Jöfn tækifæri barna eru ekki sjálfgefin, við þurfum að tryggja þau Unnur Ólöf Tómasdóttir skrifar 6. maí 2026 08:00 Það á ekki að skipta máli hvar barn býr eða við hvaða aðstæður það elst upp þegar kemur að þátttöku í íþrótta- og tómstundastarfi. Rannsóknir sýna að slík þátttaka hefur víðtæk jákvæð áhrif, hún eykur líkamlega og andlega heilsu, styrkir félagsfærni og eflir sjálfsmynd barna. Samt er raunveruleikinn sá að aðgengi er ekki jafnt. Sífellt hærri ferðakostnaður er orðinn veruleg hindrun fyrir margar fjölskyldur, sérstaklega á landsbyggðinni. Þegar kostnaður við að sækja æfingar og keppnir verður of hár, minnkar þátttaka. Börn hætta, eða fá aldrei tækifæri til að byrja. Þannig verða til ójöfn tækifæri sem geta haft langvarandi áhrif á lífsgæði og möguleika barna. Við viljum samfélag sem styður fjölskyldur og tryggir raunverulegt aðgengi allra barna að íþróttum og tómstundum. Þess vegna viljum við draga úr ferðakostnaði ungmenna og vinna markvisst með íþróttahreyfingunni, sveitarfélögum og stjórnvöldum að raunhæfum lausnum. Þar þarf ríkið að koma skýrar að borðinu, meðal annars með auknum stuðningi við íþróttastarf og markvissari útfærslu á niðurgreiðslu flugs, til dæmis með styrkingu Loftbrúar. Slíkar aðgerðir eru ekki kostnaður heldur fjárfesting sem skilar sér margfalt til baka í sterkara samfélagi. En verkefnið stoppar ekki þar. Það er sérstaklega mikilvægt að horfa til þátttöku fatlaðra barna. Hindranirnar liggja sjaldnast hjá barninu sjálfu, heldur í umhverfinu, í því hvernig við skipuleggjum starf, mótum viðhorf og tryggjum aðgengi. Hugmyndafræði algildrar hönnunar minnir okkur á að það er á ábyrgð samfélagsins að skapa aðstæður þar sem allir geta tekið þátt frá upphafi, á eigin forsendum. Til þess að það verði að veruleika þarf meira en góðan vilja. Það krefst aukinnar þekkingar, markvissrar þróunar á starfsháttum og hagnýtra lausna í daglegu starfi. Við þurfum að efla fræðslu til þjálfara og starfsfólks, styrkja samstarf milli skóla, íþróttafélaga og fjölskyldna og tryggja að úrræði séu sveigjanleg og aðgengileg. Þátttaka fatlaðra barna á ekki að vera undantekning, hún á að vera sjálfsögð. Þegar við tryggjum aðgengi allra barna, óháð búsetu eða aðstæðum, erum við ekki aðeins að fjölga iðkendum. Við erum að byggja réttlátara og sterkara samfélag þar sem öll börn fá tækifæri til að njóta sín og leggja sitt af mörkum. Við berum öll ábyrgð og nú þurfum við að láta verkin tala. Höfundur er í 16.sæti á lista Sjálfstæðisflokksins í Múlaþingi, að ljúka B.S.-gráðu í iðjuþjálfunarfræði og er móðir þriggja barna á Egilsstöðum. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Ef Ísland gengur í Evrópusambandið flyt ég til Danmerkur Benedikt Jóhannesson Skoðun Skítamixsumarið mikla Hulda Hallgrímsdóttir Skoðun Gætum við haft það betra? Eydís Ásbjörnsdóttir Skoðun 30 dæmi um villandi framsetningu í efnahagsgreiningu Áfram Íslands Gauti B. Eggertsson Skoðun Ísland á eilífa hagsmuni en ekki eilífa bandamenn Lára Herborg Ólafsdóttir Skoðun Þessir þröngsýnu ungu bændur Sunna Þórarinsdóttir Skoðun Þarftu að vita mikið um ESB til að kjósa 29. ágúst? Árný Elínborg Ásgeirsdóttir Skoðun Já við fleiri verkfærum fyrir byggðir landsins Arna Lára Jónsdóttir Skoðun Það eru breyttir tímar Þóroddur Ingvarsson Skoðun Þarf fimm háskólagráður til að segja já? Berglind Guðmundsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Hvaða samningsrammi gildir? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Gullasninn Guðjón Þórir Sigfússon skrifar Skoðun Samningaviðræður um Evrópusambandsaðild, já eða nei? Magnús Tumi Guðmundsson skrifar Skoðun SFS, hagsmunir og sannleikurinn Þórólfur Matthíasson skrifar Skoðun Daði í baði Bjarnheiður Hallsdóttir skrifar Skoðun Hégómi Haukur Eggertsson skrifar Skoðun Við getum þetta sjálf – en hver græðir á því? Margrét Högnadóttir skrifar Skoðun Þarf fimm háskólagráður til að segja já? Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Já, já eða nei Þorsteinn Bergsson skrifar Skoðun Hvar má sleppa taumnum? Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Um sameiginleg verðmæti og veikleika stjórnkerfisins Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Nei við hindrunum - Ákvarðanir um Ísland á Íslandi Guðmundur Fertram Sigurjónsson skrifar Skoðun Ísland á eilífa hagsmuni en ekki eilífa bandamenn Lára Herborg Ólafsdóttir skrifar Skoðun Lífeyrissjóðirnir og aðalfundur Icelandair Kjartan Björgvinsson skrifar Skoðun Ísland og Færeyjar, yfirráð yfir auðlindum og fullveldi Ásgeir Daníelsson skrifar Skoðun Evrópskir hægrimenn eru Evrópusinnar Svavar Halldórsson skrifar Skoðun Evrópa - frá velferð til vígvæðingar Ólöf Benediktsdóttir skrifar Skoðun Ekki láta plata þig þann 29. ágúst Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Hver á fiskinn – og hvar verða verðmætin til? Baldur Johnsen skrifar Skoðun Gögnin sýna að Evrópa er langmikilvægasta markaðssvæði Íslands Gísli Hjálmtýsson skrifar Skoðun Grænland – áttu við Ísland? Damien Degeorges skrifar Skoðun Skítamixsumarið mikla Hulda Hallgrímsdóttir skrifar Skoðun Vextir, verðbólga, verðtrygging og íslenska veðráttan Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar Skoðun 30 dæmi um villandi framsetningu í efnahagsgreiningu Áfram Íslands Gauti B. Eggertsson skrifar Skoðun Já til að sjá – áhættuspil? Guðmundur Edgarsson skrifar Skoðun Það eru breyttir tímar Þóroddur Ingvarsson skrifar Skoðun Er íslensk útgerð og kvótakerfi góð ástæða til að kjósa já 29. ágúst? Arndís Vala Arnfinnsdóttir skrifar Skoðun Ef Ísland gengur í Evrópusambandið flyt ég til Danmerkur Benedikt Jóhannesson skrifar Skoðun ESB hefur styrkt gróðahyggju á kostnað félagshyggju Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun Hver ætlar að hafa augun á boltanum? Hnikarr Bjarmi Franklínsson skrifar Sjá meira
Það á ekki að skipta máli hvar barn býr eða við hvaða aðstæður það elst upp þegar kemur að þátttöku í íþrótta- og tómstundastarfi. Rannsóknir sýna að slík þátttaka hefur víðtæk jákvæð áhrif, hún eykur líkamlega og andlega heilsu, styrkir félagsfærni og eflir sjálfsmynd barna. Samt er raunveruleikinn sá að aðgengi er ekki jafnt. Sífellt hærri ferðakostnaður er orðinn veruleg hindrun fyrir margar fjölskyldur, sérstaklega á landsbyggðinni. Þegar kostnaður við að sækja æfingar og keppnir verður of hár, minnkar þátttaka. Börn hætta, eða fá aldrei tækifæri til að byrja. Þannig verða til ójöfn tækifæri sem geta haft langvarandi áhrif á lífsgæði og möguleika barna. Við viljum samfélag sem styður fjölskyldur og tryggir raunverulegt aðgengi allra barna að íþróttum og tómstundum. Þess vegna viljum við draga úr ferðakostnaði ungmenna og vinna markvisst með íþróttahreyfingunni, sveitarfélögum og stjórnvöldum að raunhæfum lausnum. Þar þarf ríkið að koma skýrar að borðinu, meðal annars með auknum stuðningi við íþróttastarf og markvissari útfærslu á niðurgreiðslu flugs, til dæmis með styrkingu Loftbrúar. Slíkar aðgerðir eru ekki kostnaður heldur fjárfesting sem skilar sér margfalt til baka í sterkara samfélagi. En verkefnið stoppar ekki þar. Það er sérstaklega mikilvægt að horfa til þátttöku fatlaðra barna. Hindranirnar liggja sjaldnast hjá barninu sjálfu, heldur í umhverfinu, í því hvernig við skipuleggjum starf, mótum viðhorf og tryggjum aðgengi. Hugmyndafræði algildrar hönnunar minnir okkur á að það er á ábyrgð samfélagsins að skapa aðstæður þar sem allir geta tekið þátt frá upphafi, á eigin forsendum. Til þess að það verði að veruleika þarf meira en góðan vilja. Það krefst aukinnar þekkingar, markvissrar þróunar á starfsháttum og hagnýtra lausna í daglegu starfi. Við þurfum að efla fræðslu til þjálfara og starfsfólks, styrkja samstarf milli skóla, íþróttafélaga og fjölskyldna og tryggja að úrræði séu sveigjanleg og aðgengileg. Þátttaka fatlaðra barna á ekki að vera undantekning, hún á að vera sjálfsögð. Þegar við tryggjum aðgengi allra barna, óháð búsetu eða aðstæðum, erum við ekki aðeins að fjölga iðkendum. Við erum að byggja réttlátara og sterkara samfélag þar sem öll börn fá tækifæri til að njóta sín og leggja sitt af mörkum. Við berum öll ábyrgð og nú þurfum við að láta verkin tala. Höfundur er í 16.sæti á lista Sjálfstæðisflokksins í Múlaþingi, að ljúka B.S.-gráðu í iðjuþjálfunarfræði og er móðir þriggja barna á Egilsstöðum.
Skoðun 30 dæmi um villandi framsetningu í efnahagsgreiningu Áfram Íslands Gauti B. Eggertsson skrifar
Skoðun Er íslensk útgerð og kvótakerfi góð ástæða til að kjósa já 29. ágúst? Arndís Vala Arnfinnsdóttir skrifar