Flóttamannavandinn: Algjör sprenging í skráningu sjálfboðaliða hjá Rauða krossinum

Björn Teitsson, upplýsingafulltrúi Rauða krossins á Íslandi, segir starfsfólk þar vera í skýjunum yfir þeim mikla fjölda sjálfboðaliða sem skráð sig hefur hjá samtökunum á seinustu tveimur dögum og lýst yfir vilja til að starfa með flóttafólki sem kemur hingað til lands.

„Þessi sprenging í skráningu sýnir bara að það er mikill vilji hjá Íslendingum að láta gott af sér að leiða. Fyrir það erum við ótrúlega þakklát,“ segir Björn í samtali við Vísi. Hann segir að á síðasta sólarhring hafi bæst við yfir 700 nýir sjálfboðaliðar.

„Af heildarfjölda sjálfboðaliða er það aukning um 17%. Það hafa aldrei svo margir sjálfboðaliðar bæst við á jafnstuttum tíma,“ segir Björn.

Gott að finna að stjórnvöld eru að vakna til lífsins

Aðspurður um hvað felst í því að vera sjálfboðaliði hjá RKÍ og aðstoða flóttafólk segir hann að í því felist ekki meiri skuldbinding en viðkomandi vill.

„Þetta eru fjölbreytt verkefni sem fólk getur sinnt. Það getur verið að sýna fólki hversdagslega hluti sem við tökum sem sjálfsögðum hlut, eins og að kenna á strætókerfið, benda á ódýrustu matvörubúðina og kenna fólki á hvernig bankakerfið virkar.“

Björn segir að Rauði krossinn vinni ávallt með stjórnvöldum þegar kemur að móttöku flóttafólks enda sé það á endanum pólitísk ákvörðun hversu margir flóttamenn komi hingað til lands.

 

„Það er gott að finna að stjórnvöld eru að vakna til lífsins því við hjá Rauða krossinum teljum að við gætum alveg tekið við fleiri en 50 flóttamönnum á næstu tveimur árum. Við höfum sagt að við gætum tekið sama fjölda hlutfallslega og nágrannaþjóðir okkar og það væri þá fjöldi eitthvað á bilinu 800-2000 manns,“ segir Björn.

Næg verkefni fyrir sjálfboðaliða nú þegar

Hægt er að skrá sig sem sjálfboðaliði hér. Á meðal verkefna sem sjálfboðaliðar geta tekið þátt í eru heimsóknavinir, heimanámsaðstoð og innflytjendaverkefni. Björn segir Rauða krossinn svara hverjum og einum og að starfsmenn séu nú þegar farnir á fullt í að vinna úr skráningunum. Það taki sinn tíma en það séu nú þegar næg verkefni fyrir sjálfboðaliða hvað varðar kvótaflóttamenn og hælisleitendur.

Þá sé Rauði krossinn einnig kominn í samband við aðstandendur Facebook-síðunnar Kæra Eygló Harðar, Sýrland kallar þar sem Íslendingar hafa skrifað inn gríðarlegt magn af skilaboðum þar sem fólk býður fram alls kyns aðstoð við flóttafólk. Hér má svo skrá sig í skjal fyrir aðfangaskráningu vegna flóttamanna sem koma til Íslands.

Verið að vinna úr upplýsingum í velferðarráðuneytinu

Rauði krossinn á fulltrúa í svokallaðri flóttamannanefnd en samkvæmt upplýsingum frá Matthíasi Imsland, aðstoðarmanni Eyglóar Harðardóttur, fundaði nefndin í hádeginu.

Gríðarlegt magn skilaboða hafi borist velferðarráðuneytinu seinustu daga þar sem fólk býður fram aðstoð sína og er nú verið að vinna úr öllum þeim upplýsingum að sögn Matthíasar. Hann segir bæði einstaklinga og sveitarfélög hafa haft samband við ráðuneytið en vinnan í ráðuneytinu miðist núna við að reyna að ná utan um allan þann fjölda sem boðið hefur fram aðstoð sína og svo hafa samband við fólk.

Allir að upplifa vanmáttarkennd

Bryndís Björgvinsdóttir, rithöfundur, sem setti á stofn viðburðinn Kæra Eygló Harðar, Sýrland kallar segir viðbrögð fólks hafa bæði komið sér á óvart og þó ekki.

„Það eru einhvern veginn allir að upplifa þessa vanmáttarkennd og fólk er komið með óþol fyrir því að horfa upp á þessar fréttir á hverjum degi og finnast ekkert vera gert til að bjarga bjarga mannslífum. Það er jú það sem þetta snýst um, að kunna að bjarga mannslífum og til þess þurfum við minni skriffinnsku og meiri viðbragðsflýti,“ segir Bryndís.

Þarf að minnka flækjustigin í neyðarástandi

Hún segir mikilvægt að finna leiðir til þess að minnka flækjustigin þegar neyðarástand á borð við það sem nú ríkir hefur skapast.

„Flóttafólk á ekki að þurfa bíða í flóttamannabúðum í tvö ár eftir því að fá að koma hingað. Við Íslendingar erum auðvitað öll komin af flóttamönnum og eigum öll á hættu að verða flóttamenn, við megum ekki gleyma því. Ef það yrði Kötlugos hér til dæmis, myndum við þá sætta okkur við að bíða hér í marga mánuði eða jafnvel ár eftir að land á borð við Danmörku myndi geta tekið við okkur út af einhverri pappírsvinnu.“

Bryndís segir að sér finnist fyrst og fremst mikilvægt að skapa þrýsting á stjórnvöld um að taka við fleiri flóttamönnum. Viðburðurinn sem hún bjó til á Facebook í gær hafi bæði falið í sér táknrænt móment og svo gagnlegar upplýsingar fyrir stjórnvöld og Rauða krossinn um það sem almenningur vill leggja af mörkum til að hjálpa flóttafólki.

Uppfært klukkan 15:10: Í upphaflegu útgáfu þessarar fréttar var sagt frá því að nýir sjálfboðaliðar hjá RKÍ væru yfir 500. Þær tölur voru frá því í morgun en eftir hádegi höfðu 200 til viðbótar bæst við.