Málið of stórt fyrir þjóðina Hjörtur J. Guðmundsson skrifar 10. janúar 2026 06:45 Málið varðandi bókun 35 við EES-samninginn er of stórt til þess að afstaða almennings hafi áhrif á áform ríkisstjórnarinna um að koma frumvarpi um það í gegnum Alþingi. Þetta var haft eftir Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur, utanríkisráðherra og formanni Viðreisnar, í hádegisfréttum Ríkisútvarpsins 7. janúar síðastliðinn. Þorgerður var þar innt eftir því hvort niðurstöður skoðanakannana, sem sýnt hafa mun fleiri andvíga frumvarpinu en hlynnta, hefðu áhrif í þeim efnum. „Nei, það gerir það ekki því hér er um hrikalega stórt mál að ræða sem tengist því að við þurfum að hafa EES-samninginn virkan. Mér kemur ekkert á óvart að þeir sem eru á móti EES-samningnum, eins og Miðflokkurinn og í rauninni Morgunblaðið líka, að þeir muni draga það fram,“ sagði Þorgerður. Væntanlega afstöðu almennings. Hún breytti engu um áformin. Miðað við nýja könnun Prósents eru 58% andvíg málinu en 42% hlynnt af þeim sem tóku afstöðu með eða á móti. „Við megum ekki sýna neinn veikan blett hvað þetta varðar og við ætlum okkur að klára bókunina á þessu þingi,“ sagði Þorgerður enn fremur. Áður hafa stjórnvöld þó iðulega sagt að málið væri í raun aðeins formsatriði. Frumvarpið felur sem kunnugt er í sér að innleitt regluverk frá Evrópusambandinu í gegnum aðild Íslands að EES-samningnum verði veittur forgangur á alla aðra almenna löggjöf hér á landi af þeirri einu ástæðu að það komi frá sambandinu. Virtir lögspekingar hafa varað við því að þær breytingar, sem frumvarpið kveður á um, færu í bága við fullveldisákvæði stjórnarskrárinnar. Þar á meðal Stefán Már Stefánsson, lagaprófessor emeritus og helzti sérfræðingur landsins í Evrópurétti, Jón Steinar Gunnlaugsson, fyrrverandi hæstaréttardómari, og Markús Sigurbjörnsson, fyrrverandi forseti Hæstaréttar. En ríkisstjórnin lætur ekkert stöðva sig. Þar á meðal hvorki almenning né stjórnarskrá lýðveldisins. Höfundur er sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur (MA í alþjóðasamskiptum með áherzlu á Evrópufræði og öryggis- og varnarmál). Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Hjörtur J. Guðmundsson Evrópusambandið Bókun 35 EES-samningurinn Mest lesið „Þið þurfið stærri bát“ Erlingur Erlingsson Skoðun Kosturinn sem er ekki á kjörseðlinum Egill Gauti Þorkelsson Skoðun Ert þú þessi hálfviti? Guðrún Tinna Ólafsdóttir Skoðun Verð gæti stórlækkað á Íslandi Gauti B. Eggertsson Skoðun Nemendur okkar eiga meira skilið en tölu Fiona Oliver,Yrsa Rós Brynjudóttir Skoðun Segjum JÁ til að styrkja frelsi okkar og fullveldi Þorkell Helgason Skoðun Hver borgar þegar borgin sparar? Kári Sigurðsson Skoðun ESB: Hvað kostar að vera utangarðs? Innviðir, tæknilegt samstarf og varnarmál Sigurður Emil Pálsson Skoðun Að kaupa atkvæði þjóðar Yngvi Ómar Sigrúnarson Skoðun Þegar reikniformúla verður að ráðningarþaki sjúkraliða Sandra B. Franks Skoðun Skoðun Skoðun Kosturinn sem er ekki á kjörseðlinum Egill Gauti Þorkelsson skrifar Skoðun „Þið þurfið stærri bát“ Erlingur Erlingsson skrifar Skoðun Verð gæti stórlækkað á Íslandi Gauti B. Eggertsson skrifar Skoðun ESB: Hvað kostar að vera utangarðs? Innviðir, tæknilegt samstarf og varnarmál Sigurður Emil Pálsson skrifar Skoðun Gigtin sést ekki alltaf – en hún getur breytt öllu Hrönn Stefánsdóttir skrifar Skoðun Hversu miklar umferðartafir má bjóða þér með skólaárinu? Valur Elli Valsson skrifar Skoðun Atvinnuviðtal hjá ESB? Brynjar Níelsson skrifar Skoðun Kvalajárn Rósa Líf Darradóttir skrifar Skoðun Að kaupa atkvæði þjóðar Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Framtíðin, björt eða svört? Ólafur Hannesson skrifar Skoðun Ert þú þessi hálfviti? Guðrún Tinna Ólafsdóttir skrifar Skoðun Þegar reikniformúla verður að ráðningarþaki sjúkraliða Sandra B. Franks skrifar Skoðun Af hverju eru íslenskir sprotar skráðir í Delaware? Egill Almar Ágústsson skrifar Skoðun Járn í járn Atli Sævar Guðmundsson skrifar Skoðun Krónan er ventillinn sem heldur aftur af íslensku atvinnulífi Óðinn Freyr Baldursson skrifar Skoðun ESB margfaldar áhrif smáríkja: Dæmi frá Kýpur Dominic Scott skrifar Skoðun Segjum JÁ til að styrkja frelsi okkar og fullveldi Þorkell Helgason skrifar Skoðun Nemendur okkar eiga meira skilið en tölu Fiona Oliver,Yrsa Rós Brynjudóttir skrifar Skoðun Enn einn landsbyggðarskatturinn á íbúa Austurlands Dagmar Ýr Stefánsdóttir,Kristín Dröfn Halldórsdóttir skrifar Skoðun Hver borgar þegar borgin sparar? Kári Sigurðsson skrifar Skoðun Fjölbreyttar þarfir kalla á fjölbreytta fagþekkingu Ulrike Schubert skrifar Skoðun Fatlaðir henda hækjum og blindir fá sýn núna Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar Skoðun Grand Fenwick við Faxaflóa Júlíus Valsson skrifar Skoðun 66 milljónir verða að 477 milljónum! Runólfur Ágústsson skrifar Skoðun Getur bætt efnahagsumhverfið skilað íslenskri fjölskyldu 5–8 milljóna á ári? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Níu atriði til umhugsunar vegna þjóðaratkvæðagreiðslunnar Rúnar Vilhjálmsson skrifar Skoðun Ríkisstjórn sem vandar sig ekki veldur skaða Ágúst Elvar Bjarnason skrifar Skoðun Framtíðarsýn um réttlæti og stöðugleika Sandra Sigurðardóttir skrifar Skoðun Á eigin skinni Gauti Kristmannsson skrifar Skoðun Nú á þjóðin leik – já til að sjá 29. ágúst Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar Sjá meira
Málið varðandi bókun 35 við EES-samninginn er of stórt til þess að afstaða almennings hafi áhrif á áform ríkisstjórnarinna um að koma frumvarpi um það í gegnum Alþingi. Þetta var haft eftir Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur, utanríkisráðherra og formanni Viðreisnar, í hádegisfréttum Ríkisútvarpsins 7. janúar síðastliðinn. Þorgerður var þar innt eftir því hvort niðurstöður skoðanakannana, sem sýnt hafa mun fleiri andvíga frumvarpinu en hlynnta, hefðu áhrif í þeim efnum. „Nei, það gerir það ekki því hér er um hrikalega stórt mál að ræða sem tengist því að við þurfum að hafa EES-samninginn virkan. Mér kemur ekkert á óvart að þeir sem eru á móti EES-samningnum, eins og Miðflokkurinn og í rauninni Morgunblaðið líka, að þeir muni draga það fram,“ sagði Þorgerður. Væntanlega afstöðu almennings. Hún breytti engu um áformin. Miðað við nýja könnun Prósents eru 58% andvíg málinu en 42% hlynnt af þeim sem tóku afstöðu með eða á móti. „Við megum ekki sýna neinn veikan blett hvað þetta varðar og við ætlum okkur að klára bókunina á þessu þingi,“ sagði Þorgerður enn fremur. Áður hafa stjórnvöld þó iðulega sagt að málið væri í raun aðeins formsatriði. Frumvarpið felur sem kunnugt er í sér að innleitt regluverk frá Evrópusambandinu í gegnum aðild Íslands að EES-samningnum verði veittur forgangur á alla aðra almenna löggjöf hér á landi af þeirri einu ástæðu að það komi frá sambandinu. Virtir lögspekingar hafa varað við því að þær breytingar, sem frumvarpið kveður á um, færu í bága við fullveldisákvæði stjórnarskrárinnar. Þar á meðal Stefán Már Stefánsson, lagaprófessor emeritus og helzti sérfræðingur landsins í Evrópurétti, Jón Steinar Gunnlaugsson, fyrrverandi hæstaréttardómari, og Markús Sigurbjörnsson, fyrrverandi forseti Hæstaréttar. En ríkisstjórnin lætur ekkert stöðva sig. Þar á meðal hvorki almenning né stjórnarskrá lýðveldisins. Höfundur er sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur (MA í alþjóðasamskiptum með áherzlu á Evrópufræði og öryggis- og varnarmál).
ESB: Hvað kostar að vera utangarðs? Innviðir, tæknilegt samstarf og varnarmál Sigurður Emil Pálsson Skoðun
Skoðun ESB: Hvað kostar að vera utangarðs? Innviðir, tæknilegt samstarf og varnarmál Sigurður Emil Pálsson skrifar
Skoðun Krónan er ventillinn sem heldur aftur af íslensku atvinnulífi Óðinn Freyr Baldursson skrifar
Skoðun Enn einn landsbyggðarskatturinn á íbúa Austurlands Dagmar Ýr Stefánsdóttir,Kristín Dröfn Halldórsdóttir skrifar
Skoðun Getur bætt efnahagsumhverfið skilað íslenskri fjölskyldu 5–8 milljóna á ári? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
ESB: Hvað kostar að vera utangarðs? Innviðir, tæknilegt samstarf og varnarmál Sigurður Emil Pálsson Skoðun