Hvað spara börnin mín á því að sleppa bílakaupum? Björn Berg Gunnarsson skrifar 21. apríl 2026 07:02 Björn Berg Gunnarsson svarar lesendum Vísis aðra hverja viku. Hægt er að senda honum spurningu í spurningaforminu hér fyrir neðan. Vísir/Vilhelm 44 ára kona spyr: Sæll Björn. Ég er móðir ungra háskólanema. Getur þú reiknað fyrir þau hvað þau myndu spara á ári við það að kaupa ekki og reka ekki bíl? Jafnvel tekið dæmi um hve mörgum árum það gæti seinkað því að þau ættu fyrir útborgun í íbúð? Það getur verið þægilegt að leita í smiðju Félags íslenskra bifreiðaeigenda (FÍB). Þar má nálgast áætlanir um rekstrarkostnað bifreiða og er sú nýjasta frá liðnu ári. Þar er hvorki gert ráð fyrir kílómetragjaldi, breyttu eldsneytisverði eða tímabundinni lækkun virðisaukaskatts, en ég tel samantekt þeirra þó gefa okkur nokkuð góða mynd af heildarkostnaði. Bílar eru dýrir Sambandið leggur fram sex ólík dæmi. Við skulum hér miða við það ódýrasta, en þar er litið á 3,9 milljóna króna bensínbíl, sem ekinn er 15.000 km. á ári. Heildarkostnaður er þá áætlaður um 1,6 milljónir króna ár hvert og það heggur að sjálfsögðu í möguleika þeirra á að safna sér fyrir íbúð, enda falla peningar almennt ekki af trjánum þegar við stundum háskólanám. Sparnaðurinn er mikill Í stað bíls gætu þau nýtt aðra fararmáta. Þar sem ég hef ekki upplýsingar um hve langt er fyrir þau í skóla og tómstundir þarf ég að geta í eyðurnar og við skulum reikna með að þau geti tekið strætó, en nýti sömuleiðis Hopp-hjól og einstaka leigubíl ef þörf er á. Árskort í Strætó kostar nemendur 58.000 kr. Hopp-hjól í 10 mínútur, tvisvar í viku, kostar sömuleiðis um 58.000 kr. á ári Leigubílaferð einu sinni í mánuði gæti kostað um 84.000 kr. á ári Saman gerir þetta 200.000 kr. Það væri því átta sinnum dýrara að eiga bíl en með þessu væru þau að spara um 1,4 milljónir króna á ári! Hverju myndi þetta muna? Gerum nú ráð fyrir að sparnaðurinn sé lagður fyrir í mánuði hverjum og beri 6% ávöxtun. Eins og sjá má er um verulegar fjárhæðir að ræða og draumurinn um að eiga fyrir útborgun í íbúð sannarlega innan seilingar. Til viðbótar við þessar fjárhæðir mætti bæta uppsöfnuðum og skattfrjálsum viðbótarlífeyrissparnaði og því sem lagt hefði verið fyrir ef ákveðið væri að festa kaup á bíl. Ef markmiðið er að safna fyrir 15% útborgun í 65 milljóna króna íbúð ætti samgöngusparnaðurinn í okkar dæmi að duga, einn og sér, til þess að festa megi kaup á íbúðinni á innan við 6 árum. Þetta tæki innan við 4 ár ef spara á fyrir 10% útborgun í 60 milljóna króna íbúð. Þar sem ég veit ekki hvert fjárhagslegt svigrúm þeirra er get ég ekki boðið þessar tvær sviðsmyndir saman og hversu mikið íbúðakaupin frestast vegna bílakaupa, en þarna munar væntanlega fjölmörgum árum. Bílar geta að sjálfsögðu verið þægilegt og jafnvel nauðsynlegt tól til að koma okkur á milli staða. En þeir eru almennt afleit fjárfesting og rándýrir í rekstri. Enn verri eru þeir ef tekið er lán fyrir kaupunum og því skaltu reyna hvað þú getur að passa upp á að engin bílalán séu tekin, kjósi þau að kaupa sér bíl. Fjármálin með Birni Berg Fjármál heimilisins Börn og uppeldi Lánamál Bílar Tengdar fréttir Borgar sig að taka út séreignasparnaðinn og ávaxta sjálfur? 76 ára karlmaður spyr: „Er ráðlegt að taka út af séreignasparnaði vissa fjárhæð mánaðarlega og setja á bankabók með föstum vöxtum og binda í 3-6-9-12 mánuði?“ 11. mars 2026 07:02 Hvar liggur jafnvægið í eyðslu og sparnaði? 30 ára karl spyr: Hvernig finnur maður betur jafnvægið á milli eyðslu og sparnaðar? Ég hef haldið ítarlegt bókhald um öll föst útgjöld í excel og alla neyslu síðan ég keypti mína fyrstu íbúð 24 ára. Ég er almennt duglegur að spara og borga reglulega aukalega á lánið mitt. Hinsvegar á ég stundum erfitt með að „spreða“. Ég hugsa oft „ég ætti nú frekar að setja peninginn á lánið en að kaupa X“. Er þetta óhjákvæmileg afleiðing fjármálalæsis? Góð ráð þegin til að nota peninginn stundum í eitthvað gaman og „heimskulegt“. 24. febrúar 2026 07:01 Er hagstætt að taka bílalán fyrir rafmagnsbíl? 30 ára karlmaður spyr: „Getur það verið „hagstætt“ að taka bílalán fyrir rafmagnsbíl?“ 10. febrúar 2026 07:02 Mest lesið Minni íbúafjölgun minnkar þörfina á nýjum íbúðum Viðskipti innlent Telur ESB-viðræður engu breyta um verðbólgu og stýrivexti Viðskipti innlent Vaxtahækkun sé röng og illa tímasett Viðskipti innlent „Það eru engin fórnarlömb hér“ Viðskipti innlent „Bull og vitleysa“ að hækkunin bíti ekki á verðtryggð lán Viðskipti innlent „Þetta er sagt af mikilli virðingu“ Viðskipti innlent Indó hækkar vexti vegna stýrivaxtahækkunar Viðskipti innlent Loka á umdeilda veðmálasíðu í Danmörku Viðskipti erlent Hækka stýrivexti Viðskipti innlent Bein útsending: Rökstyðja stýrivaxtahækkun Viðskipti innlent Fleiri fréttir Telur ESB-viðræður engu breyta um verðbólgu og stýrivexti Minni íbúafjölgun minnkar þörfina á nýjum íbúðum Vaxtahækkun sé röng og illa tímasett Indó hækkar vexti vegna stýrivaxtahækkunar „Þetta er sagt af mikilli virðingu“ „Bull og vitleysa“ að hækkunin bíti ekki á verðtryggð lán Bein útsending: Opinn fundur um samspil stýrivaxta og verðbólgu „Það eru engin fórnarlömb hér“ Bein útsending: Rökstyðja stýrivaxtahækkun Hækka stýrivexti Elfa Ýr lætur af störfum hjá Fjölmiðlanefnd Þessir voru tekjuhæstu læknarnir og tannlæknarnir í fyrra Benedikt langlaunahæsti bankastjórinn Fleiri en markaðurinn leggja við hlustir Forstjórarnir sem möluðu gull í fyrra Árni skattakóngur annað árið í röð Sigurður Arnar nýr framkvæmdastjóri hjá Íslandsbanka Upptaka evru gæti dregið úr efnahagssveiflum á Íslandi Bryndís Ósk nýr framkvæmdastjóri Landssambands smábátaeigenda María Klara til Athygli Guðmundur Fertram í nýtt hlutverk hjá Coloplast Flestum líst illa á boðaða hækkun bankaskatts Þorvaldur ráðinn framkvæmdastjóri Matreiðslumeistarar frá Hilton Nordica til Matarstundar Hildur og Jóhann Valur ný í framkvæmdastjórn Bláa lónsins Reynslan sýnt að neytendur séu ekki tilbúnir Auglýsingar FM95BLÖ kostuðu Sýn tvær milljónir Seðlabankinn ætti að halda stýrivöxtum óbreyttum „Hversu langt eiga þau að keyra til að sækja póstinn sinn?“ „Biðin er dýrust“ Sjá meira
Það getur verið þægilegt að leita í smiðju Félags íslenskra bifreiðaeigenda (FÍB). Þar má nálgast áætlanir um rekstrarkostnað bifreiða og er sú nýjasta frá liðnu ári. Þar er hvorki gert ráð fyrir kílómetragjaldi, breyttu eldsneytisverði eða tímabundinni lækkun virðisaukaskatts, en ég tel samantekt þeirra þó gefa okkur nokkuð góða mynd af heildarkostnaði. Bílar eru dýrir Sambandið leggur fram sex ólík dæmi. Við skulum hér miða við það ódýrasta, en þar er litið á 3,9 milljóna króna bensínbíl, sem ekinn er 15.000 km. á ári. Heildarkostnaður er þá áætlaður um 1,6 milljónir króna ár hvert og það heggur að sjálfsögðu í möguleika þeirra á að safna sér fyrir íbúð, enda falla peningar almennt ekki af trjánum þegar við stundum háskólanám. Sparnaðurinn er mikill Í stað bíls gætu þau nýtt aðra fararmáta. Þar sem ég hef ekki upplýsingar um hve langt er fyrir þau í skóla og tómstundir þarf ég að geta í eyðurnar og við skulum reikna með að þau geti tekið strætó, en nýti sömuleiðis Hopp-hjól og einstaka leigubíl ef þörf er á. Árskort í Strætó kostar nemendur 58.000 kr. Hopp-hjól í 10 mínútur, tvisvar í viku, kostar sömuleiðis um 58.000 kr. á ári Leigubílaferð einu sinni í mánuði gæti kostað um 84.000 kr. á ári Saman gerir þetta 200.000 kr. Það væri því átta sinnum dýrara að eiga bíl en með þessu væru þau að spara um 1,4 milljónir króna á ári! Hverju myndi þetta muna? Gerum nú ráð fyrir að sparnaðurinn sé lagður fyrir í mánuði hverjum og beri 6% ávöxtun. Eins og sjá má er um verulegar fjárhæðir að ræða og draumurinn um að eiga fyrir útborgun í íbúð sannarlega innan seilingar. Til viðbótar við þessar fjárhæðir mætti bæta uppsöfnuðum og skattfrjálsum viðbótarlífeyrissparnaði og því sem lagt hefði verið fyrir ef ákveðið væri að festa kaup á bíl. Ef markmiðið er að safna fyrir 15% útborgun í 65 milljóna króna íbúð ætti samgöngusparnaðurinn í okkar dæmi að duga, einn og sér, til þess að festa megi kaup á íbúðinni á innan við 6 árum. Þetta tæki innan við 4 ár ef spara á fyrir 10% útborgun í 60 milljóna króna íbúð. Þar sem ég veit ekki hvert fjárhagslegt svigrúm þeirra er get ég ekki boðið þessar tvær sviðsmyndir saman og hversu mikið íbúðakaupin frestast vegna bílakaupa, en þarna munar væntanlega fjölmörgum árum. Bílar geta að sjálfsögðu verið þægilegt og jafnvel nauðsynlegt tól til að koma okkur á milli staða. En þeir eru almennt afleit fjárfesting og rándýrir í rekstri. Enn verri eru þeir ef tekið er lán fyrir kaupunum og því skaltu reyna hvað þú getur að passa upp á að engin bílalán séu tekin, kjósi þau að kaupa sér bíl.
Fjármálin með Birni Berg Fjármál heimilisins Börn og uppeldi Lánamál Bílar Tengdar fréttir Borgar sig að taka út séreignasparnaðinn og ávaxta sjálfur? 76 ára karlmaður spyr: „Er ráðlegt að taka út af séreignasparnaði vissa fjárhæð mánaðarlega og setja á bankabók með föstum vöxtum og binda í 3-6-9-12 mánuði?“ 11. mars 2026 07:02 Hvar liggur jafnvægið í eyðslu og sparnaði? 30 ára karl spyr: Hvernig finnur maður betur jafnvægið á milli eyðslu og sparnaðar? Ég hef haldið ítarlegt bókhald um öll föst útgjöld í excel og alla neyslu síðan ég keypti mína fyrstu íbúð 24 ára. Ég er almennt duglegur að spara og borga reglulega aukalega á lánið mitt. Hinsvegar á ég stundum erfitt með að „spreða“. Ég hugsa oft „ég ætti nú frekar að setja peninginn á lánið en að kaupa X“. Er þetta óhjákvæmileg afleiðing fjármálalæsis? Góð ráð þegin til að nota peninginn stundum í eitthvað gaman og „heimskulegt“. 24. febrúar 2026 07:01 Er hagstætt að taka bílalán fyrir rafmagnsbíl? 30 ára karlmaður spyr: „Getur það verið „hagstætt“ að taka bílalán fyrir rafmagnsbíl?“ 10. febrúar 2026 07:02 Mest lesið Minni íbúafjölgun minnkar þörfina á nýjum íbúðum Viðskipti innlent Telur ESB-viðræður engu breyta um verðbólgu og stýrivexti Viðskipti innlent Vaxtahækkun sé röng og illa tímasett Viðskipti innlent „Það eru engin fórnarlömb hér“ Viðskipti innlent „Bull og vitleysa“ að hækkunin bíti ekki á verðtryggð lán Viðskipti innlent „Þetta er sagt af mikilli virðingu“ Viðskipti innlent Indó hækkar vexti vegna stýrivaxtahækkunar Viðskipti innlent Loka á umdeilda veðmálasíðu í Danmörku Viðskipti erlent Hækka stýrivexti Viðskipti innlent Bein útsending: Rökstyðja stýrivaxtahækkun Viðskipti innlent Fleiri fréttir Telur ESB-viðræður engu breyta um verðbólgu og stýrivexti Minni íbúafjölgun minnkar þörfina á nýjum íbúðum Vaxtahækkun sé röng og illa tímasett Indó hækkar vexti vegna stýrivaxtahækkunar „Þetta er sagt af mikilli virðingu“ „Bull og vitleysa“ að hækkunin bíti ekki á verðtryggð lán Bein útsending: Opinn fundur um samspil stýrivaxta og verðbólgu „Það eru engin fórnarlömb hér“ Bein útsending: Rökstyðja stýrivaxtahækkun Hækka stýrivexti Elfa Ýr lætur af störfum hjá Fjölmiðlanefnd Þessir voru tekjuhæstu læknarnir og tannlæknarnir í fyrra Benedikt langlaunahæsti bankastjórinn Fleiri en markaðurinn leggja við hlustir Forstjórarnir sem möluðu gull í fyrra Árni skattakóngur annað árið í röð Sigurður Arnar nýr framkvæmdastjóri hjá Íslandsbanka Upptaka evru gæti dregið úr efnahagssveiflum á Íslandi Bryndís Ósk nýr framkvæmdastjóri Landssambands smábátaeigenda María Klara til Athygli Guðmundur Fertram í nýtt hlutverk hjá Coloplast Flestum líst illa á boðaða hækkun bankaskatts Þorvaldur ráðinn framkvæmdastjóri Matreiðslumeistarar frá Hilton Nordica til Matarstundar Hildur og Jóhann Valur ný í framkvæmdastjórn Bláa lónsins Reynslan sýnt að neytendur séu ekki tilbúnir Auglýsingar FM95BLÖ kostuðu Sýn tvær milljónir Seðlabankinn ætti að halda stýrivöxtum óbreyttum „Hversu langt eiga þau að keyra til að sækja póstinn sinn?“ „Biðin er dýrust“ Sjá meira
Borgar sig að taka út séreignasparnaðinn og ávaxta sjálfur? 76 ára karlmaður spyr: „Er ráðlegt að taka út af séreignasparnaði vissa fjárhæð mánaðarlega og setja á bankabók með föstum vöxtum og binda í 3-6-9-12 mánuði?“ 11. mars 2026 07:02
Hvar liggur jafnvægið í eyðslu og sparnaði? 30 ára karl spyr: Hvernig finnur maður betur jafnvægið á milli eyðslu og sparnaðar? Ég hef haldið ítarlegt bókhald um öll föst útgjöld í excel og alla neyslu síðan ég keypti mína fyrstu íbúð 24 ára. Ég er almennt duglegur að spara og borga reglulega aukalega á lánið mitt. Hinsvegar á ég stundum erfitt með að „spreða“. Ég hugsa oft „ég ætti nú frekar að setja peninginn á lánið en að kaupa X“. Er þetta óhjákvæmileg afleiðing fjármálalæsis? Góð ráð þegin til að nota peninginn stundum í eitthvað gaman og „heimskulegt“. 24. febrúar 2026 07:01
Er hagstætt að taka bílalán fyrir rafmagnsbíl? 30 ára karlmaður spyr: „Getur það verið „hagstætt“ að taka bílalán fyrir rafmagnsbíl?“ 10. febrúar 2026 07:02