Þriðjungur vinnandi fólks á erfitt með að ná endum saman

Niðurstöður könnunarinnar voru kynntar á fundi klukkan 13. Sýndi könnunin að tæplega tíundi hluti launafólks búi við skort á efnislegum gæðum og um fjórir af hverjum tíu gætu ekki mætt óvæntum 80 þúsund króna útgjöldum án þess að stofna til skuldar.

Kristín Heba Gísladóttir, framkvæmdastjóri Vörðu, segir það gríðarlega alvarlegt að sjá að fjárhagsstaða launafólks versni milli ára og að ástandið sé verst hjá einstæðum foreldrum. „Við sjáum að um sex af hverjum tíu í hópi einstæðra foreldra sem eru á vinnumarkaði eiga erfitt með að ná endum saman og tveir af hverjum tíu búa við skort á efnislegum gæðum,“ er haft eftir Kristínu Hebu.

Áhrif faraldursins

Í könnuninni var einnig spurt um áhrif heimsfaraldursins á launafólk, en þar kom í ljós að ríflega helmingur finni fyrir meira álagi í starfi vegna faraldursins. Hlutfallið sé hæst meðal kvenna sem vinni hjá ríki og sveitarfélögum þar sem sjö af hverjum tíu sögðust finna fyrir því að álagið hafi aukist.

„Andlegri heilsu launafólks fer hrakandi milli ára. Ríflega þrjár af hverjum tíu konum og tæplega þrír af hverjum tíu körlum mælast með slæma andlega heilsu, sem er mun meira en í sambærilegri könnun sem gerð var fyrir ári. Þá mældist andleg heilsa slæm hjá um tveimur af hverjum tíu.“

Sjá má kynningu könnunarinnar í spilaranum að neðan.

Veitir skýra innsýn

Haft er eftir Drífu Snædal, forseta ASÍ, að könnin veiri skýra innsýn inn í veruleika launafólks sem hafi tekið á sig þungar byrgðar í heimsfaraldrinum, hvort sem litið sé til fjárhagslegra þátta eða hrakandi andlegrar heilsu. „Enn á ný fáum við sönnur þess að sumt fullvinnandi fólk nær ekki endum saman og getur ekki mætt óvæntum útgjöldum. Það er verk að vinna í næstu kjarasamningum og í félagslegri umgjörð samfélagsins,“ segir Drífa.

Þá segir Sonja Ýr Þorbergsdóttir, formaður BSRB, að niðurstöðurnar segi ekki bara sögu um fullorðna einstaklinga á vinnumarkaði heldur sögu fjölda barna sem búi við ófullnægjandi lífsskilyrði vegna aðgerðaleysis stjórnvalda. „Foreldrar þeirra barna eru líklegri til að glíma við andleg veikindi, þau fá sjaldnar næringarríka máltíð og nauðsynlegan fatnað en önnur börn, búa frekar við skort og líklegri til að þurfa að flytja oft. Þeirra hagur verður ekki tryggður með því að halda áfram á þeirri braut að lækka skatta á þá ríkustu, viðhalda kerfum þar sem örfáir einstaklingar græða á sameiginlegum auðlindum eða með aðhalds- og niðurskurðarkröfu á mikilvægar stofnanir, heilbrigðis- og félagsþjónustu og menntakerfið,“ segir Sonja Ýr.

Um könnunina segir að hún hafi verið gerð rafrænt dagana 24. nóvember til 9. desember 2021 meðal félaga í aðildarfélögum Alþýðusambands Íslands og BSRB. Könnunin hafi verið þýðisrannsókn og því opin öllum félagsmönnum heildarsamtakanna tveggja. Alls bárust 8.768 svör og voru svörin vigtuð eftir kyni og aðildarfélögum til að endurspegla betur þýðið.