sækja ódýrt lánsfé til uppbyggingar og reksturs til útlanda, við sem erum komin á efri ár og skuldum ekki lengur neitt og þau innlendu fyrirtæki og stofnanir sem skvera hækkunum út í verðlagið án þess að hika og blanda samvisku sinni ekkert í þau viðbrögð. Enda þótt þessir aðilar eigi sinn ríka þátt í verðbólgunni, sem vaxtahækkuninni er ætlað að vinna á, axla þeir sannarlega ekki nokkurn einasta hlut þeirrar byrðar sem þýðir fyrir vikið að hún leggst með enn meiri þunga á unga fólkið í þessu landi. Fólkið sem er að basla við að kaupa sér húsnæði og þarf að slá dýr lán í lokaða krónuhagkerfinu okkar. Með þessum hætti er búið að skipta þjóðinni haganlega í tvo hópa þar sem annar tekur á sig allar vaxtabyrðarnar í raun en við hin sleppum alveg frá því og högnumst frekar en hitt á þessum frumstæðu vinnubrögðum. Margir reyna að telja sér og öðrum trú um að þetta óláns fyrirkomulag hafi eitthvað með sjálfstæði þjóðarinnar og fullveldi að gera. Öll breyting á því til jöfnunar og sanngirni verði til þess að við glötum fullveldinu og allt fari í kalda kol enda þótt engin dæmi séu um slíkt meðal þeirra þjóða í ESB sem hafa tekið upp evruna sem gjaldmiðil. Bent hefur verið á að með því að skoða þá möguleika sem opnast með hugsanlegri fullri þátttöku í ESB og upptöku evru gætu myndast nýjar leiðir til að halda aftur af verðbólgunni og hennar slæmu afleiðingum. Þá rísa upp forréttindahóparnir sem áður er getið og blómstra í núverandi kerfi og telja því allt til foráttu. Það hljóti að vera til aðrar leiðir til að tryggja þeim forréttindin áfram og að nauðsynlegt sé að staðfesta ósanngirnina í stjórnarskrá lýðveldisins. Óstaðfestar fregnir úr þeim herbúðum herma að þeir vilji setja í stjórnarskrána ákvæði á þá leið að þeir sem eru lokaðir inni í krónuhagkerfinu skuli ávallt bera byrðar sem fylgja háum vöxtum hér á landi. Það sé gríðarlega mikilvægt til að halda fullveldi Íslands hreinu og óspilltu gagnvart erlendri ásælni. Nú er runnin upp sú tíð að meira segja Sjálfstæðisflokkurinn telur vandalaust að ráða fram úr verðbólgunni í núverandi krónuhagkerfi enda þótt hann hafi sjálfur setið við stjórnvöldin áratugum saman og opinberað átakanlegt getuleysi sitt í þeim efnum. En nú getur sá góði flokkur leyst það auðveldlega sem þeir gátu ekki áður og eru þess vegna andvígir að ræða við ESB um fulla aðild því þeir hafi öðlast einhvers konar skyggnigáfu og vita nákvæmlega hvað muni koma út úr samningi sem aldrei hefur verið rætt um eða komist á blað. Slík afstaða hefur oft verið kölluð drýldni enda vita Sjálfstæðismenn ekkert frekar en aðrir hvað muni standa í samningi sem ekki hefur séð dagsins ljós. Eins gott að fyrrum forystumenn þessa góða flokks hafa ekki heyrt um þessa neikvæðni gagnvart nánara samstarfi landa sem byggja Evrópu. Þá er næsta víst að þeir mundu undrast stórum og gera alvarlegar athugasemdir við málflutning eftirmanna sinna. Alltént þreyttist Bjarni Benediktsson formaður flokksins á árunum 1963 til 1970 aldrei á að hamra á nauðsyn þess að taka þátt í vestrænni samvinnu og studdi dyggilega aðildina að NATO. Ekkert hik á þeim bæ þá og vandræðagangur ekki leyfður undir hans forystu. Nú er loks runninn upp rétti tíminn til að leita nýrra leiða með okkar ágætu nágrönnum í ESB og leysa unga fólkið okkar, sprotafyrirtæki og önnur minni fyrirtæki úr þeim fjötrum sem krónuhagkerfið hefur hneppt þau í. Þá fyrst mætti kalla Íslendinga frjálsa og fullvalda þjóð þar sem jöfnuður ríkir enda lagt af þann ósið að skipta þegnunum í tvo hópa: Vaxtaþrælana og hina sem sleppa alltaf. Höfundur er eftirlaunaþegi og fyrrum forstöðumaður samtaka fyrirtækja í málm- og skipaiðnaði. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Ingólfur Sverrisson Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Ekkert plan, engin sleggja Illugi Gunnarsson Skoðun Hvað vilja ólígarkarnir að þú kjósir 29. ágúst?" Jón Þór Ólafsson Skoðun Þegar Ólafur Ragnar Grímsson vísar veginn Einar Páll Svavarsson Skoðun Hvers vegna vil ég sem Austurríkismaður hvetja Íslendinga til að segja NEI þann 29. ágúst? Stephan Zanzerl Skoðun Afhverju ég ætla að segja JÁ Sverrir Páll Einarsson Skoðun Hvað ef þú hefur rangt fyrir þér? Eyþór Eðvarðsson Skoðun Viltu minni verðbólgu og lægri vexti? Hjörtur J. Guðmundsson Skoðun Hvar eru eigendur Icelandair? Kjartan Björgvinsson Skoðun Kaupmáttur þjóðanna í Meistaradeild Evrópu Stefán Ólafsson Skoðun Þetta er líka sagt af mikilli virðingu Ólafur Margeirsson Skoðun Skoðun Skoðun Vaxtaþrælarnir og hinir Ingólfur Sverrisson skrifar Skoðun Una 72% evrópubúa sér vel í Evrópusambandinu? Andri Sigurðsson skrifar Skoðun EES-líflínan er tekin að trosna Einar Karl Haraldsson skrifar Skoðun Útlensk skólabörn, íslenska og enska Roza Matijević Ismailovski skrifar Skoðun Lyfjamál og ESB Einar Magnússon skrifar Skoðun Aðilar vinnumarkaðar munu áfram gera kjarasamninga innan ESB Kristján Þórður Snæbjarnarson skrifar Skoðun Lokum ekki dyrum Þorsteinn Ólafsson skrifar Skoðun Vellystingar á yfirdrætti Elías Pétursson skrifar Skoðun Nýsköpun í Evrópu: Heildarmyndin sem Hilmar sleppur Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Langmæðgur vilja sjá – frá Flatey til den Haag Guðrún Marta Jónsdóttir ,Guðrún Marta Ársælsdóttir skrifar Skoðun Það er ekki bara fólkið sem þarf að spila með Andri Reyr Haraldsson skrifar Skoðun Hvað þýðir já fyrir bændur? Stefán Magnússon skrifar Skoðun Ef gervigreind sparar okkur tíma — hver fær hann? Stefán Atli Rúnarsson skrifar Skoðun Hvers vegna vil ég sem Austurríkismaður hvetja Íslendinga til að segja NEI þann 29. ágúst? Stephan Zanzerl skrifar Skoðun Hverjir óttast Evrópusambandið? Haukur Logi Jóhannsson skrifar Skoðun Við erum á plastbát í ólgusjó Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Áskorun til samningsaðila vinnumarkaðarins og stjórnvalda um endurskoðunneysluvísitölu og brottfall húsnæðisliðar úr neysluvísitölu skrifar Skoðun ESB, afsal eða útvíkkun á fullveldi? Karl Andersson Claesson skrifar Skoðun Kaupmáttur þjóðanna í Meistaradeild Evrópu Stefán Ólafsson skrifar Skoðun Nei-fólkið mitt, þið eruð svo sæt þegar þið hlýðið Viktor Ólason skrifar Skoðun Fyrirhuguð hækkun á máltíðum fyrir eldra fólk í Reykjavík Steinunn Bergmann skrifar Skoðun Ekkert plan, engin sleggja Illugi Gunnarsson skrifar Skoðun Þetta er líka sagt af mikilli virðingu Ólafur Margeirsson skrifar Skoðun Afhverju ég ætla að segja JÁ Sverrir Páll Einarsson skrifar Skoðun Hvað vilja ólígarkarnir að þú kjósir 29. ágúst?" Jón Þór Ólafsson skrifar Skoðun Hvar er heilbrigðiskerfið mitt? Gunnhildur Erla Davíðsdóttir skrifar Skoðun Hvað ef þú hefur rangt fyrir þér? Eyþór Eðvarðsson skrifar Skoðun Kolkrabbinn, sneiðarnar og eyðing byggðarinnar Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Já, fyrir vísindi, nýsköpun og menningu Logi Einarsson skrifar Skoðun Viltu minni verðbólgu og lægri vexti? Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Sjá meira
Þegar vextir hafa nú verið hækkaðir enn einu sinni beinist athyglin að þeim hópum í þjóðfélaginu sem sú ráðstöfun snertir ekki neitt og láta sér þær því litlu skipta. Hóparnir sem hér um ræðir eru til dæmis fyrirtækin 260 sem færa allt sitt í evrum eða dollurum og sækja ódýrt lánsfé til uppbyggingar og reksturs til útlanda, við sem erum komin á efri ár og skuldum ekki lengur neitt og þau innlendu fyrirtæki og stofnanir sem skvera hækkunum út í verðlagið án þess að hika og blanda samvisku sinni ekkert í þau viðbrögð. Enda þótt þessir aðilar eigi sinn ríka þátt í verðbólgunni, sem vaxtahækkuninni er ætlað að vinna á, axla þeir sannarlega ekki nokkurn einasta hlut þeirrar byrðar sem þýðir fyrir vikið að hún leggst með enn meiri þunga á unga fólkið í þessu landi. Fólkið sem er að basla við að kaupa sér húsnæði og þarf að slá dýr lán í lokaða krónuhagkerfinu okkar. Með þessum hætti er búið að skipta þjóðinni haganlega í tvo hópa þar sem annar tekur á sig allar vaxtabyrðarnar í raun en við hin sleppum alveg frá því og högnumst frekar en hitt á þessum frumstæðu vinnubrögðum. Margir reyna að telja sér og öðrum trú um að þetta óláns fyrirkomulag hafi eitthvað með sjálfstæði þjóðarinnar og fullveldi að gera. Öll breyting á því til jöfnunar og sanngirni verði til þess að við glötum fullveldinu og allt fari í kalda kol enda þótt engin dæmi séu um slíkt meðal þeirra þjóða í ESB sem hafa tekið upp evruna sem gjaldmiðil. Bent hefur verið á að með því að skoða þá möguleika sem opnast með hugsanlegri fullri þátttöku í ESB og upptöku evru gætu myndast nýjar leiðir til að halda aftur af verðbólgunni og hennar slæmu afleiðingum. Þá rísa upp forréttindahóparnir sem áður er getið og blómstra í núverandi kerfi og telja því allt til foráttu. Það hljóti að vera til aðrar leiðir til að tryggja þeim forréttindin áfram og að nauðsynlegt sé að staðfesta ósanngirnina í stjórnarskrá lýðveldisins. Óstaðfestar fregnir úr þeim herbúðum herma að þeir vilji setja í stjórnarskrána ákvæði á þá leið að þeir sem eru lokaðir inni í krónuhagkerfinu skuli ávallt bera byrðar sem fylgja háum vöxtum hér á landi. Það sé gríðarlega mikilvægt til að halda fullveldi Íslands hreinu og óspilltu gagnvart erlendri ásælni. Nú er runnin upp sú tíð að meira segja Sjálfstæðisflokkurinn telur vandalaust að ráða fram úr verðbólgunni í núverandi krónuhagkerfi enda þótt hann hafi sjálfur setið við stjórnvöldin áratugum saman og opinberað átakanlegt getuleysi sitt í þeim efnum. En nú getur sá góði flokkur leyst það auðveldlega sem þeir gátu ekki áður og eru þess vegna andvígir að ræða við ESB um fulla aðild því þeir hafi öðlast einhvers konar skyggnigáfu og vita nákvæmlega hvað muni koma út úr samningi sem aldrei hefur verið rætt um eða komist á blað. Slík afstaða hefur oft verið kölluð drýldni enda vita Sjálfstæðismenn ekkert frekar en aðrir hvað muni standa í samningi sem ekki hefur séð dagsins ljós. Eins gott að fyrrum forystumenn þessa góða flokks hafa ekki heyrt um þessa neikvæðni gagnvart nánara samstarfi landa sem byggja Evrópu. Þá er næsta víst að þeir mundu undrast stórum og gera alvarlegar athugasemdir við málflutning eftirmanna sinna. Alltént þreyttist Bjarni Benediktsson formaður flokksins á árunum 1963 til 1970 aldrei á að hamra á nauðsyn þess að taka þátt í vestrænni samvinnu og studdi dyggilega aðildina að NATO. Ekkert hik á þeim bæ þá og vandræðagangur ekki leyfður undir hans forystu. Nú er loks runninn upp rétti tíminn til að leita nýrra leiða með okkar ágætu nágrönnum í ESB og leysa unga fólkið okkar, sprotafyrirtæki og önnur minni fyrirtæki úr þeim fjötrum sem krónuhagkerfið hefur hneppt þau í. Þá fyrst mætti kalla Íslendinga frjálsa og fullvalda þjóð þar sem jöfnuður ríkir enda lagt af þann ósið að skipta þegnunum í tvo hópa: Vaxtaþrælana og hina sem sleppa alltaf. Höfundur er eftirlaunaþegi og fyrrum forstöðumaður samtaka fyrirtækja í málm- og skipaiðnaði.
Hvers vegna vil ég sem Austurríkismaður hvetja Íslendinga til að segja NEI þann 29. ágúst? Stephan Zanzerl Skoðun
Skoðun Aðilar vinnumarkaðar munu áfram gera kjarasamninga innan ESB Kristján Þórður Snæbjarnarson skrifar
Skoðun Langmæðgur vilja sjá – frá Flatey til den Haag Guðrún Marta Jónsdóttir ,Guðrún Marta Ársælsdóttir skrifar
Skoðun Hvers vegna vil ég sem Austurríkismaður hvetja Íslendinga til að segja NEI þann 29. ágúst? Stephan Zanzerl skrifar
Skoðun Áskorun til samningsaðila vinnumarkaðarins og stjórnvalda um endurskoðunneysluvísitölu og brottfall húsnæðisliðar úr neysluvísitölu skrifar
Hvers vegna vil ég sem Austurríkismaður hvetja Íslendinga til að segja NEI þann 29. ágúst? Stephan Zanzerl Skoðun