Skólinn í Skuggahverfi

Í gær var gengið frá samkomulagi milli Listaháskóla Íslands og Samson Properties um lóðaskipti á lóð í Vatnsmýri sem fráfarandi borgarstjórnarmeirihluti úthlutaði skólanum og lóðum sem Samson Properties hefur keypt upp á liðnum misserum við Frakkastíg milli Laugavegs og Hverfisgötu. Þegar Listaháskólanum var afhent lóðin í Vatnsmýri var þegar ljóst að hún gæti orðið skiptimynt í áætlunum rektors Listaháskólans að finna skólanum annan stað í borginni. Hjálmar H. Ragnarsson vildi að skólinn væri í miðborginni, taldi það umhverfi henta best því starfi sem þar færi fram. Það er nú gengið eftir en Hjálmar hefur barist hart fyrir nýbyggingu undir skólann sem nú er dreifður í nokkrum byggingum frá Skuggahverfi út í Laugarnes. Er full ástæða til að óska rektornum til hamingju með þennan áfanga.

Nýja byggingin verður í fyrsta áfanga 13.500 fermetrar og mun verða aðsópsmikil á þessum stað, rétt eins og sú gríðarstóra bygging sem fyrirhugað er að reisa nær Rauðaránni og mun hýsa verslunarrekstur af ýmsu tagi. Þegar litið er til þess að aðeins utar á nesinu við rætur Arnarhóls eru á vegum tengdra aðila að rísa firnastórar byggingar, Tónlistarhús, hótel og höfuðstöðvar Landsbankans, verður æ ljósara að Björgólfur Guðmundsson er að setja mark sitt á Reykjavík til langs tíma af grímulausum metnaði. Enn er óljóst hvernig mörg þessara húsa líta út en við blasir að mikið byggingarmagn er sett niður í nágrenni við smáar lóðir með lágum húsum. Sá forni ávali svipur Reykjavíkur með einni trónandi kirkju sem áður var líkt við hina sjálfsprottnu rómversku hæðaborg er nú horfinn.

Þær raddir heyrast þótt lágt fari að í raun hafi Listaháskólinn skorið Samson niður úr snörunni: lóðaverð milli Laugavegs og Hverfisgötu hafi reynst Samson dýrt. Það virðist byggður inn í samkomulag Listaháskóla og Samsons gambítur: skólinn á lóðina og byggingarfyrirtækið húsin, en Listaskólanum tryggður vaxtarmöguleiki niður Hverfisgötuna þar sem Samson á lóðir fyrir.

Með þessum áætlunum er kafla lokið í uppbyggingu listmenntunar í landinu: litlu skólarnir hófust margir á þessum slóðum í Þingholtunum og Skuggahverfinu, uxu síðan í sérskóla sem reknir voru af hugsjón, umbreyttust á endanum í sameinaða stóra stofnun, sem nú þarf á samkeppni innanlands að halda þótt enn berjist hún við nemendur sem sækja nám erlendis. En það er ekki nóg að eiga stofnanir og hús til að mennta listamenn. Þeir verða að eiga sér markað sem þiggur verk þeirra og er reiðubúinn að gjalda fyrir. Margt bendir til að íslenskur listamarkaður sé harla vanþróaður og líta verði til hans gagnrýnum augum hin næstu ár. Hvernig er hann studdur opinberu fjármagni, hvernig standa listamenn gagnvart dreifingaraðilum og markaði sínum, hvað þarf til að þróa þann markað sem hér er og hvernig er best að styrkja útrás íslenskra listamanna á nálæga markaði.

Samningur Samson Properties tryggir að á miðjan Laugaveg er nú komin mannmörg starfsemi, rétt eins nýjar verslunarhallir, nýjar íbúðarblokkir styrkja þar borgarlífið, því þétting byggðar á þessu svæði kallar vísast á aukna umferð og hún verður ekki öll bílandi: gangandi fólk fer senn í hrönnum um miðborg Reykjavíkur.