Til varnar Gísla Marteini og Borgarlínu Ingólfur Harri Hermannsson skrifar 15. maí 2026 09:21 Um fátt annað er talað í þessari kosningabaráttu í borginni en Borgarlínu og þéttingu byggðar. Fjölmargir skipulagsfræðingar benda á að það gangi ekki að byggja bara endalaust ný hverfi í allar áttir og búast við því að þar geti allir verið á bíl, án þess að allar götur teppist.Þó að akreinum væri bætt við að þá væri ekki hægt að hafa undan aukinni umferð. Til að leysa þetta þurfi að byggja þéttar, byggja saman atvinnu- og íbúðarhúsnæði og stórbæta almenningssamgöngur með sérrýmum fyrir langa strætóa sem verða kallaðir Borgarlínan. Og þetta er alveg satt. En af hverju eru borgarbúar þá svona mótfallnir þessu? Vinstri flokkarnir tala varla um annað en Borgarlínu og þéttingu, að það þurfi bara að halda settri stefnu. Og nýi miðillinn með kaldhæðnislega nafnið Gímaldið virðist vera í keppni um að skýra þetta út fyrir heimskum borgarbúum sem virðast ekki ná þessu. Núna nýlega með viðtali við Gísla Martein sem reyndi enn á ný að útskýra þetta fyrir okkur. Við þetta bætist draumsýnin að ef við byggjum bara nógu þétt að þá fáum við aftur þjónustu inn í hverfin. En enginn fylgismaður núverandi stefnu hefur dokað við og spurt sig hvers vegna stór meirihluti borgarbúa er svona ósáttur við þetta. Stærsta ástæðan er sú að borgin hefur farið kolvitlaust að í öllum skipulagsmálum og hvert klúðrið hefur rakið annað. Í stað þess að bæta almenningssamgöngur er bara Borgarlínu lofað á næsta áratug, eða þeim þarnæsta og til að fá fólk strax í strætó er verktökum bara bannað að hafa nógu mörg bílastæði. Það er heldur ekki nóg að byggja þétt, það þarf að byggja svo þétt að íbúar sjái ekki til sólar fyrir nágrönum sínum. Og ekki bara þar sem verslun, þjónusta og almenningssamgöngur eru fyrir hendi, heldur á hvað græna bletti sem er í úthverfunum. Áfram þarf fólk bíla því það nær ekki í strætó úr vinnu að sækja börnin á leikskóla á réttum tíma. Þjónustan í mörgum þessum þéttu hverfum er lítil sem engin. Sum hverfi hafa ekki einu sinni strætó, hvað þá verslun. Vandamálið er ekki að forsendur fyrir þéttari byggð og Borgarlínu séu rangar. Vandamálið er margsönnuð vanhæfni meirihlutaflokka í borgarstjórn í skipulagsmálum. Borgarbúar vilja ekki svona rosalega þétt hverfi, þeir vilja sjá til sólar og þeir vilja stæði. Þetta sýna kannanir. Þegar og ef þjónustan verður betri þá verða örugglega fleiri til í að sleppa bílnum, en þjónustan batnar ekki með því einu að gera fólki erfitt að eiga bíl.Bætið þjónustuna, þéttið hóflega og leyfið fleiri stæði allavega í úthverfum. Byggið borgarlínu. Endilega, því fyrr því betra. En hlustið á athugasemdir og farið eftir þeim svo verkefnið sé ekki dauðadæmt frá byrjun. Gísli Marteinn, Samfylkingin og fylgihnettir hennar hafa rétt fyrir sér. Það gengur ekki endalaust að bæta við nýjum hverfum, án þess að stórbæta almenningssamgöngur og þjónustu í hverfunum og byggja þéttar en við gerðum fyrir 20 árum. En á meðan þau sjá ekki að leiðin þeirra til að laga borgarskipulagið er vörðuð hverju klúðrinu á eftir öðru er ekki hægt að treysta þeim fyrir verkefninu. Brennt barn forðast eldinn og vinstri maður reynir að gera upp við sig hvaða hægriflokkur sé minnst slæmur. Höfundur er borgarbúi, verkfræðingur og vinstri maður. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Ef Ísland gengur í Evrópusambandið flyt ég til Danmerkur Benedikt Jóhannesson Skoðun Skítamixsumarið mikla Hulda Hallgrímsdóttir Skoðun Gætum við haft það betra? Eydís Ásbjörnsdóttir Skoðun 30 dæmi um villandi framsetningu í efnahagsgreiningu Áfram Íslands Gauti B. Eggertsson Skoðun Ísland á eilífa hagsmuni en ekki eilífa bandamenn Lára Herborg Ólafsdóttir Skoðun Þarftu að vita mikið um ESB til að kjósa 29. ágúst? Árný Elínborg Ásgeirsdóttir Skoðun Já við fleiri verkfærum fyrir byggðir landsins Arna Lára Jónsdóttir Skoðun Þessir þröngsýnu ungu bændur Sunna Þórarinsdóttir Skoðun Það eru breyttir tímar Þóroddur Ingvarsson Skoðun Þarf fimm háskólagráður til að segja já? Berglind Guðmundsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Samningaviðræður um Evrópusambandsaðild, já eða nei? Magnús Tumi Guðmundsson skrifar Skoðun SFS, hagsmunir og sannleikurinn Þórólfur Matthíasson skrifar Skoðun Daði í baði Bjarnheiður Hallsdóttir skrifar Skoðun Hégómi Haukur Eggertsson skrifar Skoðun Við getum þetta sjálf – en hver græðir á því? Margrét Högnadóttir skrifar Skoðun Þarf fimm háskólagráður til að segja já? Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Já, já eða nei Þorsteinn Bergsson skrifar Skoðun Hvar má sleppa taumnum? Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Um sameiginleg verðmæti og veikleika stjórnkerfisins Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Nei við hindrunum - Ákvarðanir um Ísland á Íslandi Guðmundur Fertram Sigurjónsson skrifar Skoðun Ísland á eilífa hagsmuni en ekki eilífa bandamenn Lára Herborg Ólafsdóttir skrifar Skoðun Lífeyrissjóðirnir og aðalfundur Icelandair Kjartan Björgvinsson skrifar Skoðun Ísland og Færeyjar, yfirráð yfir auðlindum og fullveldi Ásgeir Daníelsson skrifar Skoðun Evrópskir hægrimenn eru Evrópusinnar Svavar Halldórsson skrifar Skoðun Evrópa - frá velferð til vígvæðingar Ólöf Benediktsdóttir skrifar Skoðun Ekki láta plata þig þann 29. ágúst Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Hver á fiskinn – og hvar verða verðmætin til? Baldur Johnsen skrifar Skoðun Gögnin sýna að Evrópa er langmikilvægasta markaðssvæði Íslands Gísli Hjálmtýsson skrifar Skoðun Grænland – áttu við Ísland? Damien Degeorges skrifar Skoðun Skítamixsumarið mikla Hulda Hallgrímsdóttir skrifar Skoðun Vextir, verðbólga, verðtrygging og íslenska veðráttan Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar Skoðun 30 dæmi um villandi framsetningu í efnahagsgreiningu Áfram Íslands Gauti B. Eggertsson skrifar Skoðun Já til að sjá – áhættuspil? Guðmundur Edgarsson skrifar Skoðun Það eru breyttir tímar Þóroddur Ingvarsson skrifar Skoðun Er íslensk útgerð og kvótakerfi góð ástæða til að kjósa já 29. ágúst? Arndís Vala Arnfinnsdóttir skrifar Skoðun Ef Ísland gengur í Evrópusambandið flyt ég til Danmerkur Benedikt Jóhannesson skrifar Skoðun ESB hefur styrkt gróðahyggju á kostnað félagshyggju Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun Hver ætlar að hafa augun á boltanum? Hnikarr Bjarmi Franklínsson skrifar Skoðun Þessir þröngsýnu ungu bændur Sunna Þórarinsdóttir skrifar Skoðun Brexit rútan mætt til Íslands! Andrés Pétursson skrifar Sjá meira
Um fátt annað er talað í þessari kosningabaráttu í borginni en Borgarlínu og þéttingu byggðar. Fjölmargir skipulagsfræðingar benda á að það gangi ekki að byggja bara endalaust ný hverfi í allar áttir og búast við því að þar geti allir verið á bíl, án þess að allar götur teppist.Þó að akreinum væri bætt við að þá væri ekki hægt að hafa undan aukinni umferð. Til að leysa þetta þurfi að byggja þéttar, byggja saman atvinnu- og íbúðarhúsnæði og stórbæta almenningssamgöngur með sérrýmum fyrir langa strætóa sem verða kallaðir Borgarlínan. Og þetta er alveg satt. En af hverju eru borgarbúar þá svona mótfallnir þessu? Vinstri flokkarnir tala varla um annað en Borgarlínu og þéttingu, að það þurfi bara að halda settri stefnu. Og nýi miðillinn með kaldhæðnislega nafnið Gímaldið virðist vera í keppni um að skýra þetta út fyrir heimskum borgarbúum sem virðast ekki ná þessu. Núna nýlega með viðtali við Gísla Martein sem reyndi enn á ný að útskýra þetta fyrir okkur. Við þetta bætist draumsýnin að ef við byggjum bara nógu þétt að þá fáum við aftur þjónustu inn í hverfin. En enginn fylgismaður núverandi stefnu hefur dokað við og spurt sig hvers vegna stór meirihluti borgarbúa er svona ósáttur við þetta. Stærsta ástæðan er sú að borgin hefur farið kolvitlaust að í öllum skipulagsmálum og hvert klúðrið hefur rakið annað. Í stað þess að bæta almenningssamgöngur er bara Borgarlínu lofað á næsta áratug, eða þeim þarnæsta og til að fá fólk strax í strætó er verktökum bara bannað að hafa nógu mörg bílastæði. Það er heldur ekki nóg að byggja þétt, það þarf að byggja svo þétt að íbúar sjái ekki til sólar fyrir nágrönum sínum. Og ekki bara þar sem verslun, þjónusta og almenningssamgöngur eru fyrir hendi, heldur á hvað græna bletti sem er í úthverfunum. Áfram þarf fólk bíla því það nær ekki í strætó úr vinnu að sækja börnin á leikskóla á réttum tíma. Þjónustan í mörgum þessum þéttu hverfum er lítil sem engin. Sum hverfi hafa ekki einu sinni strætó, hvað þá verslun. Vandamálið er ekki að forsendur fyrir þéttari byggð og Borgarlínu séu rangar. Vandamálið er margsönnuð vanhæfni meirihlutaflokka í borgarstjórn í skipulagsmálum. Borgarbúar vilja ekki svona rosalega þétt hverfi, þeir vilja sjá til sólar og þeir vilja stæði. Þetta sýna kannanir. Þegar og ef þjónustan verður betri þá verða örugglega fleiri til í að sleppa bílnum, en þjónustan batnar ekki með því einu að gera fólki erfitt að eiga bíl.Bætið þjónustuna, þéttið hóflega og leyfið fleiri stæði allavega í úthverfum. Byggið borgarlínu. Endilega, því fyrr því betra. En hlustið á athugasemdir og farið eftir þeim svo verkefnið sé ekki dauðadæmt frá byrjun. Gísli Marteinn, Samfylkingin og fylgihnettir hennar hafa rétt fyrir sér. Það gengur ekki endalaust að bæta við nýjum hverfum, án þess að stórbæta almenningssamgöngur og þjónustu í hverfunum og byggja þéttar en við gerðum fyrir 20 árum. En á meðan þau sjá ekki að leiðin þeirra til að laga borgarskipulagið er vörðuð hverju klúðrinu á eftir öðru er ekki hægt að treysta þeim fyrir verkefninu. Brennt barn forðast eldinn og vinstri maður reynir að gera upp við sig hvaða hægriflokkur sé minnst slæmur. Höfundur er borgarbúi, verkfræðingur og vinstri maður.
Skoðun 30 dæmi um villandi framsetningu í efnahagsgreiningu Áfram Íslands Gauti B. Eggertsson skrifar
Skoðun Er íslensk útgerð og kvótakerfi góð ástæða til að kjósa já 29. ágúst? Arndís Vala Arnfinnsdóttir skrifar