Hætta við að bjarga gammablossasjónauka Kjartan Kjartansson skrifar 20. ágúst 2026 10:06 LInk-geimfarið sem átti að bjarga Swift-sjónaukanum frá því að brenna upp í lofthjúpi jarðar. Leiðangur Link misheppnaðist og örlög Swift eru því innsigluð. AP(Sophia Roberts/NASA Leiðangur sem var ætlað að bjarga Swift-geimsjónauka bandarísku geimvísindastofnunarinnar var blásinn af í gær. Fyrir vikið mun sjónaukinn brenna upp í lofthjúpi jarðar í haust eftir áratugalangar athuganir á gammablossum. Swift-sjónaukinn hefur fylgst með svonefndum gammablossum, orkuríkustu sprengingum í alheiminum, allt frá því að honum var fyrst skotið á loft árið 2004. Sporbraut hans um jörðu hefur smám saman hnignað og nú er svo komið að hann á eftir að fuðra upp þegar hann fellur inn í lofthjúp jarðar á næstu mánuðum. Bandaríska geimvísindastofnunin NASA hafði hug á að reyna að framlengja leiðangur Swift. Hún fékk því til liðs við sig geimferðafyrirtækið Katalyst Space Technologies sem var falið að reyna að ýta Swift á hærri braut um jörðina. Vandamál komu hins vegar upp með geimfar Katalyst sem átti að færa sjónaukann. Aðeins örfáum vikum eftir að geimfarið tók á loft í byrjun júlí byrjaði það að snúast stjórnlaust. Verkfræðingum tókst að hægja á snúningnum en hafa áfram átt erfitt með að stýra geimfarinu. Óvíst um mögulega björgun Hubble Af þessum sökum ákváðu NASA og Katalyst að hætta við að bjarga Swift sem NASA greiddi fyrirtækinu þó þrjátíu milljónir dollara, jafnvirði rúmra 3,6 milljarða íslenskra króna, fyrir að gera. „Þetta er ekki niðurstaðan sem við unnum að en hún breytir ekki hvers vegna það var þess virði að láta á þennan leiðangur reyna,“ segir Jared Isaacman, forstjóri NASA. AP-fréttastofan segir að ef björgunarleiðangurinn hefði gengið vel hefði næst átt að reyna að ýta Hubble-geimsjónaukanum á hærri sporbraut. Ekki sé ljóst hvort að af því verði nú. Geimurinn Tækni Bandaríkin Mest lesið „Ég er bara svolítið sár“ Innlent Ekki enn náðst að slökkva í Arnarhreiðri Hitlers Erlent Neglt fyrir glugga og lestarstöðvum lokað Erlent Arnarhreiður Hitlers stendur í ljósum logum Erlent Landsbyggðin „brjáluð“ vegna málsins Innlent Sjö þúsund krónur séu ekki nóg Innlent Óljóst hvers vegna þeir hittust í „völundarhúsi“ bílastæðahússins Innlent Svakaleg lægð í líkingu við metlægðina í síðustu viku nálgast landið Veður „Við erum virkilega þreyttir“ Innlent Geta notað drónana til fulls á ný Erlent Fleiri fréttir Þúsund handteknir og táragasið hvergi sparað Yfir hundrað handteknir í mótmælunum Geta notað drónana til fulls á ný Hafi fengið bréf um ásakanirnar en deildu því ekki með fleirum Minkarækt Dana mun heyra sögunni til Kim fór til Kína Neglt fyrir glugga og lestarstöðvum lokað Ekki enn náðst að slökkva í Arnarhreiðri Hitlers Vopnakapphlaup á Kóreuskaga „Rasísk hryðjuverkaárás“ að mati Macron Arnarhreiður Hitlers stendur í ljósum logum Gríðarlegur viðbúnaður í Frakklandi vegna morgundagsins Segist hafa tryggt staðbundið vopnahlé „Loka“ Vesturbakkanum eftir árás á hermenn Einn látinn eftir mögulega hryðjuverkaárás Thomas Markle sakaður um vörslu barnaníðsefnis Enn einu skipinu sökkt á Svartahafi Flugsamgöngur í lamasessi vegna öflugs fellibyls Saka Kanadamenn um afskipti af kosningunum „Niðurstaðan er sú að hann setti þetta aftur á“ Ákærður fyrir að nauðga sautján ára stúlku en neitar sök Lögðu andstæðingunum vafasöm orð í munn með gervigreind Vilja afsökunarbeiðni frá Kim vegna jarðsprengju Ætlar að halda þingsætinu þrátt fyrir rannsókn á svikum Létu sprengjum rigna yfir Kænugarð Glaumgosinn sem tók við málaliðaveldi föður síns „Nei, Pútín er harðsvíraður morðingi“ Björguðu særðum hermanni með dróna Fulltrúi Trump lofaði „mannvininn“ Pútín Sænskur glæpaforingi ákærður fyrir þrjú morð Sjá meira
Swift-sjónaukinn hefur fylgst með svonefndum gammablossum, orkuríkustu sprengingum í alheiminum, allt frá því að honum var fyrst skotið á loft árið 2004. Sporbraut hans um jörðu hefur smám saman hnignað og nú er svo komið að hann á eftir að fuðra upp þegar hann fellur inn í lofthjúp jarðar á næstu mánuðum. Bandaríska geimvísindastofnunin NASA hafði hug á að reyna að framlengja leiðangur Swift. Hún fékk því til liðs við sig geimferðafyrirtækið Katalyst Space Technologies sem var falið að reyna að ýta Swift á hærri braut um jörðina. Vandamál komu hins vegar upp með geimfar Katalyst sem átti að færa sjónaukann. Aðeins örfáum vikum eftir að geimfarið tók á loft í byrjun júlí byrjaði það að snúast stjórnlaust. Verkfræðingum tókst að hægja á snúningnum en hafa áfram átt erfitt með að stýra geimfarinu. Óvíst um mögulega björgun Hubble Af þessum sökum ákváðu NASA og Katalyst að hætta við að bjarga Swift sem NASA greiddi fyrirtækinu þó þrjátíu milljónir dollara, jafnvirði rúmra 3,6 milljarða íslenskra króna, fyrir að gera. „Þetta er ekki niðurstaðan sem við unnum að en hún breytir ekki hvers vegna það var þess virði að láta á þennan leiðangur reyna,“ segir Jared Isaacman, forstjóri NASA. AP-fréttastofan segir að ef björgunarleiðangurinn hefði gengið vel hefði næst átt að reyna að ýta Hubble-geimsjónaukanum á hærri sporbraut. Ekki sé ljóst hvort að af því verði nú.
Geimurinn Tækni Bandaríkin Mest lesið „Ég er bara svolítið sár“ Innlent Ekki enn náðst að slökkva í Arnarhreiðri Hitlers Erlent Neglt fyrir glugga og lestarstöðvum lokað Erlent Arnarhreiður Hitlers stendur í ljósum logum Erlent Landsbyggðin „brjáluð“ vegna málsins Innlent Sjö þúsund krónur séu ekki nóg Innlent Óljóst hvers vegna þeir hittust í „völundarhúsi“ bílastæðahússins Innlent Svakaleg lægð í líkingu við metlægðina í síðustu viku nálgast landið Veður „Við erum virkilega þreyttir“ Innlent Geta notað drónana til fulls á ný Erlent Fleiri fréttir Þúsund handteknir og táragasið hvergi sparað Yfir hundrað handteknir í mótmælunum Geta notað drónana til fulls á ný Hafi fengið bréf um ásakanirnar en deildu því ekki með fleirum Minkarækt Dana mun heyra sögunni til Kim fór til Kína Neglt fyrir glugga og lestarstöðvum lokað Ekki enn náðst að slökkva í Arnarhreiðri Hitlers Vopnakapphlaup á Kóreuskaga „Rasísk hryðjuverkaárás“ að mati Macron Arnarhreiður Hitlers stendur í ljósum logum Gríðarlegur viðbúnaður í Frakklandi vegna morgundagsins Segist hafa tryggt staðbundið vopnahlé „Loka“ Vesturbakkanum eftir árás á hermenn Einn látinn eftir mögulega hryðjuverkaárás Thomas Markle sakaður um vörslu barnaníðsefnis Enn einu skipinu sökkt á Svartahafi Flugsamgöngur í lamasessi vegna öflugs fellibyls Saka Kanadamenn um afskipti af kosningunum „Niðurstaðan er sú að hann setti þetta aftur á“ Ákærður fyrir að nauðga sautján ára stúlku en neitar sök Lögðu andstæðingunum vafasöm orð í munn með gervigreind Vilja afsökunarbeiðni frá Kim vegna jarðsprengju Ætlar að halda þingsætinu þrátt fyrir rannsókn á svikum Létu sprengjum rigna yfir Kænugarð Glaumgosinn sem tók við málaliðaveldi föður síns „Nei, Pútín er harðsvíraður morðingi“ Björguðu særðum hermanni með dróna Fulltrúi Trump lofaði „mannvininn“ Pútín Sænskur glæpaforingi ákærður fyrir þrjú morð Sjá meira