Leyfist Íslendingum að stjórna sínum eigin málum? Arnar Þór Jónsson skrifar 1. maí 2026 10:17 Spurningin hér að ofan er brýnasta spurningin sem íslensk stjórnmál þurfa að svara nú. Takist núverandi utanríkisráðherra (með stuðningi ESB) að gera Ísland að aðildarríki Evrópusambandsins, þá verður ekki lengur hægt að tala um að Íslendingar hafi sjálfstjórn í sínum málum. Þversögnin í málflutningi utanríkisráðherra er sú að Íslendingar eigi að nota sjálfsákvörðunarrétt sinn nú til að fara inn í ríkjabandalag ESB sem fyrirsjáanlega mun veikja og – í mikilvægum atriðum -afnema sjálfsákvörðunarrétt okkar um framtíð Íslands. En þetta er ekki eina dæmið. Fyrir tilstilli RÚV og annarra ríkisstofnanna er athygli Íslendinga föst við smáatriði á meðan netið þrengist smám saman um tilveru okkar. Löngu er orðið tímabært að Íslendingar vakni af Þyrnirósasvefninum og opni augun fyrir því hvernig smám saman er verið að skerða yfirráð okkar yfir eigin orðum, athöfnum, eignum, ferðamáta o.fl. Ég rita þessa grein til að vekja athygli á að enn má stöðva þessa lest og koma í veg fyrir að allt fari á versta veg. Kæru Íslendingar, við berum öll ábyrgð á framtíð landsins okkar og viljum að afkomendur okkar, Íslendingar framtíðarinnar, fái að fæðast frjáls og lifa frjáls. Við viljum geta sagt að við höfum gert allt sem í okkar valdi stóð til að standa vörð um frelsi Íslendinga og sjálfstæði landsins. Alþjóðlegar (og yfirþjóðlegar) stofnanir eins og WHO, SÞ, ESB o.fl. seilast til sífellt meiri áhrifa með stefnumörkun, reglugerðum og áætlunum sem aðildarríkjum er ætlað að framfylgja. Með þessu er dregið úr möguleikum þjóðríkja (og borgara) til að stýra eigin málum með skynsamlegum hætti út frá aðstæðum á hverjum stað. Stöðugt vaxandi stafrænt eftirlit og gervigreindar-vöktun: Ríki og tæknifyrirtæki hafa sett upp net sem verður stöðugt þéttara og myndar nú þegar víðtækt eftirlitskerfi með myndavélum, andlitsgreiningu og gervigreind til að spá fyrir um og stjórna hegðun. Beint og óbeint hefur þetta áhrif á hegðun fólks og takmarkar frelsið með kælingaráhrifum þegar jafnvel einkalífið er orðið vaktað. Rafræn auðkenni og líftækni: Innleiðing stafrænna leiða til auðkenningar og uppsetning á slíkum kerfum tengir alls kyns þjónustu, m.a. ferðaþjónustu, bankaþjónustu og heilbrigðisþjónustu saman á margvíslegan hátt og getur hæglega þróast í miðstýrt stjórnkerfi. Miðstýrðir stafrænir gjaldmiðlar (CBDC) og forritanlegir peningar gera ríkjum kleift að fylgjast með, frysta eða stýra peninganotkun hvern einasta einstaklings (og fyrirtækis). Þetta opnar möguleika á að stýra því hvar menn nota peningana sína og í hvað þeim er ráðstafað. Ritskoðun og takmarkanir á tjáningarfrelsi: Löggjöf um „hatursorðræðu“, „rangar upplýsingar“ og netöryggi (sem allt eru sérstök áhugamál ónauðsynlegustu ríkisstofnunar Íslands, Fjölmiðlanefndar) mun í vaxandi mæli gera ríkisvaldinu kleift að loka á, sekta eða saksækja fólk fyrir skoðanir sem samræmast ekki boðun ríkjandi rétttrúnaðar. Skerðing á líkamlegu og læknisfræðilegu sjálfræði: Með nýjum sóttvarnalögum er opnuð leið inn í framtíð sem Aldous Huxley og Orwell skrifuðu um: Faraldursvottorð, bóluefnaskírteini og þvinguð læknisfræðileg inngrip. Mannréttindi verða afnumin með stjórnvaldsákvörðunum. Loftslags- og umhverfisstefna sem takmarkar valfrelsi fólks: Net-zero reglur, 15 mínútna borgir, hærri gjöld á kjötneyslu, borgarlína, þrengt að einkabílnum, rafbílaþvinganir og kolefnisgjöld til að takmarka ferðalög, miðstýring á notkun rafmagns og hita í húsnæði. Veiking eignarréttar: Aukin eignaupptaka, stífari skipulagsreglur, auðlegðarskattar og frysting bankareikninga hjá þeim sem voga sér að mótmæla. Allt skerðir þetta grundvallarrétt manna til að ráða yfir eigin eignum. Veiking foreldraréttar: Ríkið gert að æðsta yfirvaldi í málefnum sem varða uppeldi og ákvörðunarvald í málefnum barna. Stjórn á menntun og námskrá: Skyldubundin kennsla innan ríkisrekins skólakerfis í alls kyns hugmyndafræði, svo sem kynja- og loftslagsfræðum, sem takmarkar rétt foreldra til að ákvarða hvað börn læra og hvað gildi eru kennd. Innflytjendamál og landamærastjórn: Þjóðir missa stjórn á því hverjum er leyft að koma inn í landið vegna alþjóðlegra samninga og þrýstings frá alþjóðastofnunum. Þetta hefur áhrif á menningu, hagkerfi og öryggi íbúa landsins. Háir skattar og skerðing athafnafrelsis: Háir skattar og þungt regluverk sem hamla frumkvöðlastarfsemi, hefta sjálfstæðan atvinnurekstur og skerða möguleika á fjárhagslegu sjálfstæði. Allt virðist þetta vera réttlætt með vísan til „hagræðingar“, „skilvirkni“ „öryggis“, „sjálfbærni“ eða „réttlætis“, en saman myndar þetta stöðugt þéttriðnara net sem dregur verulega úr möguleikum okkar sem einstaklinga - og sem þjóðar - til að stjórna okkar eigin málum. Eftir að hafa „kíkt“ í alla ofangreinda „pakka“ tel ég að farsælast væri að Íslendingar eigi áfram gott samstarf og frjáls viðskipti við aðrar þjóðir – og að við komum þar fram sem sjálfstæð, frjáls og friðelskandi þjóð, sem stjórnar sínum eigin málum. Höfundur er lögmaður. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Arnar Þór Jónsson Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Hvers vegna venjulegt launafólk á að segja JÁ? Margrét Högnadóttir Skoðun Það sem gögnin fundu ekki Elliði Vignisson Skoðun Landlægur misskilningur um þjóðaratkvæðagreiðslu Hjörtur Hjartarson Skoðun Stóra leiðréttingarmálið, einhverjir Hollendingar og kollegar Guðlaugur Þór Þórðarson Skoðun Króna eða evra? Bolli Héðinsson Skoðun Þegar peningarnir og pólitíkin mæta nýjum veruleika Sigurður Sigurðsson Skoðun Hvað er samfélagsmiðill? Anna Laufey Stefánsdóttir Skoðun Hver ber ábyrgð þegar allir bera ábyrgð? Snorri Birgisson Skoðun Dauðans alvara – fölsuð lyf og ólögleg lyfsala Alma D. Möller,Rúna Hauksdóttir Skoðun Eru Íslendingar afglapar í samningatækni? Signý Sigurðardóttir Skoðun Skoðun Skoðun Hvers vegna venjulegt launafólk á að segja JÁ? Margrét Högnadóttir skrifar Skoðun Stóra leiðréttingarmálið, einhverjir Hollendingar og kollegar Guðlaugur Þór Þórðarson skrifar Skoðun Er kominn tími á „Íslenska landklasann“? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Um hvað er hægt að semja? Jónas Már Torfason skrifar Skoðun Sumarið, samveran og samspil taugakerfa Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar Skoðun Þegar peningarnir og pólitíkin mæta nýjum veruleika Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Bíp... bíp... bíp… Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Króna eða evra? Bolli Héðinsson skrifar Skoðun Dauðans alvara – fölsuð lyf og ólögleg lyfsala Alma D. Möller,Rúna Hauksdóttir skrifar Skoðun Hvað er samfélagsmiðill? Anna Laufey Stefánsdóttir skrifar Skoðun Stöðugleiki í heljargreipum Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Landlægur misskilningur um þjóðaratkvæðagreiðslu Hjörtur Hjartarson skrifar Skoðun Það sem gögnin fundu ekki Elliði Vignisson skrifar Skoðun Eru Íslendingar afglapar í samningatækni? Signý Sigurðardóttir skrifar Skoðun Baldur snýr heim á Breiðafjörð Eyjólfur Ármannsson skrifar Skoðun Hver ber ábyrgð þegar allir bera ábyrgð? Snorri Birgisson skrifar Skoðun Aðildarviðræður eru samningaviðræður Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Dagur, bannað að plata! Ásdís Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Íslenska sumarveðrið dýrmæt auðlind? Gunnar Salvarssson skrifar Skoðun Við þurfum ekki að kaupa gervigreindarfullveldið að utan Hafsteinn Einarsson skrifar Skoðun Fullvinnsla heima, tollfrjálsir markaðir og raunhæf leið til að styrkja Krónuna og landsbyggðina Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Ég hélt að ég væri bara óvenju hrætt foreldri Heiðrún V. Ingudóttir skrifar Skoðun Siðferðilegt aflátsbréf - Um kerfisbundna notkun góðgerðarstarfs til að kaupa sér starfsleyfi Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Vernd dýraheilbrigðis á Íslandi í ljósi reglna um frjálst flæði vöru á innri markaði ESB Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Gríðarlegur velferðarábati með upptöku evru Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Frá bónda til frumkvöðuls – Hvernig verður framtíð íslensks landbúnaðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Neyðin kennir nöktum Íslendingi að spinna Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Af hámarkshraða og pylsum Sunna G. Sigurðardóttir skrifar Skoðun Sjögren er miklu meira en augn- og munnþurrkur Hrönn Stefánsdóttir skrifar Skoðun Verkin tala – en ekki um okkur Nichole Leigh Mosty skrifar Sjá meira
Spurningin hér að ofan er brýnasta spurningin sem íslensk stjórnmál þurfa að svara nú. Takist núverandi utanríkisráðherra (með stuðningi ESB) að gera Ísland að aðildarríki Evrópusambandsins, þá verður ekki lengur hægt að tala um að Íslendingar hafi sjálfstjórn í sínum málum. Þversögnin í málflutningi utanríkisráðherra er sú að Íslendingar eigi að nota sjálfsákvörðunarrétt sinn nú til að fara inn í ríkjabandalag ESB sem fyrirsjáanlega mun veikja og – í mikilvægum atriðum -afnema sjálfsákvörðunarrétt okkar um framtíð Íslands. En þetta er ekki eina dæmið. Fyrir tilstilli RÚV og annarra ríkisstofnanna er athygli Íslendinga föst við smáatriði á meðan netið þrengist smám saman um tilveru okkar. Löngu er orðið tímabært að Íslendingar vakni af Þyrnirósasvefninum og opni augun fyrir því hvernig smám saman er verið að skerða yfirráð okkar yfir eigin orðum, athöfnum, eignum, ferðamáta o.fl. Ég rita þessa grein til að vekja athygli á að enn má stöðva þessa lest og koma í veg fyrir að allt fari á versta veg. Kæru Íslendingar, við berum öll ábyrgð á framtíð landsins okkar og viljum að afkomendur okkar, Íslendingar framtíðarinnar, fái að fæðast frjáls og lifa frjáls. Við viljum geta sagt að við höfum gert allt sem í okkar valdi stóð til að standa vörð um frelsi Íslendinga og sjálfstæði landsins. Alþjóðlegar (og yfirþjóðlegar) stofnanir eins og WHO, SÞ, ESB o.fl. seilast til sífellt meiri áhrifa með stefnumörkun, reglugerðum og áætlunum sem aðildarríkjum er ætlað að framfylgja. Með þessu er dregið úr möguleikum þjóðríkja (og borgara) til að stýra eigin málum með skynsamlegum hætti út frá aðstæðum á hverjum stað. Stöðugt vaxandi stafrænt eftirlit og gervigreindar-vöktun: Ríki og tæknifyrirtæki hafa sett upp net sem verður stöðugt þéttara og myndar nú þegar víðtækt eftirlitskerfi með myndavélum, andlitsgreiningu og gervigreind til að spá fyrir um og stjórna hegðun. Beint og óbeint hefur þetta áhrif á hegðun fólks og takmarkar frelsið með kælingaráhrifum þegar jafnvel einkalífið er orðið vaktað. Rafræn auðkenni og líftækni: Innleiðing stafrænna leiða til auðkenningar og uppsetning á slíkum kerfum tengir alls kyns þjónustu, m.a. ferðaþjónustu, bankaþjónustu og heilbrigðisþjónustu saman á margvíslegan hátt og getur hæglega þróast í miðstýrt stjórnkerfi. Miðstýrðir stafrænir gjaldmiðlar (CBDC) og forritanlegir peningar gera ríkjum kleift að fylgjast með, frysta eða stýra peninganotkun hvern einasta einstaklings (og fyrirtækis). Þetta opnar möguleika á að stýra því hvar menn nota peningana sína og í hvað þeim er ráðstafað. Ritskoðun og takmarkanir á tjáningarfrelsi: Löggjöf um „hatursorðræðu“, „rangar upplýsingar“ og netöryggi (sem allt eru sérstök áhugamál ónauðsynlegustu ríkisstofnunar Íslands, Fjölmiðlanefndar) mun í vaxandi mæli gera ríkisvaldinu kleift að loka á, sekta eða saksækja fólk fyrir skoðanir sem samræmast ekki boðun ríkjandi rétttrúnaðar. Skerðing á líkamlegu og læknisfræðilegu sjálfræði: Með nýjum sóttvarnalögum er opnuð leið inn í framtíð sem Aldous Huxley og Orwell skrifuðu um: Faraldursvottorð, bóluefnaskírteini og þvinguð læknisfræðileg inngrip. Mannréttindi verða afnumin með stjórnvaldsákvörðunum. Loftslags- og umhverfisstefna sem takmarkar valfrelsi fólks: Net-zero reglur, 15 mínútna borgir, hærri gjöld á kjötneyslu, borgarlína, þrengt að einkabílnum, rafbílaþvinganir og kolefnisgjöld til að takmarka ferðalög, miðstýring á notkun rafmagns og hita í húsnæði. Veiking eignarréttar: Aukin eignaupptaka, stífari skipulagsreglur, auðlegðarskattar og frysting bankareikninga hjá þeim sem voga sér að mótmæla. Allt skerðir þetta grundvallarrétt manna til að ráða yfir eigin eignum. Veiking foreldraréttar: Ríkið gert að æðsta yfirvaldi í málefnum sem varða uppeldi og ákvörðunarvald í málefnum barna. Stjórn á menntun og námskrá: Skyldubundin kennsla innan ríkisrekins skólakerfis í alls kyns hugmyndafræði, svo sem kynja- og loftslagsfræðum, sem takmarkar rétt foreldra til að ákvarða hvað börn læra og hvað gildi eru kennd. Innflytjendamál og landamærastjórn: Þjóðir missa stjórn á því hverjum er leyft að koma inn í landið vegna alþjóðlegra samninga og þrýstings frá alþjóðastofnunum. Þetta hefur áhrif á menningu, hagkerfi og öryggi íbúa landsins. Háir skattar og skerðing athafnafrelsis: Háir skattar og þungt regluverk sem hamla frumkvöðlastarfsemi, hefta sjálfstæðan atvinnurekstur og skerða möguleika á fjárhagslegu sjálfstæði. Allt virðist þetta vera réttlætt með vísan til „hagræðingar“, „skilvirkni“ „öryggis“, „sjálfbærni“ eða „réttlætis“, en saman myndar þetta stöðugt þéttriðnara net sem dregur verulega úr möguleikum okkar sem einstaklinga - og sem þjóðar - til að stjórna okkar eigin málum. Eftir að hafa „kíkt“ í alla ofangreinda „pakka“ tel ég að farsælast væri að Íslendingar eigi áfram gott samstarf og frjáls viðskipti við aðrar þjóðir – og að við komum þar fram sem sjálfstæð, frjáls og friðelskandi þjóð, sem stjórnar sínum eigin málum. Höfundur er lögmaður.
Skoðun Stóra leiðréttingarmálið, einhverjir Hollendingar og kollegar Guðlaugur Þór Þórðarson skrifar
Skoðun Fullvinnsla heima, tollfrjálsir markaðir og raunhæf leið til að styrkja Krónuna og landsbyggðina Eggert Guðmundsson skrifar
Skoðun Siðferðilegt aflátsbréf - Um kerfisbundna notkun góðgerðarstarfs til að kaupa sér starfsleyfi Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Vernd dýraheilbrigðis á Íslandi í ljósi reglna um frjálst flæði vöru á innri markaði ESB Erna Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Frá bónda til frumkvöðuls – Hvernig verður framtíð íslensks landbúnaðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar