Borgin skapi hlutastörf Stefán Pálsson skrifar 5. maí 2026 12:15 Í tíð síðustu ríkisstjórnar voru gríðarmiklar breytingar gerðar almannatryggingakerfinu. Grunnhugmyndin á bak við þær er að auka atvinnuþátttöku öryrkja og er leiðin að því marki mikil áhersla á endurhæfingu og starfsþjálfun. Tilgangurinn er margþættur. Í fyrsta lagi að auka tekjur og bæta lífskjör öryrkja. Í öðru lagi að gera öryrkja virkari þátttakendur í samfélaginu. Vinnan er stór þáttur í sjálfsmynd flestra, hún eflir sjálfsvirðingu og stuðlar að tengslamyndun sem dregur úr einangrun og einmannaleika. Og í þriðja lagi skapar aukin vinna öryrkja og fatlaðs fólks miklar samfélagslegar tekjur og eykur hagvöxt. Lykilþáttur í nýja kerfinu er hlutaörorkulífeyrir sem miðast við að fólk sem metið er með tiltekna starfsgetu geti sinnt allt að hálfu starfi. En þótt markmið þessa nýja kerfis sé góð og skynsamleg, þá eru þau til lítils ef hlutastörf eru ekki í boði. Atvinnulífið þarf að standa sig í að bjóða upp á störf fyrir fólk með ólíka starfsgetu, en því miður virðist sú ekki vera raunin. Þess í stað leitast vinnuveitendur við að steypa öll störf í sama mót hins fasta, staðlaða stöðugildis. Staðreyndin er sú að það er kostnaðarsamara að hafa tvo starfsmenn í hálfu starfi en einn í fullu starfi. Hér eru hins vegar sveitarfélög í kjörstöðu til að stíga inní og reyna að mæta þessum þörfum. Reykjavíkurborg er stærsti vinnustaður landsins og þar sinnir fólk alls konar störfum sem eru fjarri því öll þess eðlis að þau verði aðeins leyst með fullri hefðbundinni vinnuviku. Með einföldum skipulagsbreytingum mætti útbúa fjölda hlutastarfa á flestum sviðum borgarinnar. Því miður hefur þróunin fremur verið á hinn veginn. Útvistun starfa og eilíf áhersla á tæknilausnir sem miða að því að fækka starfsfólki vinna í raun gegn þessum markmiðum. Vinstrið vill fjölga hlutastörfum í Reykjavík og að borgin marki sér stefnu og geri framkvæmdaáætlun um hvernig því markmiði verði náð. Höfundur er sagnfræðingur og skipar 3. sætið á lista Vinstrisins í Reykjavík. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Stefán Pálsson Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Halldór 24.10.26 Halldór Stígum inn, konur eiga ekki að þurfa að herða sig Jakob Tryggvason Skoðun 7 er ekki lengur 7 Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir,Álfhildur Leifsdóttir Skoðun Ósýnileg hamlandi einkenni – þegar baráttan sést ekki Sigrún Heimisdóttir Skoðun Kröfurnar standa enn Georg Páll Skúlason Skoðun Lífeyrissjóðs tekjur og skerðing ellilífeyris Sigurður Tómas Garðarsson Skoðun Hallalaus fjárlög mega ekki kosta farsæld barna Sveitarstjórnarfólk Framsóknar Skoðun Ríkisútvarpið og hlutverk þess Skoðun Hugrenningar í kjölfar sýknudóms í Landsrétti Helgi Gunnlaugsson Skoðun Þrjú lögregluembætti – á hvaða forsendum? Björn Bjarki Þorsteinsson Skoðun Skoðun Skoðun Mannréttindi eru ekki góðvild — þau eru góð stefna Björn Leví Gunnarsson skrifar Skoðun Við krefjumst þess að þolendur segi frá. En er kerfið tilbúið að hlusta? Herdís Ósk Sveinsdóttir skrifar Skoðun Börn bíða eftir hjálp á meðan stjórnvöld ræða einkunnir Kristín Kjartansdóttir skrifar Skoðun I'm simply the best, better than all the rest...: Skýrt markmið, óskýr framkvæmd og enn ein útgáfan Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Hallalaus fjárlög mega ekki kosta farsæld barna Sveitarstjórnarfólk Framsóknar skrifar Skoðun Bráðum verðum við ósýnileg Ágúst Mogensen skrifar Skoðun Sameinuðu þjóðirnar í 81 ár: Lýðræði og mannréttindi verja sig ekki sjálf Eva Harðardóttir,Erlingur Erlingsson,Helen María Ólafsdóttir,Páll Ásgeir Davíðsson,Rakel Anna Boulter,Viktoría Valdimarsdóttir,Þorvarður Atli Þórsson,Þórður Kristinsson skrifar Skoðun Kröfurnar standa enn Georg Páll Skúlason skrifar Skoðun Stígum inn, konur eiga ekki að þurfa að herða sig Jakob Tryggvason skrifar Skoðun America First – eða America Alone? Gestur Valgarðsson skrifar Skoðun Þversögnin í menntamálum Helga María Pálsdóttir skrifar Skoðun Sátt um hvað? Ofbeldi er ekki ágreiningur Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Er samþykki skálkaskjól fyrir skepnuskap ? Magnea Marinósdóttir skrifar Skoðun Ósýnileg hamlandi einkenni – þegar baráttan sést ekki Sigrún Heimisdóttir skrifar Skoðun Íslendingar kusu fátækt og einangrun þann 29. ágúst 2026 Jón Frímann Jónsson skrifar Skoðun Innviðirnir verða að ráða hraðanum Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Falleinkunn fyrir Heima-dæmi Sigurður Sævarsson skrifar Skoðun 7 er ekki lengur 7 Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir,Álfhildur Leifsdóttir skrifar Skoðun Þegar sátt er ekki lausnin – hvaða aðrar leiðir eru færar? Kristín Skjaldardóttir,Þóra Sigfríður Einarsdóttir skrifar Skoðun Margt smátt Sigurður Líndal Þórisson skrifar Skoðun Lífeyrissjóðs tekjur og skerðing ellilífeyris Sigurður Tómas Garðarsson skrifar Skoðun Stígum inn, konur eiga ekki að þurfa að herða sig Jakob Tryggvason skrifar Skoðun Verkin fylgja, varla fé Magnús Magnússon skrifar Skoðun Þrjú lögregluembætti – á hvaða forsendum? Björn Bjarki Þorsteinsson skrifar Skoðun Ríkisútvarpið og hlutverk þess skrifar Skoðun Leyndinni loks aflétt Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Vaxtabætur hverfa þegar vextirnir bíta mest Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Hugrenningar í kjölfar sýknudóms í Landsrétti Helgi Gunnlaugsson skrifar Skoðun Þegar unga kynslóðin missir trúna á framtíðina Gestur Valgarðsson skrifar Skoðun Ættarnöfn í nýju ljósi: álit umboðsmanns Alþingis Marteinn Jónasson skrifar Sjá meira
Í tíð síðustu ríkisstjórnar voru gríðarmiklar breytingar gerðar almannatryggingakerfinu. Grunnhugmyndin á bak við þær er að auka atvinnuþátttöku öryrkja og er leiðin að því marki mikil áhersla á endurhæfingu og starfsþjálfun. Tilgangurinn er margþættur. Í fyrsta lagi að auka tekjur og bæta lífskjör öryrkja. Í öðru lagi að gera öryrkja virkari þátttakendur í samfélaginu. Vinnan er stór þáttur í sjálfsmynd flestra, hún eflir sjálfsvirðingu og stuðlar að tengslamyndun sem dregur úr einangrun og einmannaleika. Og í þriðja lagi skapar aukin vinna öryrkja og fatlaðs fólks miklar samfélagslegar tekjur og eykur hagvöxt. Lykilþáttur í nýja kerfinu er hlutaörorkulífeyrir sem miðast við að fólk sem metið er með tiltekna starfsgetu geti sinnt allt að hálfu starfi. En þótt markmið þessa nýja kerfis sé góð og skynsamleg, þá eru þau til lítils ef hlutastörf eru ekki í boði. Atvinnulífið þarf að standa sig í að bjóða upp á störf fyrir fólk með ólíka starfsgetu, en því miður virðist sú ekki vera raunin. Þess í stað leitast vinnuveitendur við að steypa öll störf í sama mót hins fasta, staðlaða stöðugildis. Staðreyndin er sú að það er kostnaðarsamara að hafa tvo starfsmenn í hálfu starfi en einn í fullu starfi. Hér eru hins vegar sveitarfélög í kjörstöðu til að stíga inní og reyna að mæta þessum þörfum. Reykjavíkurborg er stærsti vinnustaður landsins og þar sinnir fólk alls konar störfum sem eru fjarri því öll þess eðlis að þau verði aðeins leyst með fullri hefðbundinni vinnuviku. Með einföldum skipulagsbreytingum mætti útbúa fjölda hlutastarfa á flestum sviðum borgarinnar. Því miður hefur þróunin fremur verið á hinn veginn. Útvistun starfa og eilíf áhersla á tæknilausnir sem miða að því að fækka starfsfólki vinna í raun gegn þessum markmiðum. Vinstrið vill fjölga hlutastörfum í Reykjavík og að borgin marki sér stefnu og geri framkvæmdaáætlun um hvernig því markmiði verði náð. Höfundur er sagnfræðingur og skipar 3. sætið á lista Vinstrisins í Reykjavík.
Skoðun Við krefjumst þess að þolendur segi frá. En er kerfið tilbúið að hlusta? Herdís Ósk Sveinsdóttir skrifar
Skoðun I'm simply the best, better than all the rest...: Skýrt markmið, óskýr framkvæmd og enn ein útgáfan Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar
Skoðun Sameinuðu þjóðirnar í 81 ár: Lýðræði og mannréttindi verja sig ekki sjálf Eva Harðardóttir,Erlingur Erlingsson,Helen María Ólafsdóttir,Páll Ásgeir Davíðsson,Rakel Anna Boulter,Viktoría Valdimarsdóttir,Þorvarður Atli Þórsson,Þórður Kristinsson skrifar
Skoðun Þegar sátt er ekki lausnin – hvaða aðrar leiðir eru færar? Kristín Skjaldardóttir,Þóra Sigfríður Einarsdóttir skrifar