Hvernig getum við stöðvað inn­brotaölduna í Reykja­vík?

Undanfarna daga hefur innbrotaalda í Reykjavík vakið mikla athygli. Tugir innbrota hafa verið tilkynntir á skömmum tíma, sérstaklega í miðborginni, og bæði íbúar og atvinnurekendur hafa lýst yfir áhyggjum. Borgaryfirvöld hafa því boðað til opins fundar með lögreglu, íbúum og fulltrúum atvinnulífsins til að ræða stöðuna.

Ég er því miður staddur erlendis og get ekki tekið þátt í fundinum. En sem maður sem bjó í Reykjavík um árabil og hefur búið á Íslandi í meira en tuttugu ár langar mig að leggja nokkrar hugmyndir til umræðunnar.

Það mikilvægasta núna er að bregðast hratt og markvisst við.

Til skamms tíma ætti að fjölga sýnilegum lögregluferðum á þeim svæðum sem verst hafa orðið úti. Sýnileg löggæsla hefur ekki aðeins fælingarmátt heldur eykur hún einnig öryggistilfinningu íbúa.

Jafnframt þarf að upplýsa íbúa skýrt og tímanlega um hvernig innbrotin eru framin. Því betur sem fólk þekkir vinnubrögð þjófa, því auðveldara verður að grípa til einfaldra en áhrifaríkra varúðarráðstafana.

Nágrannavarsla getur einnig skipt miklu máli. Reykjavík hefur lengi byggst á gagnkvæmu trausti milli fólks og það traust má nýta til að efla samvinnu íbúa án þess að skapa ótta eða tortryggni.

Jafnframt mætti bæta útilýsingu á viðkvæmustu svæðunum og hvetja heimili og fyrirtæki til að setja upp öryggiskerfi, viðvörunarbjöllur eða öryggismyndavélar þar sem það á við.

Öryggi byggist þó ekki eingöngu á aðgerðum lögreglu. Hvert heimili getur einnig dregið úr áhættunni með einföldum ráðstöfunum. Sterkari hurðir, öruggari læsingar, góð útilýsing með hreyfiskynjurum, snyrtilegur gróður sem skapar ekki felustaði og öryggismyndavélar við innganga heimila og fyrirtækja geta haft veruleg fælingaráhrif. Jafnvel einfaldar venjur, eins og að skilja ekki lykla eða verðmæti eftir þar sem þau sjást og læsa ávallt hurðum og gluggum, geta skipt sköpum.

Ef við viljum hins vegar ná varanlegum árangri verðum við einnig að horfa lengra fram í tímann.

Nútímalöggæsla byggir í auknum mæli á gagnagreiningu. Með því að greina hvar og hvenær innbrot eru líklegust er hægt að nýta mannafla betur og bregðast markvisst við áður en vandinn vex.

Samstarf borgarinnar, lögreglunnar, atvinnulífsins og íbúanna þarf einnig að vera stöðugt, ekki aðeins þegar ástandið verður alvarlegt.

Skipulag borgarinnar getur einnig stuðlað að auknu öryggi. Betri lýsing, opnari gönguleiðir og gróður sem hindrar ekki sýn gera þjófum erfiðara fyrir að starfa óséðir.

Jafnframt þarf að tryggja að nægur mannafli sé til staðar við rannsóknir á eignabrotum. Ef þjófar telja litlar líkur á að verða auðkenndir eða handteknir getur brotaþróunin aukist hratt. Ef þeir vita hins vegar að rannsóknir séu markvissar og árangursríkar hefur það öflug fælingaráhrif.

Sem betur fer er Ísland enn eitt öruggasta land heims. Einmitt þess vegna eigum við ekki að bíða þar til vandinn verður langvarandi.

Reynslan frá öðrum löndum sýnir að þegar brugðist er við snemma, með skýrum aðgerðum, góðri samvinnu og markvissum forvörnum, er hægt að stöðva slíka þróun áður en hún festir rætur.

Vonandi verður fundurinn í Ráðhúsinu upphafið að slíkri vinnu. Ekki aðeins með góðum ráðum til íbúa heldur einnig með skýrum og mælanlegum aðgerðum sem styrkja öryggi Reykjavíkur til framtíðar.

Öruggt samfélag verður ekki til af sjálfu sér. Það byggist á ábyrgð stjórnvalda, faglegri löggæslu og virku samstarfi allra okkar sem viljum að Reykjavík verði áfram ein öruggasta og eftirsóknarverðasta höfuðborg Evrópu.

Höfundur er skáld, rithöfundur og þýðandi.