Má ég líka gera upp í evrum? Berglind Guðmundsdóttir skrifar 15. mars 2026 22:30 Umræðan um krónuna og evruna kemur reglulega upp á Íslandi. Soldið svona sagan endalausa. Við höfum talað og rifist um þetta árum saman, en það hefur í raun ekki leitt neitt af sér. Umræðan verður líka fljótt tilfinningaþrungin. Sumir segja krónuna vera stóran hluta af sjálfstæði okkar. Aðrir segja hana veikja heimilin. Svona tala sérfræðingar oft í kross og margir sitja eftir ringlaðir. Ég viðurkenni að ég er ein þeirra. Þetta er augljóslega ekki einfalt mál. En einmitt þess vegna finnst mér mikilvægt að við spyrjum spurninga og skoðum staðreyndir. Spurningin sem ætti að skipta mestu máli hér er einföld: Getur líf almennings á Íslandi orðið fyrirsjáanlegra og stöðugra? Í þessari umræðu er vert er að benda á að mörg stærstu fyrirtæki Íslands gera upp í evrum. Ekki í krónum. Þau taka lán í evrum, gera samninga í evrum og reikna tekjur sínar í evrum. Af hverju? Jú, vegna þess að evran er stöðugri og fyrirsjáanlegri en íslenska krónan. Fyrirtæki sem starfa á mörkuðum erlendis reyna því oft að verja sig gegn gengissveiflum. Almenningur hefur hins vegar ekki þann möguleika og fær launin sín í krónum. Hjúkrunarfræðingurinn. Kennarinn. Venjulegt launafólk. Og þegar krónan veikist hækkar verðið á því sem við þurfum að kaupa. Mat, eldsneyti, lyf. En ég velti því fyrir mér: Ef evran getur skapað meiri stöðugleika fyrir fyrirtæki, gæti hún þá mögulega líka skapað meiri stöðugleika fyrir heimilin? Ég er ekki að halda því fram að evran sé töfralausn. En þetta er samt umræða sem við ættum að geta átt, ekki bara út frá tilfinningum eða stolti. Heldur líka út frá spurningunni sem skiptir flest heimili máli. Hvernig getum við gert lífið fyrirsjáanlegra fyrir almenning? Eða í einföldu máli: Má ég líka gera upp í evrum? Höfundur er hjúkrunarfræðingur sem trúir því að stundum séu einföldu spurningarnar þær mikilvægustu. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald ESB-viðræðna Mest lesið Ef Ísland gengur í Evrópusambandið flyt ég til Danmerkur Benedikt Jóhannesson Skoðun Gætum við haft það betra? Eydís Ásbjörnsdóttir Skoðun Skítamixsumarið mikla Hulda Hallgrímsdóttir Skoðun 30 dæmi um villandi framsetningu í efnahagsgreiningu Áfram Íslands Gauti B. Eggertsson Skoðun Ísland á eilífa hagsmuni en ekki eilífa bandamenn Lára Herborg Ólafsdóttir Skoðun Þarftu að vita mikið um ESB til að kjósa 29. ágúst? Árný Elínborg Ásgeirsdóttir Skoðun Já við fleiri verkfærum fyrir byggðir landsins Arna Lára Jónsdóttir Skoðun Þessir þröngsýnu ungu bændur Sunna Þórarinsdóttir Skoðun Að gera illt verra - Verðbólgan og ábyrgð stjórnvalda Jón Ferdínand Estherarson Skoðun Þarf fimm háskólagráður til að segja já? Berglind Guðmundsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun SFS, hagsmunir og sannleikurinn Þórólfur Matthíasson skrifar Skoðun Daði í baði Bjarnheiður Hallsdóttir skrifar Skoðun Hégómi Haukur Eggertsson skrifar Skoðun Við getum þetta sjálf – en hver græðir á því? Margrét Högnadóttir skrifar Skoðun Þarf fimm háskólagráður til að segja já? Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Já, já eða nei Þorsteinn Bergsson skrifar Skoðun Hvar má sleppa taumnum? Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Um sameiginleg verðmæti og veikleika stjórnkerfisins Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Nei við hindrunum - Ákvarðanir um Ísland á Íslandi Guðmundur Fertram Sigurjónsson skrifar Skoðun Ísland á eilífa hagsmuni en ekki eilífa bandamenn Lára Herborg Ólafsdóttir skrifar Skoðun Lífeyrissjóðirnir og aðalfundur Icelandair Kjartan Björgvinsson skrifar Skoðun Ísland og Færeyjar, yfirráð yfir auðlindum og fullveldi Ásgeir Daníelsson skrifar Skoðun Evrópskir hægrimenn eru Evrópusinnar Svavar Halldórsson skrifar Skoðun Evrópa - frá velferð til vígvæðingar Ólöf Benediktsdóttir skrifar Skoðun Ekki láta plata þig þann 29. ágúst Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Hver á fiskinn – og hvar verða verðmætin til? Baldur Johnsen skrifar Skoðun Gögnin sýna að Evrópa er langmikilvægasta markaðssvæði Íslands Gísli Hjálmtýsson skrifar Skoðun Grænland – áttu við Ísland? Damien Degeorges skrifar Skoðun Skítamixsumarið mikla Hulda Hallgrímsdóttir skrifar Skoðun Vextir, verðbólga, verðtrygging og íslenska veðráttan Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar Skoðun 30 dæmi um villandi framsetningu í efnahagsgreiningu Áfram Íslands Gauti B. Eggertsson skrifar Skoðun Já til að sjá – áhættuspil? Guðmundur Edgarsson skrifar Skoðun Það eru breyttir tímar Þóroddur Ingvarsson skrifar Skoðun Er íslensk útgerð og kvótakerfi góð ástæða til að kjósa já 29. ágúst? Arndís Vala Arnfinnsdóttir skrifar Skoðun Ef Ísland gengur í Evrópusambandið flyt ég til Danmerkur Benedikt Jóhannesson skrifar Skoðun ESB hefur styrkt gróðahyggju á kostnað félagshyggju Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun Hver ætlar að hafa augun á boltanum? Hnikarr Bjarmi Franklínsson skrifar Skoðun Þessir þröngsýnu ungu bændur Sunna Þórarinsdóttir skrifar Skoðun Brexit rútan mætt til Íslands! Andrés Pétursson skrifar Skoðun Að gera illt verra - Verðbólgan og ábyrgð stjórnvalda Jón Ferdínand Estherarson skrifar Sjá meira
Umræðan um krónuna og evruna kemur reglulega upp á Íslandi. Soldið svona sagan endalausa. Við höfum talað og rifist um þetta árum saman, en það hefur í raun ekki leitt neitt af sér. Umræðan verður líka fljótt tilfinningaþrungin. Sumir segja krónuna vera stóran hluta af sjálfstæði okkar. Aðrir segja hana veikja heimilin. Svona tala sérfræðingar oft í kross og margir sitja eftir ringlaðir. Ég viðurkenni að ég er ein þeirra. Þetta er augljóslega ekki einfalt mál. En einmitt þess vegna finnst mér mikilvægt að við spyrjum spurninga og skoðum staðreyndir. Spurningin sem ætti að skipta mestu máli hér er einföld: Getur líf almennings á Íslandi orðið fyrirsjáanlegra og stöðugra? Í þessari umræðu er vert er að benda á að mörg stærstu fyrirtæki Íslands gera upp í evrum. Ekki í krónum. Þau taka lán í evrum, gera samninga í evrum og reikna tekjur sínar í evrum. Af hverju? Jú, vegna þess að evran er stöðugri og fyrirsjáanlegri en íslenska krónan. Fyrirtæki sem starfa á mörkuðum erlendis reyna því oft að verja sig gegn gengissveiflum. Almenningur hefur hins vegar ekki þann möguleika og fær launin sín í krónum. Hjúkrunarfræðingurinn. Kennarinn. Venjulegt launafólk. Og þegar krónan veikist hækkar verðið á því sem við þurfum að kaupa. Mat, eldsneyti, lyf. En ég velti því fyrir mér: Ef evran getur skapað meiri stöðugleika fyrir fyrirtæki, gæti hún þá mögulega líka skapað meiri stöðugleika fyrir heimilin? Ég er ekki að halda því fram að evran sé töfralausn. En þetta er samt umræða sem við ættum að geta átt, ekki bara út frá tilfinningum eða stolti. Heldur líka út frá spurningunni sem skiptir flest heimili máli. Hvernig getum við gert lífið fyrirsjáanlegra fyrir almenning? Eða í einföldu máli: Má ég líka gera upp í evrum? Höfundur er hjúkrunarfræðingur sem trúir því að stundum séu einföldu spurningarnar þær mikilvægustu.
Skoðun 30 dæmi um villandi framsetningu í efnahagsgreiningu Áfram Íslands Gauti B. Eggertsson skrifar
Skoðun Er íslensk útgerð og kvótakerfi góð ástæða til að kjósa já 29. ágúst? Arndís Vala Arnfinnsdóttir skrifar