Kær­leikur og um­burðar­lyndi vinstri­manna

Á dögunum kom út skýrsla Fjölmiðlanefndar og Netvís Lýðræði og skautun – Upplifun fólks af áróðri og viðhorf til mismunandi hópa. Skýrslan byggir á niðurstöðum könnunar Maskínu sem var lögð fyrir í nóvember 2025. Eitthvað virðist hafa tafið útgáfu skýrslunnar - e.t.v. hugmyndaauðgi landsmanna við útgáfu hlaðvarpa.

Líkleg afskipti af kosningum hér á landi

Ýmislegt athyglisvert er að finna í skýrslunni. Meðal annars að 36,1% svarenda hafi áhyggjur af áróðri erlendra ríkja í tengslum við kosningar eða þjóðaratkvæðagreiðslur hér á landi. Ég deili þeim áhyggjum, en fyrir tveimur árum skrifaði ég einmitt pistil hér á Vísi um fyrirhuguð afskipti skrifstofu Evrópuþingsins af Evrópuþingskosningum. Þá sendi ég nýlega inn fyrirspurn á Alþingi vegna yfirlýsinga í skýrslu Evrópuþingsins um fyrirhugaðan áróður í tengslum við þjóðaratkvæðagreiðslu um aðild hér á landi.

Munurinn á hægri og vinstri

Umfjöllun um ESB lýkur þó hér í bili. Skýrslan varpar nefnilega ljósi, ekki bara á viðhorf fólks til ólíkra samfélagshópa, heldur líka á viðhorf ólíkra samfélagshópa. Í skýrslunni er þannig að finna samanburð á viðhorfum tveggja hópa. Annars vegar hægrimanna og hins vegar vinstrimanna. Ég er að vísu oft tortryggin í garð flokkunar fjölmiðlamanna o.fl. á hvað hægri og vinstri þýðir og ég fann ekki í fljótu bragði á hverju skiptingin byggði í þetta sinn. Það sem fangaði athygli mína var hins vegar staðfesting á því sem ég þóttist þegar vita. Nefnilega að vinstrimenn eru upp til hópa mun minna umburðarlyndir en hægrimenn. Hafa minna umburðarlyndi fyrir skoðunum annarra. Þannig svara 39,7% hægrimanna því játandi að þeim mislíki stuðningsmenn Sósíalistaflokksins og 37,9% þeirra mislíkar stuðningsfólk Pírata.

Viðhorf vinstri manna eru hins vegar þau að 62,6% þeirra mislíkar stuðningsfólk Miðflokksins, 49,8% mislíkar íhaldsmenn og 40,9% mislíkar stuðningsfólk Sjálfstæðisflokksins.

Þegar viðhorf þessara tveggja ása til fleiri ólíkra hópa í samfélaginu eru borin saman í skýrslunni kemur sömuleiðis í ljós mun sterkari neikvæð afstaða vinstrimanna til ákveðinna hópa, hópa sem þeir „mislíkar mjög“ svo notast sé við orðalag skýrslunnar.

Stærsta vandamálið við skautun

Umrædd skýrsla er m.a. sögð fjalla um skautun, enda hugtakið verið mjög í deiglunni að undanförnu. Gott ef vinstrimenn eru ekki töluvert duglegri að leggja sitt af mörkum til umræðunnar um skautun. Um áhyggjur af skautun, áhyggjur af lýðræðinu. Eitt stærsta vandamálið við skautun er einmitt að fólk er ekki bara ósammála. Því hreinlega mislíkar fólk með andstæðar skoðanir. Mikilvægt skref til að vinna gegn skautun er því að stuðla að auknum kærleika og umburðarlyndi vinstrimanna. Ég hvet þá til góðra verka í þeim efnum.

Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins.