Það er alltaf til byssa. Vertu blómið! Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar 10. júlí 2026 06:45 Það eru háð fjölmörg stríð út um allan heim, þau bitna verst á börnum, eitt af hverjum fimm börnum í heiminum býr við stríð, á hverjum degi deyja að meðaltali um 17 börn í stríðsátökum á heimsvísu, þetta eru skelfilegar tölur, en við megum ekki líta undan, hvað ef þetta væru okkar börn! Myndum við vilja að heimurinn liti undan? Hugsið ykkur allan fjöldann! Komum saman og mótmælum stríðsátökum í heiminum, komum af stað friðaröldu um allan heim, ef við erum nógu mörg verða þeir að hlusta, það er ekki eftir neinu að bíða, börnin geta ekki beðið endalaust, þau eiga ekki að þurfa að bíða. Hvernig eiga þau að skilja í framtíðinni hvers vegna enginn stóð upp og hjálpaði þeim? Gerum eins og Blómabörnin fyrir framan Pentagon 21. október 1967 þar sem þau stóðu óhrædd fyrir framan alvopnaða hermenn og settu blóm í byssuhlaupin til að mótmæla stríðinu í Víetnam. „There is always a gun. Be the flower.“ Það er alltaf til byssa. Vertu blómið. Vopnakapphlaup Nú er haldinn NATO-fundur og strax berast fréttir af milljarða dollara samningum um hergagnaframleiðslu, enda stór og flottur sýningarsalur sem hernaðariðnaðurinn fékk til að sýna allt það nýjasta í drápstólum, hann sást í fréttum RÚV 7. júlí. Ekki sá ég sal með friðarsinnum eða umhverfissinnum, þeir mótmæltu kannski úti og í hæfilegri fjarlægð til að skemma ekki „GLEÐINA“ Það var engin talsmaður þeirra í frétt RÚV. Nýtt kjarnorkukapphlaup vofir yfir okkur, þjóðir eyða meira í kjarnorkuvopn, eyða mörgum milljörðum í stríðstól til að drepa, til að eyðileggja, nú þegar eru til vopn til að eyðileggja jörðina mörgum sinnum og drepa hvert og eitt okkar, oft á margs konar hryllilegan hátt. Samt þarf meira af orrustuvélum, sprengjum, drónum og öllum hinum stríðstólunum sem fundin hafa verið upp með gróðasjónarmið að leiðarljósi, það má græða á vopnaframleiðslu, hernaðariðnaðurinn veltir stjarnfræðilegum upphæðum. Sjáið þið þörfina fyrir þetta? Ekki geri ég það. Fleiri vopn búa ekki til frið og öryggi. Mannúðaraðstoð skorin niður. Á sama tíma er verið að skera verulega niður fjármuni til mannúðaraðstoðar, Sameinuðu þjóðirnar neyðast til að draga verulega saman neyðaraðstoð, Alþjóðaheilbrigðisstofnunin verður að segja upp starfsfólki og hætta verkefnum og framlög til alþjóðlegrar þróunaraðstoðar hafa minnkað. Þrátt fyrir að 400 milljónir barna búi við fátækt og skort - geti ekki sinnt grunnþörfum - og á hverri klukkustund fæðast 35 börn í heiminum sem flóttamenn. Fæst þessara barna fá menntun, það er líka verið að taka af þeim framtíðina. Þetta eru afleiðingar stríða sem háð eru með vopnum sem sumum finnst peningunum betur varið í að kaupa. Hér er eitthvað mikið að. Aðrar alvarlegar afleiðingar hernaðarbröltsins. Öll þessi framleiðsla á hergögnum er mengandi, flest af þessu er einnota, kannski sem betur fer fyrir okkur en ekki jörðina, kolefnisspor hernaðar er stórt og gengur hratt á takmarkaðar auðlindir jarðar. Ekki bara framleiðslan heldur allt sem banvæn vopnin skemma bæði beint og óbeint: Sjúkrahúsin, skólarnir, íbúðarhúsnæðið sem ekki er byggt þegar vígtólin eru sett í forgang; öll matvælaframleiðslan sem misferst eða liggur niðri sem veldur hungri hjá ótölulegum fjölda jarðarbúa. Skemmdir á orkumannvirkjum og olíuhreinsistöðvum eru annað og meira en skemmdir á mannvirkjum, þykkur svartur baneitraður reykurinn segir sitt um mengunina. Jafnvel kjarnorkuver eru í hættu svo ofan á það kemur öll mengunin sem stríðstólin valda með bruna á eldsneyti, þau eru ekki keyrð á rafmagni. Hvar eru umhverfissinnarnir núna? Af hverju er enginn að mótmæla þessu? Á sama tíma er verið að segja upp loftslagssamningum og skera niður í fjárlögum framlög til umhverfismála og rannsókna. Það þarf að spara þar líka því það þarf meiri pening fyrir nýjum og öflugri vopnum. Saga til að læra af Það hafa verið háð mörg hryllileg stríð og margt ljótt hefur átt sér stað. Bandaríski herinn notaði yfir 400 þúsund tonn af napalmi í Víetnamstríðinu. Fyrri og seinni heimsstyrjaldirnar, Helförin! Bandaríkin vörpuðu fyrstu kjarnorkusprengjunni á Hiroshima 6. ágúst 1945 og annarri á Nagasaki 9. ágúst. Kóreustríðið, Kambódía, og þannig mætti lengi telja. Þarna átti sér stað hryllingur sem fæst okkar getum ímyndað okkur og langar kannski ekkert til þess. Öll þessi stríð kostuðu gríðarlegt mannfall og kölluðu hörmungar yfir fólk, já, bara venjulegt fólk eins og þig og mig. Oft afsakaði fólk sig með því að það vissi ekki af þessu og oftast var það rétt en næstum allir voru sammála um að þetta mætti aldrei gerast aftur, alltaf gott að vera vitur eftir á. En hvar er það vit núna? Við virðumst ekkert hafa lært af sögunni, í dag geisa stríð út um allan heim og núna getum við ekki afsakað okkur með því að við vitum ekkert því þetta er nánast í beinni útsendingu. Friðarveggur úr Ást og Blómum Tökum saman höndum og stoppum þetta, við getum allt ef við erum nógu mörg, börnin eiga það inni hjá okkur, þetta eru líka okkar börn, gleymum því ekki. Látum boðskapinn ganga og hrindum þessu í framkvæmd, það er ekki eftir neinu að bíða, komum saman og stöndum þétt, myndum varnarvegg, friðarvegg. Segum hátt, Svo það heyrist, Við viljum frið – Ekki í okkar nafni – Stoppið stríðsátökin! Heimildir Það má lesa um þetta á helstu fréttamiðlum og hjá Barnaheill, Save the children, Unicef, UN Women Ísland, Rauða krossinum, Amnesty og fleiri stöðum. Þar eru staðreyndir sem eru sárari en tárum tekur og þau féllu mörg tárin við leit að efni í þessa grein og hinar þrjár sem ég hef skrifað um frið.. Tölum hátt og stolt um frið. Mig langar að byggja heim með frið og umlykja með ást. Höfum við efni á þessu Stríðsbrölti?. Höfundur er í Samtökum Hernaðarandstæðinga og langamma Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Guðmunda G. Guðmundsdóttir Mest lesið Börn þurfa úrræði, ekki innantóm loforð Ása Berglind Hjálmarsdóttir Skoðun Fokk, ég er með ristilkrabbamein! Matthías Freyr Matthíasson Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun Var Stonehenge sláturhús? Ása Hlín Benediktsdóttir Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun Hvers vegna skiptir bókun 35 máli? Eiríkur S. Svavarsson Skoðun Það er alltaf til fé fyrir næstu framkvæmd—Hvenær ætlum við að læra? Vilhelm Jónsson Skoðun Skoðun Skoðun Er alveg sama hvað Ísland er dýrt? Björn Ragnarsson skrifar Skoðun Krossinn er ekki matseðill Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Við mælum hávaða en mælum við óskýrleikann? Ragnhildur Bjarkadóttir skrifar Skoðun Hvað gerist í síðari hálfleik? Lovísa Oktovía Eyvindsdóttir skrifar Skoðun Hvers vegna skiptir bókun 35 máli? Eiríkur S. Svavarsson skrifar Skoðun Skörum fram úr í skaðlegu skattaumhverfi Elliði Vignisson skrifar Skoðun Hvernig getum við dregið úr einmanaleika mæðra í fæðingarorlofi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar Skoðun Arfurinn og réttur ríkisins til skattheimtu Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Undir sömu stjörnu – ópera fyrir alla þjóðina Sævar Þór Halldórsson skrifar Skoðun Börn þurfa úrræði, ekki innantóm loforð Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar Skoðun Ísland á ekki að verða land gjaldhliða Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Fokk, ég er með ristilkrabbamein! Matthías Freyr Matthíasson skrifar Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Af þreyttasta frumvarpi íslenskrar þingsögu Árni Guðmundsson skrifar Skoðun Samfélagsbanki: Opið bréf til ríkisstjórnarinnar Guðmundur D. Haraldsson,Sævar Finnbogason skrifar Skoðun Var Stonehenge sláturhús? Ása Hlín Benediktsdóttir skrifar Skoðun Það er alltaf til fé fyrir næstu framkvæmd—Hvenær ætlum við að læra? Vilhelm Jónsson skrifar Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir skrifar Skoðun Nýtum betur gagnreyndar aðferðir í skólum Skúli Helgason skrifar Skoðun Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman skrifar Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar Skoðun Lögfræði er engin eðlisfræði – fullveldi er ekki þyngdarkraftur Bergur Hauksson skrifar Skoðun Mamma ég lofa Lára G. Sigurðardóttir skrifar Skoðun Þetta hjólar sig ekki sjálft Birgir Birgisson skrifar Skoðun Vefsíðan er dauð! Lengi lifi amma dreki! Geir Sigurður Jónsson skrifar Skoðun Öflugasta endurhæfingarstofnun Íslands verður að fá slagkraft á ný Halldór Víglundsson skrifar Skoðun Spjall við Guð Atli Sævar Guðmundsson skrifar Skoðun Hvað er svona sérstakt við börn fædd í apríl? Nanna Kristín Tryggvadóttir skrifar Skoðun Dauðalæsi: Þegar samtalið skiptir mestu máli Ingrid Kuhlman skrifar Sjá meira
Það eru háð fjölmörg stríð út um allan heim, þau bitna verst á börnum, eitt af hverjum fimm börnum í heiminum býr við stríð, á hverjum degi deyja að meðaltali um 17 börn í stríðsátökum á heimsvísu, þetta eru skelfilegar tölur, en við megum ekki líta undan, hvað ef þetta væru okkar börn! Myndum við vilja að heimurinn liti undan? Hugsið ykkur allan fjöldann! Komum saman og mótmælum stríðsátökum í heiminum, komum af stað friðaröldu um allan heim, ef við erum nógu mörg verða þeir að hlusta, það er ekki eftir neinu að bíða, börnin geta ekki beðið endalaust, þau eiga ekki að þurfa að bíða. Hvernig eiga þau að skilja í framtíðinni hvers vegna enginn stóð upp og hjálpaði þeim? Gerum eins og Blómabörnin fyrir framan Pentagon 21. október 1967 þar sem þau stóðu óhrædd fyrir framan alvopnaða hermenn og settu blóm í byssuhlaupin til að mótmæla stríðinu í Víetnam. „There is always a gun. Be the flower.“ Það er alltaf til byssa. Vertu blómið. Vopnakapphlaup Nú er haldinn NATO-fundur og strax berast fréttir af milljarða dollara samningum um hergagnaframleiðslu, enda stór og flottur sýningarsalur sem hernaðariðnaðurinn fékk til að sýna allt það nýjasta í drápstólum, hann sást í fréttum RÚV 7. júlí. Ekki sá ég sal með friðarsinnum eða umhverfissinnum, þeir mótmæltu kannski úti og í hæfilegri fjarlægð til að skemma ekki „GLEÐINA“ Það var engin talsmaður þeirra í frétt RÚV. Nýtt kjarnorkukapphlaup vofir yfir okkur, þjóðir eyða meira í kjarnorkuvopn, eyða mörgum milljörðum í stríðstól til að drepa, til að eyðileggja, nú þegar eru til vopn til að eyðileggja jörðina mörgum sinnum og drepa hvert og eitt okkar, oft á margs konar hryllilegan hátt. Samt þarf meira af orrustuvélum, sprengjum, drónum og öllum hinum stríðstólunum sem fundin hafa verið upp með gróðasjónarmið að leiðarljósi, það má græða á vopnaframleiðslu, hernaðariðnaðurinn veltir stjarnfræðilegum upphæðum. Sjáið þið þörfina fyrir þetta? Ekki geri ég það. Fleiri vopn búa ekki til frið og öryggi. Mannúðaraðstoð skorin niður. Á sama tíma er verið að skera verulega niður fjármuni til mannúðaraðstoðar, Sameinuðu þjóðirnar neyðast til að draga verulega saman neyðaraðstoð, Alþjóðaheilbrigðisstofnunin verður að segja upp starfsfólki og hætta verkefnum og framlög til alþjóðlegrar þróunaraðstoðar hafa minnkað. Þrátt fyrir að 400 milljónir barna búi við fátækt og skort - geti ekki sinnt grunnþörfum - og á hverri klukkustund fæðast 35 börn í heiminum sem flóttamenn. Fæst þessara barna fá menntun, það er líka verið að taka af þeim framtíðina. Þetta eru afleiðingar stríða sem háð eru með vopnum sem sumum finnst peningunum betur varið í að kaupa. Hér er eitthvað mikið að. Aðrar alvarlegar afleiðingar hernaðarbröltsins. Öll þessi framleiðsla á hergögnum er mengandi, flest af þessu er einnota, kannski sem betur fer fyrir okkur en ekki jörðina, kolefnisspor hernaðar er stórt og gengur hratt á takmarkaðar auðlindir jarðar. Ekki bara framleiðslan heldur allt sem banvæn vopnin skemma bæði beint og óbeint: Sjúkrahúsin, skólarnir, íbúðarhúsnæðið sem ekki er byggt þegar vígtólin eru sett í forgang; öll matvælaframleiðslan sem misferst eða liggur niðri sem veldur hungri hjá ótölulegum fjölda jarðarbúa. Skemmdir á orkumannvirkjum og olíuhreinsistöðvum eru annað og meira en skemmdir á mannvirkjum, þykkur svartur baneitraður reykurinn segir sitt um mengunina. Jafnvel kjarnorkuver eru í hættu svo ofan á það kemur öll mengunin sem stríðstólin valda með bruna á eldsneyti, þau eru ekki keyrð á rafmagni. Hvar eru umhverfissinnarnir núna? Af hverju er enginn að mótmæla þessu? Á sama tíma er verið að segja upp loftslagssamningum og skera niður í fjárlögum framlög til umhverfismála og rannsókna. Það þarf að spara þar líka því það þarf meiri pening fyrir nýjum og öflugri vopnum. Saga til að læra af Það hafa verið háð mörg hryllileg stríð og margt ljótt hefur átt sér stað. Bandaríski herinn notaði yfir 400 þúsund tonn af napalmi í Víetnamstríðinu. Fyrri og seinni heimsstyrjaldirnar, Helförin! Bandaríkin vörpuðu fyrstu kjarnorkusprengjunni á Hiroshima 6. ágúst 1945 og annarri á Nagasaki 9. ágúst. Kóreustríðið, Kambódía, og þannig mætti lengi telja. Þarna átti sér stað hryllingur sem fæst okkar getum ímyndað okkur og langar kannski ekkert til þess. Öll þessi stríð kostuðu gríðarlegt mannfall og kölluðu hörmungar yfir fólk, já, bara venjulegt fólk eins og þig og mig. Oft afsakaði fólk sig með því að það vissi ekki af þessu og oftast var það rétt en næstum allir voru sammála um að þetta mætti aldrei gerast aftur, alltaf gott að vera vitur eftir á. En hvar er það vit núna? Við virðumst ekkert hafa lært af sögunni, í dag geisa stríð út um allan heim og núna getum við ekki afsakað okkur með því að við vitum ekkert því þetta er nánast í beinni útsendingu. Friðarveggur úr Ást og Blómum Tökum saman höndum og stoppum þetta, við getum allt ef við erum nógu mörg, börnin eiga það inni hjá okkur, þetta eru líka okkar börn, gleymum því ekki. Látum boðskapinn ganga og hrindum þessu í framkvæmd, það er ekki eftir neinu að bíða, komum saman og stöndum þétt, myndum varnarvegg, friðarvegg. Segum hátt, Svo það heyrist, Við viljum frið – Ekki í okkar nafni – Stoppið stríðsátökin! Heimildir Það má lesa um þetta á helstu fréttamiðlum og hjá Barnaheill, Save the children, Unicef, UN Women Ísland, Rauða krossinum, Amnesty og fleiri stöðum. Þar eru staðreyndir sem eru sárari en tárum tekur og þau féllu mörg tárin við leit að efni í þessa grein og hinar þrjár sem ég hef skrifað um frið.. Tölum hátt og stolt um frið. Mig langar að byggja heim með frið og umlykja með ást. Höfum við efni á þessu Stríðsbrölti?. Höfundur er í Samtökum Hernaðarandstæðinga og langamma
Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun
Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun
Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson Skoðun
Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir Skoðun
Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun
Skoðun Hvernig getum við dregið úr einmanaleika mæðra í fæðingarorlofi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar
Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson skrifar
Skoðun Samfélagsbanki: Opið bréf til ríkisstjórnarinnar Guðmundur D. Haraldsson,Sævar Finnbogason skrifar
Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir skrifar
Skoðun Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman skrifar
Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar
Skoðun Öflugasta endurhæfingarstofnun Íslands verður að fá slagkraft á ný Halldór Víglundsson skrifar
Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun
Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun
Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson Skoðun
Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir Skoðun
Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun