Viðmiðunarmörk vegna gosöskunnar voru færð til

Flugbannið í Evrópulöndum stóð í tæpa viku og varð til þess að fella þurfti niður meira en 100 þúsund flugferðir. Beinn kostnaður flugfélaga er kominn yfir 200 milljarða króna að mati alþjóðlegu flugmálastofnunarinnar IATA, og ómæld eru þá hvers kyns óþægindi flugfarþega sem urðu innlyksa víðs vegar um Evrópu sem og annarra er treystu á vöruflutning með flugvélum.

Æ fleiri hafa gagnrýnt ósveigjanleika bannsins, sem byggt var á ráðgjöf bresku veðurstofunnar í samræmi við varúðarreglur evrópsku flugmálastofnunarinnar Eurocontrol.

Á mánudaginn brugðust samgönguráðherrar Evrópuríkja við þessari gagnrýni, í samræmi við ráðleggingar Eurocontrol, með því að breyta hættumatinu sem bannið var byggt á, þannig að ekki verði miðað við spá um dreifingu öskunnar í loftrýminu heldur verði byggt á því hvar ösku hefði í reynd orðið vart.

„Í reyndinni fór það samt svo að spálíkönin eru áfram notuð, en magnið á þeirri ösku sem má vera í loftrýminu hefur verið aukið. Öryggismörkin hafa sem sagt verið færð aðeins til,“ segir Ásgeir Pálsson, framkvæmdastjóri flugumferðarsviðs Flugstoða.

„Þetta var unnið mjög hratt auðvitað og undir verulegum efnahagslegum og pólitískum þrýstingi. Það fór ekki á milli mála,“ segir Ásgeir, „en út frá tilraunaflugi og öðrum upplýsingum telja menn sig samt hafa næga vissu til að segja að öryggi sé ekki stefnt í hættu. Hins vegar getur þetta haft áhrif á viðhald á vélum.“

Ásgeir segir að á milli þess svæðis, þar sem veruleg hætta er talin á ferðum, og þess svæðis sem er alveg laust við ösku, sé nú komið svæði þar sem flug er leyft með ströngum kröfum um stífara viðhald á vélum og hreyflum, meðal annars þannig að skoðanir fyrir og eftir flug verði nákvæmari.

Þetta var meðal annars hægt að gera vegna þess að vélaframleiðendur veittu loks nákvæmari upplýsingar en þeir höfðu áður viljað veita um það hvað vélarnar þola í raun mikið.

„Þess vegna var að sumra mati miðað við of lágan þröskuld,“ segir Ásgeir.

Næstu vikur er síðan meiningin að leggja lokahönd á nýjar viðbúnaðaráætlanir vegna öskudreifingar, sem byggðar verði á mælingum og reynslu.

gudsteinn@frettabladid.is