Úranus lyktar eins og fúlegg Kjartan Kjartansson skrifar 27. apríl 2018 16:33 Voyager 2 tók þessa mynd af Úranusi þegar geimfarið þeyttist fram hjá árið 1986. NASA/JPL-Caltech Athuganir á reikistjörnunni Úranusi hafa leitt í ljós að brennisteinsvetni er að finna í efstu lögum skýjahulunnar sem umlykur hann. Litlar líkur eru þó á því að óþefurinn yrði mönnum ofviða. Stjörnufræðingar notuðu innrauðan sjónauka á Havaí til að efnagreina efstu lög lofthjúps gasrisans Úranusar sem er næst ysta reikistjarnan í sólkerfinu okkar. Efnasamsetning lofthjúpsins hefur legið á huldu þrátt fyrir framhjáflug Voyager 2-geimfarsins og aðrar rannsóknir frá jörðinni. Úranus er eini gasrisinn í sólkerfinu þar sem brennisteinsvetni, sem oft er talað um að lykti eins og fúlegg, hefur fundist í lofthjúpnum. Á Júpíter og Satúrnusi hefur ammóníak fundist í skýjum fyrir ofan lofthjúpinn. Uppgötvunin gefur vísindamönnunum vísbendingu um myndun og þróun Úranusar. Í frétt á vef bandarísku geimvísindastofnunarinnar NASA er haft eftir Patrick Irwin, aðalhöfundi rannsóknarinnar við Oxfordháskóla, að menn þyrftu ekki að hafa miklar áhyggjur af óþefnum við Úranus þó ekki komi það til af góðu. „Köfnun og vosbúð í mínus 200°C köldum lofthjúpnum sem er að mestu leyti úr vetni, helíum og metani tæki sinn toll löngu áður en lyktin gerði það,“ segir Irwin. Úranus Vísindi Mest lesið Syrgja starfsmann sem lést í slysi Innlent Nafn mannsins sem lést á Gæsavatnaleið Innlent Maðurinn sem lést var Íslendingur Innlent Kallar Ólaf Ragnar „Rússagælu“ Innlent „Ég elska Obbu“ Innlent Lést eftir alvarlegt slys á Gæsavatnaleið Innlent Biður Jón afsökunar Innlent Lokuðu rannsókn á alvarlegu atviki eftir fimmtán mánaða bið Innlent Móðir ósátt við að bara aprílbörn fái ekki RS-bóluefni Innlent Ræstingakona læstist óvart í fangaklefa í þrjá daga Erlent Fleiri fréttir Fjórir hermenn létust í eldsvoða Ræstingakona læstist óvart í fangaklefa í þrjá daga Hörð átök lögreglu og mótmælenda í París Barn og fullorðinn létu lífið þegar bíl var ekið inn á knattspyrnuvöll Landtökumenn réðust á evrópska erindreka Lögreglan skarst í leikinn á mótmælum í Kaupmannahöfn Setti málningu í matinn og eitraði fyrir hundruðum barna Mótmælendur réðust inn í ráðhúsið í Marseille Alvarlega slösuð eftir skotárás í íþróttahúsi Frestar gildistöku refsiaðgerða gegn Rússlandi Faðir tveggja nemenda í skólanum sá sem skaut árásarmanninn Varaði við nýju Rússlandi Pútíns Ástvinir þeirra sem létust í flugslysinu bíða enn Talsmaður Trumps rekinn eftir brösuglega byrjun Deilt um sönnunargögn og mögulegan vitorðsmann Norðmaður í tuttugu ára fangelsi í Bretlandi vegna leigumorðs Landtökumenn börðu og rændu ljósmyndara Washington Post „Atkvæði gegn Kanada er hættuleg blekking“ Rýnt í stöðuna í Úkraínu: Trump hleypir öllu í bál og brand, aftur Árásarmaðurinn sextán ára Skipun um að hægja á Starshield hafi komið úr Hvíta húsinu Minnst fjórir féllu í skotáras í Oregon Lést í stormi í Færeyjum Hættir við að skjóta Hasan í beinni Biðja viðskiptavini að vera á varðbergi Andersson hafnað í sænska þinginu Hófu aftur árásir á olíuvinnslur í Rússlandi Eldur í ráðuneyti og banka í óeirðum í Tirana Tuttugu og sjö nemendur látnir eftir að þak skóla hrundi „Þessi ákvörðun mun kosta mörg mannslíf“ Sjá meira
Athuganir á reikistjörnunni Úranusi hafa leitt í ljós að brennisteinsvetni er að finna í efstu lögum skýjahulunnar sem umlykur hann. Litlar líkur eru þó á því að óþefurinn yrði mönnum ofviða. Stjörnufræðingar notuðu innrauðan sjónauka á Havaí til að efnagreina efstu lög lofthjúps gasrisans Úranusar sem er næst ysta reikistjarnan í sólkerfinu okkar. Efnasamsetning lofthjúpsins hefur legið á huldu þrátt fyrir framhjáflug Voyager 2-geimfarsins og aðrar rannsóknir frá jörðinni. Úranus er eini gasrisinn í sólkerfinu þar sem brennisteinsvetni, sem oft er talað um að lykti eins og fúlegg, hefur fundist í lofthjúpnum. Á Júpíter og Satúrnusi hefur ammóníak fundist í skýjum fyrir ofan lofthjúpinn. Uppgötvunin gefur vísindamönnunum vísbendingu um myndun og þróun Úranusar. Í frétt á vef bandarísku geimvísindastofnunarinnar NASA er haft eftir Patrick Irwin, aðalhöfundi rannsóknarinnar við Oxfordháskóla, að menn þyrftu ekki að hafa miklar áhyggjur af óþefnum við Úranus þó ekki komi það til af góðu. „Köfnun og vosbúð í mínus 200°C köldum lofthjúpnum sem er að mestu leyti úr vetni, helíum og metani tæki sinn toll löngu áður en lyktin gerði það,“ segir Irwin.
Úranus Vísindi Mest lesið Syrgja starfsmann sem lést í slysi Innlent Nafn mannsins sem lést á Gæsavatnaleið Innlent Maðurinn sem lést var Íslendingur Innlent Kallar Ólaf Ragnar „Rússagælu“ Innlent „Ég elska Obbu“ Innlent Lést eftir alvarlegt slys á Gæsavatnaleið Innlent Biður Jón afsökunar Innlent Lokuðu rannsókn á alvarlegu atviki eftir fimmtán mánaða bið Innlent Móðir ósátt við að bara aprílbörn fái ekki RS-bóluefni Innlent Ræstingakona læstist óvart í fangaklefa í þrjá daga Erlent Fleiri fréttir Fjórir hermenn létust í eldsvoða Ræstingakona læstist óvart í fangaklefa í þrjá daga Hörð átök lögreglu og mótmælenda í París Barn og fullorðinn létu lífið þegar bíl var ekið inn á knattspyrnuvöll Landtökumenn réðust á evrópska erindreka Lögreglan skarst í leikinn á mótmælum í Kaupmannahöfn Setti málningu í matinn og eitraði fyrir hundruðum barna Mótmælendur réðust inn í ráðhúsið í Marseille Alvarlega slösuð eftir skotárás í íþróttahúsi Frestar gildistöku refsiaðgerða gegn Rússlandi Faðir tveggja nemenda í skólanum sá sem skaut árásarmanninn Varaði við nýju Rússlandi Pútíns Ástvinir þeirra sem létust í flugslysinu bíða enn Talsmaður Trumps rekinn eftir brösuglega byrjun Deilt um sönnunargögn og mögulegan vitorðsmann Norðmaður í tuttugu ára fangelsi í Bretlandi vegna leigumorðs Landtökumenn börðu og rændu ljósmyndara Washington Post „Atkvæði gegn Kanada er hættuleg blekking“ Rýnt í stöðuna í Úkraínu: Trump hleypir öllu í bál og brand, aftur Árásarmaðurinn sextán ára Skipun um að hægja á Starshield hafi komið úr Hvíta húsinu Minnst fjórir féllu í skotáras í Oregon Lést í stormi í Færeyjum Hættir við að skjóta Hasan í beinni Biðja viðskiptavini að vera á varðbergi Andersson hafnað í sænska þinginu Hófu aftur árásir á olíuvinnslur í Rússlandi Eldur í ráðuneyti og banka í óeirðum í Tirana Tuttugu og sjö nemendur látnir eftir að þak skóla hrundi „Þessi ákvörðun mun kosta mörg mannslíf“ Sjá meira