Borgin skapi hlutastörf Stefán Pálsson skrifar 5. maí 2026 12:15 Í tíð síðustu ríkisstjórnar voru gríðarmiklar breytingar gerðar almannatryggingakerfinu. Grunnhugmyndin á bak við þær er að auka atvinnuþátttöku öryrkja og er leiðin að því marki mikil áhersla á endurhæfingu og starfsþjálfun. Tilgangurinn er margþættur. Í fyrsta lagi að auka tekjur og bæta lífskjör öryrkja. Í öðru lagi að gera öryrkja virkari þátttakendur í samfélaginu. Vinnan er stór þáttur í sjálfsmynd flestra, hún eflir sjálfsvirðingu og stuðlar að tengslamyndun sem dregur úr einangrun og einmannaleika. Og í þriðja lagi skapar aukin vinna öryrkja og fatlaðs fólks miklar samfélagslegar tekjur og eykur hagvöxt. Lykilþáttur í nýja kerfinu er hlutaörorkulífeyrir sem miðast við að fólk sem metið er með tiltekna starfsgetu geti sinnt allt að hálfu starfi. En þótt markmið þessa nýja kerfis sé góð og skynsamleg, þá eru þau til lítils ef hlutastörf eru ekki í boði. Atvinnulífið þarf að standa sig í að bjóða upp á störf fyrir fólk með ólíka starfsgetu, en því miður virðist sú ekki vera raunin. Þess í stað leitast vinnuveitendur við að steypa öll störf í sama mót hins fasta, staðlaða stöðugildis. Staðreyndin er sú að það er kostnaðarsamara að hafa tvo starfsmenn í hálfu starfi en einn í fullu starfi. Hér eru hins vegar sveitarfélög í kjörstöðu til að stíga inní og reyna að mæta þessum þörfum. Reykjavíkurborg er stærsti vinnustaður landsins og þar sinnir fólk alls konar störfum sem eru fjarri því öll þess eðlis að þau verði aðeins leyst með fullri hefðbundinni vinnuviku. Með einföldum skipulagsbreytingum mætti útbúa fjölda hlutastarfa á flestum sviðum borgarinnar. Því miður hefur þróunin fremur verið á hinn veginn. Útvistun starfa og eilíf áhersla á tæknilausnir sem miða að því að fækka starfsfólki vinna í raun gegn þessum markmiðum. Vinstrið vill fjölga hlutastörfum í Reykjavík og að borgin marki sér stefnu og geri framkvæmdaáætlun um hvernig því markmiði verði náð. Höfundur er sagnfræðingur og skipar 3. sætið á lista Vinstrisins í Reykjavík. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Stefán Pálsson Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Er virkilega ekki um neitt að semja? Berglind Guðmundsdóttir Skoðun Um laun, arðgreiðslur og skatta Gunnar Björgvinsson Skoðun Í stormi reynir á leiðtogana Óskar Tryggvi Svavarsson Skoðun Brennandi hús Jón Steindór Valdimarsson Skoðun Á bak við hverja gigtargreiningu er fjölskylda sem verður fyrir áhrifum af sjúkdómnum. Hrönn Stefánsdóttir Skoðun Aftur til fortíðar: Tóbaks- og nikótínvarnir Vala Smáradóttir,Jóhanna Kristjánsdóttir Skoðun Svona verndum við Ísland fyrir útlendingum Ingólfur Shahin Skoðun Halldór 30.5.2026 Halldór Ósýnilegi aldurshópurinn í íslenskum sviðslistum Hrafnhildur Theodórsdóttir Skoðun Hvers konar samfélag viljum við byggja með gervigreind? Rannveig Tenchi Ernudóttir Skoðun Skoðun Skoðun Liðbólgusjúkdómar – fræðsla skiptir máli Katrín Þórarinsdóttir skrifar Skoðun Í stormi reynir á leiðtogana Óskar Tryggvi Svavarsson skrifar Skoðun Á bak við hverja gigtargreiningu er fjölskylda sem verður fyrir áhrifum af sjúkdómnum. Hrönn Stefánsdóttir skrifar Skoðun Er virkilega ekki um neitt að semja? Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Um laun, arðgreiðslur og skatta Gunnar Björgvinsson skrifar Skoðun Aftur til fortíðar: Tóbaks- og nikótínvarnir Vala Smáradóttir,Jóhanna Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Hvers konar samfélag viljum við byggja með gervigreind? Rannveig Tenchi Ernudóttir skrifar Skoðun Brennandi hús Jón Steindór Valdimarsson skrifar Skoðun Hvaleyrarvatn - ekki byggja í Vatnshlíð Stefán Georgsson skrifar Skoðun Ósýnilegi aldurshópurinn í íslenskum sviðslistum Hrafnhildur Theodórsdóttir skrifar Skoðun Svona verndum við Ísland fyrir útlendingum Ingólfur Shahin skrifar Skoðun Hverju getur aukið sjálfstraust og sérþekking skilað komandi kynslóðum? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Að byggja brú til þeirra sem bíða Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Gerviskoðanakönnun — eða 9,44 prósent? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Enginn lærir í afneitun Björn Brynjúlfur Björnsson skrifar Skoðun It's complicated: Valkostir Íslands í gjaldmiðlamálum Stefanía K. Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Gleymdi framhaldsskólinn Sigurður E. Vilhelmsson skrifar Skoðun Álfsnes er rangur staður fyrir skotsvæði Kristbjörn Haraldsson,Anja Þórdís Karlsdóttir skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn er að grafa sína eigin gröf Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Eru félagasamtök sem boða eigið fagnaðarerindi nóg til að upplýsa almenning? Eyrún Magnúsdóttir skrifar Skoðun Enn um Plastbarkamálið Ingólfur Bruun skrifar Skoðun Við unnum stóra vinninginn Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Við erum öll í sama liðinu Jónas Hagan Guðmundsson skrifar Skoðun Látið Ljósleiðarann vera! Guðni Freyr Öfjörð skrifar Skoðun Noregur verður hluti af kjarnorkuvernd Frakka Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Það sem mun sökkva okkur Haukur Logi Jóhannsson skrifar Skoðun Ef Ísland sækir um „djobbið“ Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Tangarhald á lífæð samfélagsins Björn Brynjúlfur Björnsson skrifar Skoðun Leyfið okkur að velja framtíð okkar Kristrún Ágústsdóttir skrifar Skoðun Nokkur atriði varðandi mögulega aðild Íslands að Evrópusambandinu Jón Frímann Jónsson skrifar Sjá meira
Í tíð síðustu ríkisstjórnar voru gríðarmiklar breytingar gerðar almannatryggingakerfinu. Grunnhugmyndin á bak við þær er að auka atvinnuþátttöku öryrkja og er leiðin að því marki mikil áhersla á endurhæfingu og starfsþjálfun. Tilgangurinn er margþættur. Í fyrsta lagi að auka tekjur og bæta lífskjör öryrkja. Í öðru lagi að gera öryrkja virkari þátttakendur í samfélaginu. Vinnan er stór þáttur í sjálfsmynd flestra, hún eflir sjálfsvirðingu og stuðlar að tengslamyndun sem dregur úr einangrun og einmannaleika. Og í þriðja lagi skapar aukin vinna öryrkja og fatlaðs fólks miklar samfélagslegar tekjur og eykur hagvöxt. Lykilþáttur í nýja kerfinu er hlutaörorkulífeyrir sem miðast við að fólk sem metið er með tiltekna starfsgetu geti sinnt allt að hálfu starfi. En þótt markmið þessa nýja kerfis sé góð og skynsamleg, þá eru þau til lítils ef hlutastörf eru ekki í boði. Atvinnulífið þarf að standa sig í að bjóða upp á störf fyrir fólk með ólíka starfsgetu, en því miður virðist sú ekki vera raunin. Þess í stað leitast vinnuveitendur við að steypa öll störf í sama mót hins fasta, staðlaða stöðugildis. Staðreyndin er sú að það er kostnaðarsamara að hafa tvo starfsmenn í hálfu starfi en einn í fullu starfi. Hér eru hins vegar sveitarfélög í kjörstöðu til að stíga inní og reyna að mæta þessum þörfum. Reykjavíkurborg er stærsti vinnustaður landsins og þar sinnir fólk alls konar störfum sem eru fjarri því öll þess eðlis að þau verði aðeins leyst með fullri hefðbundinni vinnuviku. Með einföldum skipulagsbreytingum mætti útbúa fjölda hlutastarfa á flestum sviðum borgarinnar. Því miður hefur þróunin fremur verið á hinn veginn. Útvistun starfa og eilíf áhersla á tæknilausnir sem miða að því að fækka starfsfólki vinna í raun gegn þessum markmiðum. Vinstrið vill fjölga hlutastörfum í Reykjavík og að borgin marki sér stefnu og geri framkvæmdaáætlun um hvernig því markmiði verði náð. Höfundur er sagnfræðingur og skipar 3. sætið á lista Vinstrisins í Reykjavík.
Á bak við hverja gigtargreiningu er fjölskylda sem verður fyrir áhrifum af sjúkdómnum. Hrönn Stefánsdóttir Skoðun
Skoðun Á bak við hverja gigtargreiningu er fjölskylda sem verður fyrir áhrifum af sjúkdómnum. Hrönn Stefánsdóttir skrifar
Skoðun Aftur til fortíðar: Tóbaks- og nikótínvarnir Vala Smáradóttir,Jóhanna Kristjánsdóttir skrifar
Skoðun Hverju getur aukið sjálfstraust og sérþekking skilað komandi kynslóðum? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Álfsnes er rangur staður fyrir skotsvæði Kristbjörn Haraldsson,Anja Þórdís Karlsdóttir skrifar
Skoðun Eru félagasamtök sem boða eigið fagnaðarerindi nóg til að upplýsa almenning? Eyrún Magnúsdóttir skrifar
Skoðun Nokkur atriði varðandi mögulega aðild Íslands að Evrópusambandinu Jón Frímann Jónsson skrifar
Á bak við hverja gigtargreiningu er fjölskylda sem verður fyrir áhrifum af sjúkdómnum. Hrönn Stefánsdóttir Skoðun